De ja vu στις μεταφορές της Ελλάδας μετά το μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών. Τι αναφέρει στο Reader ελεγκτής εναέριας κυκλοφορίας
Απαρχαιωμένος υλικοτεχνικός εξοπλισμός, προειδοποιήσεις που πέφτουν στο κενό, εργαζόμενοι που υπερβάλλουν εαυτόν, προκειμένου να εκτελείται το συγκοινωνιακό έργο με ασφάλεια. Πρόκειται για την καθημερινότητα του κλάδου των μεταφορών στην Ελλάδα, όπως αποδεικνύει η διερεύνηση του μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών στις αρχές Ιανουαρίου που «άδειασε» τον ουρανό της χώρας.
Τόσο το πόρισμα της επιτροπής διερεύνησης που διόρισε το υπουργείο Μεταφορών όσο και οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας προειδοποιούν ότι όσο δεν ανανεώνονται τα συστήματα επικοινωνίας, δεν μπορεί να αποκλειστεί αντίστοιχο συμβάν στο μέλλον.
Για πολλοστή φορά το επιβατικό κοινό βρίσκεται ενώπιον μίας επαναλαμβανόμενης κατάστασης: Οι συνεχείς προειδοποιήσεις των εργαζομένων και της αρμόδιας εταιρίας σχετικά με την κρισιμότητα της άμεσης αναβάθμισης των συστημάτων έπεφταν μέχρι σήμερα στο κενό.
Ως αποτέλεσμα φτάσαμε για μία ακόμα φορά στο «και πέντε», καθώς ο εξοπλισμός έπρεπε να ανανεωθεί τουλάχιστον 15 χρόνια πριν, οι διαδικασίες ωστόσο βρίσκονται ακόμη… στα «σκαριά».
Αδύνατος ο ακριβής προσδιορισμός του μπλακ αουτ – Ο ΟΤΕ είχε προειδοποιήσει από το 2019
Είναι χαρακτηριστικό ότι στο πόρισμα ξεχωρίζει η αναφορά ότι είναι αδύνατος ο εκ των υστέρων ακριβής προσδιορισμός του μπλακ άουτ στο FIR Αθηνών, ενδεικτικό στοιχείο της κατάστασης που επικρατεί.
Στο σχετικό κείμενο αναφέρεται ότι «ο αποσυγχρονισμός διατάξεων/διεπαφών όπως αυτές που χρησιμοποιεί η ΥΠΑ μπορεί να προκληθεί από πληθώρα λόγων (αστάθεια υλικού, δυσλειτουργία ρολογιού χρονισμού, θερμικές παρενέργειες, βυθίσεις τροφοδοσίας κ.α.). Η έλλειψη αρχείων καταγραφής λειτουργίας και ιχνηλάτησης σφαλμάτων κάνει αδύνατο τον εκ των υστέρων ακριβή προσδιορισμό».
Κομβικό στοιχείο αποτελεί παράλληλα το γεγονός ότι ο ΟΤΕ, ως διαχειριστής του δικτύου τηλεπικοινωνιών για λογαριασμό της ΥΠΑ, είχε προειδοποιήσει ήδη από το 2019 για την αναγκαιότητα αναβάθμισης των υποδομών. Συγκεκριμένα, στο πόρισμα αναφέρεται:
«Το υφιστάμενο σύστημα Επικοινωνιών Φωνής (VCS – Voice Communication System) της ΥΠΑ και κρίσιμες τηλεπικοινωνιακές υποδομές που χρησιμοποιούνται για την υποστήριξή της, βασίζονται σε παρωχημένη τεχνολογία (SDH – Synchronous Digital Hierarchy) που είναι εκτός υποστήριξης από τον κατασκευαστή, χωρίς δυνατότητα παροχής ουσιαστικών εγγυήσεων λειτουργίας.
Ο ΟΤΕ έχει ενημερώσει σχετικά την ΥΠΑ από το 2019, η οποία θα πρέπει να προβεί σε άμεση μετάβαση σε ευρυζωνική/IP αρχιτεκτονική».
«Δεν είναι σίγουρο ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να επαναληφθεί ξανά»
Ο Λευτέρης Μηλιός, γενικός γραμματέας της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας (ΕΕΕΚΕ), δεν αποκλείει το ενδεχόμενο αντίστοιχου περιστατικού στο μέλλον.
Μιλώντας στο Reader.gr τονίζει πως «δεδομένου ότι δεν είναι σίγουρο ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί να επαναληφθεί ξανά, ζητάμε να γίνει αξιολόγηση ασφαλείας, safety assessment όπως αποκαλείται, προκειμένου να δούμε αν πρέπει ή όχι να δουλεύουμε στο 100% της χωρητικότητας. Μέχρι τότε καλό θα ήταν να δουλεύουμε σε μικρότερο ποσοστό».
«Όσο λειτουργούν τα μηχανήματα, εμείς παρέχουμε έναν ασφαλή εναέριο έλεγχο. Εάν αυτά παρουσιάσουν πάλι πρόβλημα, τότε υπάρχει ζήτημα, καθώς είναι παλιά και χρίζουν άμεσης ανανέωσης», τονίζει παράλληλα.
Σημειώνει δε ότι ο παλιός εξοπλισμός θα πρέπει να αντικατασταθεί με καινούργιο και σύγχρονο υλικό «ώστε να μπορέσουμε με βάση αυτό, να παρέχουμε ακόμα καλύτερες υπηρεσίες ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας».
Όπως διευκρινίζει ο γραμματέας της ΕΕΕΚΕ, «δεν θέλουμε να κλονίσουμε την εμπιστοσύνη των πολιτών στο αεροπλάνο. Προσωπικά ταξιδεύω με αεροπλάνο, όπως και οι δικοί μου. Αυτό που λέμε στο κράτος είναι ότι πρέπει άμεσα να προχωρήσει η ανανέωση του τεχνικού εξοπλισμού, πριν να είναι πολύ αργά».
«Ο εξοπλισμός έπρεπε να είχε αλλάξει από το 2010»
Το συγκεκριμένο ζήτημα ωστόσο φαίνεται πως αποτελεί «αγκάθι» για τον τομέα των αερομεταφορών στην Ελλάδα εδώ και τουλάχιστον 15 χρόνια. Ο εξοπλισμός χρονολογείται πίσω στο 1999 και, σύμφωνα με τον Λευτέρη Μηλιό, «θα έπρεπε να είχε αλλάξει από το 2010 και έπειτα».
Όπως εξηγεί, «τα έξοδα του κλάδου, όπως ανανέωση του τεχνικού εξοπλισμού, οι μισθοί, τα αναλώσιμα κλπ, τα καλύπτουν οι ιδιωτικές αεροπορικές εταιρίες μέσω των τελών διαδρομής και των τελών τερματικής περιοχής. Ο κρατικός προϋπολογισμός δεν βάζει ούτε ένα ευρώ».
Μπορεί οι εταιρίες να πληρώνουν «για ανανέωση εξοπλισμού και καλύτερες υπηρεσίες παροχής εναερίου ελέγχου», το κράτος όμως, εν προκειμένω η ΥΠΑ και το υπουργείο Μεταφορών, «αποφασίζουν πώς θα διαχειριστούν τα χρήματα αυτά». Ωστόσο, κατά τον κ. Μηλιό, «το κράτος παίρνει τα χρήματα και δεν τα ρίχνει όλα στην αεροναυτιλία». Το πού διοχετεύονται είναι άγνωστο κατά τον ίδιο.
«Προειδοποιούμε εδώ και χρόνια αλλά στην πράξη έγινε τίποτα»
Ο γραμματέας της ΕΕΕΚΕ τονίζει επίσης τη διάσταση μεταξύ των εξαγγελιών και των «υπογραφών» σε σχέση με το τι συμβαίνει στην πραγματικότητα. «Εκείνο που θέλουμε είναι αυτό το δυσάρεστο γεγονός να γίνει επιτέλους η απαρχή πράξεων και όχι λόγων», σημειώνει χαρακτηριστικά και συμπληρώνει:
«Λόγια ακούμε χρόνια τώρα. Ναι θα γίνουν αλλαγές, ναι υπογράφονται συμβάσεις, αλλά πραγματικά, στην πράξη δεν έχει γίνει τίποτα. Θέλουμε λοιπόν άμεσα να προχωρήσουν οι αλλαγές».
Παράλληλα, ο κ. Μηλιός σημειώνει ότι η ΕΕΕΚΕ είχε προειδοποιήσει «εδώ και πολλά χρόνια, κυρίως από το 2023 και έπειτα, διά ζώσης, αλλά και με απανωτά δελτία Τύπου και με υπομνήματα τόσο προς το υπουργείο Μεταφορών, όσο και προς τη διοίκηση ότι πρέπει να προχωρήσουμε σε εξοπλισμούς άμεσα».
Όπως σημειώνει, «έχουμε μηχανήματα τα οποία ήταν φτιαγμένα για άλλες εποχές, τα οποία είναι πλέον παλιά και πρέπει να ανταπεξέλθουν σε νέες συνθήκες που συνεχώς γίνονται δυσκολότερες.
Αν διαβάσετε το πόρισμα, θα δείτε ότι και ο ΟΤΕ είχε προειδοποιήσει από το 2019 ότι υπάρχει πρόβλημα συμβατότητας και ότι δεν μπορούν πλέον να είναι συμβατά με τα νεότερα μηχανήματα που έχει ο ίδιος ο Οργανισμός».
«Χθες είχαμε το συγκεκριμένο πρόβλημα, αύριο θα προκύψει άλλο πρόβλημα, καθώς τα μηχανήματα είναι παρωχημένα και δουλεύουν 365 ημέρες στον χρόνο, 24 ώρες το 24ωρο. Καταλαβαίνετε ότι το ζήτημα με την παρόδο των ετών διογκώνεται, καθώς τα προβλήματα αυξάνονται εκθετικά, με δεδομένο ότι και η ζήτηση αυξάνεται ανάλογα», σημειώνει καταληκτικά, μιλώντας στο Reader.gr ο Λευτέρης Μηλιός.
ΕΕΕΚΕ: «Δεν μπορεί να εξυπηρετηθεί η αυξημένη ζήτηση της κυκλοφορίας το καλοκαίρι»
Με αφορμή το πόρισμα για το μπλάκ άουτ στο FIR Αθηνών, η ΕΕΕΚΕ προειδοποιεί για αδυναμία εξυπηρέτησης της κυκλοφορίας την καλοκαιρινή περίοδο, όταν η τουριστική σεζόν θα βρίσκεται στο απόγειό της και οι πτήσεις θα «εκτοξευτούν».
Στη σχετική ανακοίνωση, η Ένωση υπογραμμίζει συγκεκριμένα ότι «καθίσταται πλέον ολοφάνερο ότι δεν μπορεί υπό αυτές τις συνθήκες να εξυπηρετηθεί η αυξημένη ζήτηση της κυκλοφορίας κατά την καλοκαιρινή περίοδο».
Παράλληλα, καταλογίζει ευθύνες στη διοίκηση της ΥΠΑ «για την άμεση επαναφορά των χωρητικοτήτων στο 100%, χωρίς σταδιακή αύξηση και χωρίς την εφαρμογή μειωμένης χωρητικότητας έως ότου προσδιοριστούν τα αίτια και εξασφαλιστεί η αποτροπή επανεμφάνισης του φαινομένου».
Αναλυτικά η ανακοίνωση της ΕΕΕΚΕ:
«Χωρίς καμία έκπληξη δυστυχώς διαβάσαμε το πόρισμα της επιτροπής διερεύνησης του περιστατικού της 4/1/2026, το οποίο δικαιώνει πλήρως τις καταγγελίες της ΕΕΕΚΕ όλα αυτά τα χρόνια για τον απαρχαιωμένο εξοπλισμό που χρησιμοποιείται στον Έλεγχο Εναέριας Κυκλοφορίας. Η κατάντια της ΥΠΑ φάνηκε για άλλη μια φορά και με τον πλέον επίσημο τρόπο.
Η παράθεση και μόνο του ιστορικού των γεγονότων δείχνει υπό ποιες συνθήκες κλήθηκαν να δουλέψουν οι συνάδελφοι το πρωί της 4/1/2026 και την πίεση την οποία βίωσαν.
Η ίδια αναφορά επιβεβαιώνει τα όσα έχει αναφέρει δημόσια η ΕΕΕΚΕ, ότι δηλαδή ο λόγος που όλα τα αεροσκάφη προσγειώθηκαν ασφαλώς ήταν ο επαγγελματισμός των ΕΕΚ στην διαχείριση της κυκλοφορίας και η απόφαση για κλείσιμο του εναερίου χώρου με επιβολή zero rate.
Το πόρισμα καταδεικνύει ξεκάθαρα διοικητικό αλαλούμ, πολύωρη καθυστέρηση στη διάγνωση της αιτίας και ανυπαρξία συνεργασίας μεταξύ των διαφόρων στελεχών της Διοίκησης.
Αποδεικνύεται πέραν πάσης αμφισβήτησης ότι η απόφαση επιβολής του zero rate ήταν αυτή που απέτρεψε μια ενδεχομένως πολύ χειρότερη εξέλιξη του σοβαρότατου περιστατικού της 4/1/2026.
Το πόρισμα που δόθηκε στην δημοσιότητα αναφέρει ότι είναι αδύνατος ο ακριβής προσδιορισμός της αιτίας του συμβάντος, το οποίο μπορεί να προκλήθηκε από “πληθώρα λόγων”.
Το προαναφερθέν σε συνδυασμό με την ευθεία αναφορά στο γεγονός ότι δεν υπάρχει «δυνατότητα παροχής ουσιαστικών εγγυήσεων λειτουργίας» για το σύστημα επικοινωνιών φωνής που χρησιμοποιείται στον Έλεγχο Εναέριας Κυκλοφορίας, οδηγεί στο συμπέρασμα ότι δεν είναι δυνατόν να συνεχιστεί η παροχή Ελέγχου Εναέριας Κυκλοφορίας στο ΚΕΠΑΘΜ στο 100% των ονομαστικών χωρητικοτήτων και πρέπει άμεσα να γίνει εκτίμηση ασφάλειας (safety assessment), όπως επιβάλλουν οι ευρωπαϊκοί κανονισμοί.
Καθίσταται πλέον ολοφάνερο ότι δεν μπορεί υπό αυτές τις συνθήκες να εξυπηρετηθεί η αυξημένη ζήτηση της κυκλοφορίας κατά την καλοκαιρινή περίοδο. Επίσης το πόρισμα αναφέρει ότι πρέπει να γίνει άμεσα εγκατάσταση των νέων πομποδεκτών VHF.
Η ΕΕΕΚΕ έχει έγκαιρα αναδείξει τις αστοχίες της Διοίκησης που προκάλεσαν την καθυστέρηση της υπογραφής της σύμβασης για τους πομποδέκτες VHF. Αν δεν υπήρχε αυτή η καθυστέρηση, τότε οι πομποδέκτες θα είχαν ήδη παραληφθεί και ίσως το συμβάν της 4/1/2026 να είχε αποφευχθεί.
Η Διοίκηση έχει επίσης ευθύνη για τις επιλογές της στο θέμα της προμήθειας του VCRS του ΚΕΠΑΘΜ, για το οποίο πανηγύριζε σε πολλαπλά δελτία τύπου λέγοντας ότι “επανεκκινεί” και προχωράει, κάτι που έχουμε καταγγείλει πολλές φορές ως μη αληθές. Πλέον η πραγματικότητα διαψεύδει την Διοίκηση της ΥΠΑ με τον πιο δραματικό τρόπο.
Η ΕΕΕΚΕ έχει από την πρώτη στιγμή διαμαρτυρηθεί για την άμεση επαναφορά των χωρητικοτήτων στο 100%, χωρίς σταδιακή αύξηση και χωρίς την εφαρμογή μειωμένης χωρητικότητας έως ότου προσδιοριστούν τα αίτια και εξασφαλιστεί η αποτροπή επανεμφάνισης του φαινομένου.
Δυστυχώς η Διοίκηση της ΥΠΑ δεν εισάκουσε τις εκκλήσεις μας και επέβαλε την διατήρηση των χωρητικοτήτων στο 100%. Ήδη η ΕΕΕΚΕ, με επιστολή στον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, έχει ζητήσει την παρέμβασή του για το αυτονόητο, την μείωση των χωρητικοτήτων και την διενέργεια εκτίμησης ασφαλείας, κάτι που η Διοίκηση της ΥΠΑ όφειλε να κάνει από την πρώτη στιγμή.
Πλέον, μετά την έκδοση του πορίσματος αποδεικνύεται η εγκληματική επιμονή της Διοίκησης της ΥΠΑ στην διατήρηση των χωρητικοτήτων στο 100% και επιβάλλεται η μείωσή τους άμεσα, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ασφάλεια των πτήσεων.
Δυστυχώς ο Διοικητής της ΥΠΑ, όπως πολλάκις έχουμε αναφέρει, παρουσίαζε στο αρμόδιο Υπουργείο ότι “όλα είναι υπό έλεγχο”, “όλα βαίνουν καλώς” και ότι δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας, προσπαθώντας επανειλημμένα και μάλιστα υπό την απειλή πειθαρχικών κυρώσεων να φιμώσει οποιονδήποτε υπάλληλο της ΥΠΑ επιχειρούσε να επικοινωνήσει την πραγματική κατάσταση.
Το πόρισμα καταδεικνύει σοβαρότατες διοικητικές ευθύνες οι οποίες έχουν ονοματεπώνυμο. Καλούμε τον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών να μην γίνει συνένοχος της Διοίκησης και να παρέμβει άμεσα ώστε να προστατεύσει τους Ελεγκτές Εναέριας Κυκλοφορίας και πρωτίστως το επιβατικό κοινό».
Ακολουθήστε μας στο Google News για να ενημερώνεστε για τα τελευταία νέα
