Οι Πολιτιστικές Πρωτεύουσες της Ευρώπης για το 2026

Tο Όουλου στη Φινλανδία και το Τρέντσιν στη Σλοβακία φιλοξενούν φέτος τον ιστορικό ευρωπαϊκό θεσμό και διεκδικούν την προσοχή μας

Όουλου: Γενναίες δόσεις τέχνης με κάλυψη 6G

Μπορεί να απέχει 600 χιλιόμετρα από το Ελσίνκι, όμως το Όουλου έχει διαμορφώσει ένα διακριτό και πολυδιάστατο προφίλ. Εδώ στεγάζονται οι εγκαταστάσεις του τεχνολογικού κολοσσού Nokia και φιλοξενείται το διεθνές πρωτάθλημα air guitar, που προσελκύει κάθε χρόνο χιλιάδες επισκέπτες. Σε αυτό το περιβάλλον, η πανεπιστημιακή κοινότητα του Όουλου, που αριθμεί περίπου 14.000 φοιτητές, περιλαμβάνει σχολές τεχνολογικού προσανατολισμού —με αιχμή το Πανεπιστήμιο Εφαρμοσμένων Επιστημών (Οamk)—, στενά συνδεδεμένες με την έρευνα και την καινοτομία στις τηλεπικοινωνίες. 

Παράλληλα, η τοπική καλλιτεχνική σκηνή αναπτύσσεται σε στενή σχέση με το φυσικό τοπίο της περιοχής και τα τεχνολογικά ιδρύματα, καθώς το Oamk αναπτύσσει καινοτόμες δράσεις για τον πολιτισμό στη βόρεια Φινλανδία, εκπαιδεύοντας επαγγελματίες του πολιτισμού, οργανώνοντας εκδηλώσεις και ψηφιοποιώντας τη συλλογή τέχνης του πανεπιστημίου. Αυτή η συνύπαρξη τεχνολογίας, εκπαίδευσης και πολιτισμού οδήγησε το Όουλου να υποβάλει έναν φιλόδοξο φάκελο υποψηφιότητας για τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης, με στόχο να αναδείξει τη σύγχρονη του ταυτότητα και να προωθήσει καινοτόμες δράσεις που συνδέουν επιστήμη, τέχνη και κοινότητα.

Το μότο της διοργάνωσης είναι «Πολιτιστική Κλιματική Αλλαγή», ένα επίκαιρο μήνυμα που δεν αφορά μόνο τη διαχρονική ενίσχυση της πολιτιστικής ζωής, αλλά και την οικολογική ευθύνη που φέρουν οι πολίτες. Από το Dálvemánnu, αφιερωμένο στις παραδόσεις και τον πολιτισμό των Σάμι, και τις χειμωνιάτικες εμπειρίες του Frozen Wonders, έως τη δημόσια εικαστική διαδρομή Climate Clock που συνδέει τέχνη, επιστήμη και περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση, η ατζέντα του Όουλου για τον θεσμό της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας είναι ιδιαίτερα πλούσια. Το καλοκαίρι και το φθινόπωρο το υπαίθριο δείπνο Summer Night’s Dinner και οι περίπατοι φύσης και τέχνης στόχο έχουν να φέρουν τους ανθρώπους πιο κοντά, ενώ τον Νοέμβριο το Lumo Art & Tech Festival μεταμορφώνει την πόλη σε κέντρο τέχνης και τεχνολογίας. 

Τρέντσιν: Κόντρα στο ρεύμα

Το Τρέντσιν βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από τα σύνορα της Σλοβακίας με την Τσεχία. Οι φίλαθλοι της ΑΕΚ και του Ολυμπιακού γνωρίζουν την πόλη των 55.000 κατοίκων λόγω των ευρωπαϊκών αναμετρήσεων με την ομώνυμη ομάδα ποδοσφαίρου νέων. Ωστόσο, πριν από τον θεσμό της Ευρωπαϊκής Πρωτεύουσας, το Τρέντσιν ήρθε στην ειδησεογραφική επικαιρότητα λόγω των διαδηλώσεων εναντίον της κυβέρνησης του λαϊκιστή και φίλα προσκείμενου στη Μόσχα Σλοβάκου πρωθυπουργού Ρόμπερτ Φίτσο. 

Σύμφωνα με διεθνή δημοσιεύματα, το Τρέντσιν, όπως και όλη η σλοβακική περιφέρεια, έχει πληγεί από την κάθετη μείωση του πληθυσμού, γεγονός που έχει εντείνει και την απογοήτευση για τα κυβερνητικά πεπραγμένα. Θα καταφέρει μέσα από τον θεσμό της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας να «ξυπνήσει την περιέργεια» στους Ευρωπαίους ταξιδιώτες, όπως δηλώνει το σύνθημα με το οποίο διεκδίκησε τον τίτλο για το 2026; 

Το Φεστιβάλ Φωτός, το οποίο διοργανώθηκε για πρώτη φορά τον περασμένο Απρίλιο, μετέτρεψε το Τρέντσιν σε καλλιτεχνική σκηνή με εγκαταστάσεις φωτός σε δημόσια κτίρια, προβολές και διαδραστική τέχνη. Με αφορμή την Πολιτιστική Πρωτεύουσα, οι εκδηλώσεις αναμένονται να κορυφωθούν, ίσως και να συναντήσουν τον θεσμό των «Ζωντανών Γειτονιών». Η συγκεκριμένη δράση προσκαλεί καλλιτέχνες και φεστιβάλ να συνδεθούν με τις απομακρυσμένες γειτονιές της πόλης. 

Σύμφωνα εξάλλου με τη Deutsche Welle, οι επενδύσεις που γίνονται στο Τρέντσιν αυτή την περίοδο έχουν σκοπό να προσελκύσουν ανθρώπους των τεχνών και να τους ενθαρρύνουν να το επιλέξουν ως τόπο διαμονής. Είναι μια στρατηγική που συνδέεται άμεσα με τον ίδιο τον στόχο του θεσμού: την ενίσχυση της δημιουργικότητας, της τοπικής ταυτότητας και της κοινωνικής συμμετοχής. Το πρόγραμμα του 2026 περιλαμβάνει πληθώρα εκθέσεων, δημόσιων εγκαταστάσεων από ντόπιους και αλλοεθνείς καλλιτέχνες, θεατρικών παραστάσεων, έθνικ συναυλιών, αρχιτεκτονικών περιπάτων, λογοτεχνικών φεστιβάλ, επιδείξεων μόδας και συναντήσεων για Ρομά μουσικούς.