Από την έναρξη στο «λουκέτο»: Αύξηση κατά 83,2% στο κλείσιμο νέων επιχειρήσεων

Ποιοι κλάδοι πιέζονται περισσότερο

Την ώρα που ελληνική οικονομία αναπτύσσεται, με την ανεργία στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων ετών και τις επενδύσεις σε ανοδική τροχιά, τα στοιχεία του 2025 καταγράφουν αύξηση των λουκέτων κατά 83,2%. Το εξαιρετικά οξύμωρο της υπόθεσης είναι οτι η αύξηση των λουκέτων συνυπάρχει με τις ενάρξεις νέων επιχειρήσεων.

Η καθαρή εικόνα των στοιχείων στο ΓΕΜΗ δείχνει χιλιάδες νέες επιχειρήσεις να ιδρύονται κάθε χρόνο, με χαμηλό αρχικό κεφάλαιο κεφαλαίου, κυρίως στο λιανεμπόριο, την εστίαση και τις υπηρεσίες. Ωστόσο, η ταυτόχρονη εκτίναξη των λουκέτων και μάλιστα με ταχύτερο ρυθμό από τις ενάρξεις δείχνει οτι η αγορά δεν μεγαλώνει, απλά ανακυκλώνεται.

Πόσες από τις επιχειρήσεις που άνοιξαν το 2024 ή στις αρχές του 2025 θα βρίσκονται ενεργές στο τέλος του 2026; Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι το πρώτο έτος λειτουργίας είναι το πιο δύσκολο.

Στην ελληνική περίπτωση, το περιβάλλον υψηλού λειτουργικού κόστους, περιορισμένης πρόσβασης σε χρηματοδότηση και αυξημένων φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων από τον πρώτο κιόλας μήνα, καθιστά τη βιωσιμότητα πολύ πιο δύσκολη.

Η καθαρή εικόνα των αριθμών

Η αύξηση των λουκέτων κατά 83,2% μέσα στο 2025 δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά σε «τεχνικούς» λόγους ή εκκαθάριση ανενεργών ΑΦΜ. Ακόμη και αν μέρος των διακοπών αφορά παλαιές, ανενεργές επιχειρήσεις που τυπικά έκλεισαν φέτος, η ένταση της μεταβολής αποτυπώνει αυξημένη κινητικότητα.

Σε απόλυτους αριθμούς, οι διακοπές δραστηριότητας ανήλθαν σε δεκάδες χιλιάδες, πλησιάζοντας επίπεδα που είχαν καταγραφεί σε περιόδους έντονης οικονομικής πίεσης.

Η αύξηση 83,2% στις διακοπές δραστηριότητας σημαίνει ότι η επιχειρηματικότητα συνεχίζει να δοκιμάζεται.

Την ίδια στιγμή, οι ενάρξεις διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα. Το ισοζύγιο μεταξύ νέων εγγραφών και διακοπών, παραμένει θετικό. Αυτό όμως δεν αρκεί για να περιγράψει τη δυναμική. Η υψηλή ταυτόχρονη ροή ενάρξεων και λουκέτων υποδηλώνει μια αγορά με αυξημένη μεταβλητότητα. Περισσότερες επιχειρήσεις δοκιμάζονται, περισσότερες κλείνουν, περισσότερες ανοίγουν ξανά.

Ποιοι κλάδοι πιέζονται περισσότερο

Η κλαδική κατανομή των λουκέτων δείχνει ότι οι πιέσεις συγκεντρώνονται κυρίως σε δραστηριότητες χαμηλής κεφαλαιακής βάσης. Πρόκειται για κλάδους με εύκολη έναρξη της επιχειρηματικής δραστηριότητας, αλλά με περιορισμένο περιθώριο αντοχής.

Το λειτουργικό κόστος έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Τα ενοίκια επαγγελματικών χώρων, ιδιαίτερα σε αστικές περιοχές με αυξημένη ζήτηση, έχουν κινηθεί ανοδικά. Το ενεργειακό κόστος, αν και αποκλιμακωμένο σε σχέση με την κορύφωση του 2022, παραμένει υψηλότερο από τα προ κρίσης επίπεδα. Οι ασφαλιστικές εισφορές και οι φορολογικές υποχρεώσεις ενεργοποιούνται από τον πρώτο μήνα λειτουργίας, χωρίς καμία περίοδο χάριτος για τις νέες επιχειρήσεις.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η επιχείρηση που ξεκινά με περιορισμένο αρχικό κεφάλαιο καλείται να καλύψει σταθερά έξοδα πριν ακόμη διαμορφώσει σταθερή πελατειακή βάση. Η αντοχή εξαρτάται λιγότερο από τη ζήτηση συνολικά και περισσότερο από τη διαχείριση ρευστότητας.

Η παγίδα του πρώτου έτους

Διεθνείς μελέτες δείχνουν ότι σημαντικό ποσοστό νέων επιχειρήσεων κλείνει εντός των πρώτων 12 έως 24 μηνών. Η ελληνική εμπειρία δεν φαίνεται να αποκλίνει. Το πρώτο έτος λειτουργίας συγκεντρώνει τα μεγαλύτερα ρίσκα με χαμηλή αναγνωρισιμότητα, ασταθή κύκλος εργασιών, περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση.

Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν συχνά επιτόκια δανεισμού άνω του 4,5%–5%, ενώ η πρόσβαση σε κεφάλαιο κίνησης παραμένει επιλεκτική. Χωρίς επαρκή αποθέματα ρευστότητας, ακόμη και μικρές αποκλίσεις, οπως καθυστερήσεις στην πληρωμή τιμολογίων, κάποια απρόβλεπτη δαπάνη ή ακόμα και απρόβλεπτη μείωση τζίρου σε έναν μήνα, μπορούν να οδηγήσουν σε συσσώρευση οφειλών.

Η επιμήκυνση των χρόνων πληρωμής μεταξύ επιχειρήσεων, που συχνά φτάνει τις 75 ή 90 ημέρες, επιβαρύνει τον κύκλο μετατροπής του τζίρου σε μετρητά. Σε συνδυασμό με αυξημένες υποχρεώσεις προς το Δημόσιο, η πίεση πολλαπλασιάζεται.

Εξαιρετικά ανησυχητικά και τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του τραπεζικού συστήματος τα οποία δείχνουν αύξηση τόσο στον αριθμό όσο και στη συνολική αξία στις ακάλυπτες επιταγές στο δεύτερο εξάμηνο του 2025, με τη δυναμική να συνεχίζεται και στις πρώτες εβδομάδες του 2026.

Ανάπτυξη με ανισότητες αντοχής

Το ευρύτερο μακροοικονομικό πλαίσιο παραμένει θετικό. Η ανάπτυξη κινείται σε ρυθμούς άνω του 2%, οι επενδύσεις ενισχύονται μέσω των ευρωπαϊκών πόρων, η απασχόληση αυξάνεται. Όμως η βελτίωση δεν κατανέμεται ομοιόμορφα.

Οι μεγάλες επιχειρήσεις με πρόσβαση σε χρηματοδότηση και εξαγωγική δραστηριότητα εμφανίζουν μεγαλύτερη ανθεκτικότητα. Αντίθετα, οι μικρές μονάδες, που στηρίζονται στην εγχώρια κατανάλωση και στην άμεση ρευστότητα, λειτουργούν με πολύ μικρά περιθώρια. Η αύξηση των λουκέτων αποκαλύπτει διαφορετικά επίπεδα αντοχής μεταξύ των επιχειρήσεων.

Η αύξηση 83,2% στις διακοπές δραστηριότητας σημαίνει ότι η επιχειρηματικότητα συνεχίζει να δοκιμάζεται. Σε μια οικονομία που επιδιώκει παραγωγική αναβάθμιση και διεύρυνση της επενδυτικής της βάσης, η μικρές αντοχές των μικρών επιχειρήσεων περιορίζει πολύ την ανάπτυξη.

Αν το πρώτο έτος λειτουργίας παραμείνει χρόνος αυξημένου κινδύνου χωρίς επαρκή στήριξη ρευστότητας και σταθερότητας κόστους, η επιχειρηματικότητα θα συνεχίσει να παράγει νέα «λουκέτα», μέγεθος που είναι πολύ σημαντικό για την αναπτυξιακή πορεία της χώρας.