Από τον αρχικό σχεδιασμό «γλύτωσε» η Σπιναλόγκα, καθώς η αίτηση θεραπείας δεν περιελάμβανε «βελτιώσεις» στο ανατολικό και νότιο σημείο του ακρωτηρίου Αφορεσμένος
Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (KAΣ) Το ΚΑΣ αναθεώρησε την αρχική του γνωμοδότηση με την οποία μπλόκαρε τον αρχικό σχεδιασμό που είχε υποβάλλει το υπουργείο, οπότε θα μπορέσουν να προχωρήσουν τα υπεράκτια αιολικά πάρκα κανονικά, στη θαλάσσια περιοχή απέναντι από την Κάτω Ζάκρο και στη θαλάσσια περιοχή της Γυάρου και στο θαλάσσιο τμήμα ανατολικά και νότια του ακρωτηρίου Αφορεσμένος που βρίσκεται σε εγγύτητα με τη νησίδα Σπιναλόγκα.
Το ΚΑΣ εξέτασε την αίτηση θεραπείας που κατέθεσε το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έπειτα από το μπλόκο του υπουργείου Πολιτισμού στη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τις τρεις από τις συνολικά 19 περιοχές εγκατάστασης υπεράκτιων αιολικών πάρκων. Το… φρένο «για λόγους προστασίας των μνημείων και θέσεων αρχαιολογικού ενδιαφέροντος» αρχικά αφορούσε στο οικόπεδο «Κρήτη 1», τη θαλάσσια περιοχή ΥΑΠ Κρήτη 2α και 2β και τη Γυάρο.
Σε αυτή τη φάση, όπως προσθέτουν πηγές, η ηγεσία του υπουργείου περιμένει να καθαρογραφεί η απόφαση του ΚΑΣ. Παράλληλα όμως, προχωρά τον σχεδιασμό της κανονικά ώστε να μη χαθεί άλλος πολύτιμος χρόνος και η ανάπτυξη των υπεράκτιων αιολικών πάρκων να υλοποιηθεί ομαλά. Στο πλαίσιο αυτό, βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη η σύσταση της εταιρείας ειδικού σκοπού που θα αναλάβει τους διαγωνισμούς για τα ανεμολογικά δεδομένα. Μέσω των μετρήσεων που θα προκύψουν από τις ανεμολογικές και ωκεανογραφικές μελέτες, οι ενδιαφερόμενοι επενδυτές θα μπορούν να διαμορφώσουν τις προσφορές τους εντός του 2027.
Σύμφωνα με τη χθεσινή (4/8/2024) γνωμοδότηση των τακτικών μελών του ΚΑΣ (16 τακτικά μέλη μαζί με τον Γ. Γ. του ΥΠΠΟ Γιώργο Διδασκάλου καθώς και τη νομική σύμβουλο του κράτους στο ΥΠΠΟ ως αναπληρωματικό μέλος) η αίτηση θεραπείας του ΥΠΕΝ έγινε ομόφωνα δεκτή ανάβοντας το πράσινο φως στη δημιουργία υπεράκτιων αιολικών πάρκων τόσο απέναντι στον αρχαιολογικό χώρο του μινωικού ανακτόρου της Ζάκρου, το οποίο μάλιστα είναι υποψήφιο προς ένταξη στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO, όσο και στην περιοχή της Γυάρου σε μία από τις τρεις θαλάσσιες ζώνες που είχαν αρχικά προταθεί. Με την αιτιολογία ότι οι θαλάσσιες ανεμογεννήτριες δεν θα βρίσκονται σε οπτική επαφή ούτε με τον αρχαιολογικό χώρο της Ζάκρου ούτε με το στρατόπεδο των κρατούμενων στον ιστορικό τόπο της Γυάρου.
Tα τακτικά μέλη του ΚΑΣ, ανάμεσα στα οποία βρίσκονται έγκριτοι επιστήμονες όπως ο καθηγητής Μανόλης Κορρές, φαίνεται να πείστηκαν από τις διευκρινίσεις και τα επιχειρήματα των παρισταμένων στη συνεδρίαση εκπροσώπων της ΕΔΕΥΕΠ (Ελληνική Διαχειριστική Εταιρεία Υδρογονανθράκων και Ενεργειακών Πόρων).
Τα μέλη του ΚΑΣ που στην αρχή του Ιουλίου γνωμοδότησαν ότι τα υπεράκτια θαλάσσια πάρκα βρίσκονται «σε άμεση οπτική επαφή» και «σε εγγύτητα» με «κηρυγμένους αρχαιολογικούς χώρους και τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, προκαλώντας οπτική όχληση και έμμεση βλάβη στα μνημεία».
Η κύρια αιτιολογία που ακούστηκε στη συνεδρίαση υπέρ της άρσης της απαγόρευσης ήταν ότι «οι ανεμογεννήτριες θα φαίνονται πολύ μικρές στον ορίζοντα σε ύψος 2,5-3 εκατοστά, χωρίς ωστόσο να έχει δοθεί καμία διαβεβαίωση για τη διάταξη των ανεμογεννητριών στις επιλέξιμες θαλάσσιες ζώνες και χωρίς να μπορεί να δοθεί σε αυτή τη φάση διαβεβαίωση ότι ο αριθμός τους δεν θα αυξηθεί αν οι ενεργειακές ανάγκες το απαιτήσουν.
Από τον αρχικό σχεδιασμό φαίνεται πως η Σπιναλόγκα, η Νήσος ή χερσόνησος Κολοκύθα δεν θα επιβαρυνθούν, καθώς η αίτηση θεραπείας δεν περιελάμβανε «βελτιώσεις» στοζανατολικό και νότιο σημείο του ακρωτηρίου Αφορεσμένος, προφανώς επειδή δεν θεωρήθηκε «αναπτυξιακό» να γεμίσει ανεμογεννήτριες η τουριστική περιοχή με τα μεγάλα ξενοδοχεία πέριξ της Ελούντας.
Μη αναστρέψιμες αποφάσεις
Από την άλλη πλευρά, εντύπωση προκάλεσε η επιχειρηματολογία των εκπροσώπων της ΕΔΕΥΕΠ με την «εύλογη αυτοπεποίθηση », όπως ανέφεραν , ότι τα έργα δεν δημιουργούν κανένα πρόβλημα, μη παραλείποντας ωστόσο να επισημάνουν μετ’ επιτάσεως ότι «αν αφαιρεθούν οι υπό συζήτηση περιοχές δεν υπάρχει εθνικό πρόγραμμα και εθνικός ενεργειακός στόχος». Ξεφεύγοντας από τον αυστηρά τεχνοκρατικό ρόλο τους επιχειρηματολόγησαν ακόμα και περί της «αύξησης της επισκεψιμότητας» στις περιοχές απέναντι από τα υπεράκτια αιολικά πάρκα …
Στη συνεδρίαση του ΚΑΣ κατά την οποία ούτε οι χωροθετήσεις των προς έγκριση υπεράκτιων αιολικών πάρκων άλλαξαν ούτε δόθηκαν επαρκείς διαβεβαιώσεις για τον τρόπο ανάπτυξης των ανεμογεννητριών σε αυτές, αλλά απλώς αποσαφηνίστηκαν οι θέσεις των επιλέξιμων περιοχών, πάρθηκαν μη αναστρέψιμες αποφάσεις για τον τόπο μας.
Υπενθυμίζεται πως το υπουργείο Πολιτισμού είχε αρχικά βάλει φρένο στη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τρεις από τις συνολικά 19 περιοχές, για τους εξής λόγους:
- Στη θαλάσσια περιοχή ΥΑΠ Κρήτη 1, επειδή «η προτεινόμενη εν δυνάμει ΠΟΑΥΑΠ χωροθετείται απέναντι από την Κάτω Ζάκρο και υπάρχει άμεση οπτική επαφή με τον αρχαιολογικό χώρο και το Μινωικό ανάκτορο της Ζάκρου, το οποίο είναι υποψήφιο προς ένταξη στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO».
- Στη θαλάσσια περιοχή ΥΑΠ Κρήτη 2α και 2β, το τμήμα των ΠΟΑΥΑΠ Κρήτη 2α και 2β ανατολικά και νότια του ακρωτηρίου Αφορεσμένος, καθώς «οι προτεινόμενες εν δυνάμει ΠΟΑΥΑΠ περιβάλλουν το ακρωτήριο και βρίσκονται σε εγγύτητα με την οχυρή νησίδα Σπιναλόγκα και τη χερσόνησο Νησί ή Κολοκύθα, οι οποίες είναι κηρυγμένοι αρχαιολογικοί χώροι και τοπία ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, προκαλώντας οπτική όχληση και έμμεση βλάβη στα μνημεία».
- Στη θαλάσσια περιοχή της Γυάρου, επειδή «η προτεινόμενη εν δυνάμει ΠΟΑΥΑΠ βόρεια, δυτικά και νότια της νήσου βρίσκεται σε άμεση οπτική επαφή με τον κηρυγμένο Ιστορικό Τόπο της Γυάρου και δεν συνάδει με τον ιστορικό της χαρακτήρα»
Ακολουθήστε μας στο Google News για να ενημερώνεστε για τα τελευταία νέα