Τη διέλευση κάθε πλοίου ξεχωριστά εξετάζει το Ιράν

Υπό καθεστώς αυστηρής επιλογής και αυξημένου ρίσκου το πέρασμα των Στενών του Ορμούζ

Κατά περίπτωση -και όχι με μια ενιαία «οριζόντια» πολιτική ανά σημαία ή συμφέροντα- φέρεται να εξετάζει η Τεχεράνη το αν και το πότε θα επιτρέπεται η ασφαλής διέλευση κάθε πλοίου από τα Στενά του Ορμούζ, σύμφωνα με όσα ανέφεραν στη «Ν» στελέχη ναυτιλιακών εταιρειών και διπλωματικές πηγές από τις Βρυξέλλες.

Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να μεταφράζεται σε πρωτοφανή επιχειρησιακή αβεβαιότητα για τη διεθνή ναυτιλία, με το Ορμούζ να παραμένει ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία της κρίσης.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι 10 πλοία υπό ελληνική σημαία παραμένουν εντός του Περσικού Κόλπου, την ώρα που διαμορφώνεται ένα ρευστό περιβάλλον στο οποίο η πρόσβαση στη δίοδο μπορεί να κριθεί ακόμη και από λεπτομέρειες της τελευταίας στιγμής.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ινδία επιχειρεί να «σπάσει» τον επιχειρησιακό αποκλεισμό μέσω διαπραγματεύσεων με το Ιράν.

Η ινδική κυβέρνηση επιβεβαίωσε ότι δύο ινδικής διαχείρισης/ελέγχου LPG carriers, τα «Shivalik» και «Nanda Devi», διέσχισαν το Ορμούζ νωρίς το πρωί του Σαββάτου και αναμένεται να προσεγγίσουν τα λιμάνια Mundra και Kandla τις επόμενες ώρες, μεταφέροντας περίπου 92.700 τόνους LPG.

Όπως ανέφερε ο ειδικός γραμματέας του ινδικού υπουργείου Λιμένων, Ναυτιλίας και Υδάτινων Οδών, Rajesh Kumar Sinha, δυτικά των Στενών βρίσκονταν 24 πλοία με ινδική σημαία, ενώ μετά τη διέλευση των δύο LPG carriers παραμένουν 22 στην περιοχή – μεταξύ αυτών 6 LPG carriers, 1 LNG carrier, 4 crude tankers, 1 chemical tanker, 3 containerships, 2 bulkers, καθώς και βοηθητικά σκάφη.

Το Νέο Δελχί καταγράφει την κρίση ως ζήτημα όχι μόνο ενεργειακής ασφάλειας, αλλά και προστασίας ανθρώπινου δυναμικού.

Σύμφωνα με τις ινδικές αρχές, οι Ινδοί ναυτικοί στον Κόλπο είναι ασφαλείς, ενώ συνεχίζονται οι επαναπατρισμοί (253 μέχρι στιγμής, με επιπλέον 30 να επιστρέφουν το τελευταίο 24ωρο).

Την ίδια ώρα εξετάζονται ναυτικές συνοδείες και πρόσθετα μέτρα για να επιτραπεί σε έως και 30 ινδικής σημαίας πλοία να κινηθούν ανατολικά χωρίς να δεχθούν επίθεση.

Στοιχεία διελεύσεων

Παράλληλα, νέα στοιχεία δείχνουν ότι η εικόνα της διέλευσης είναι ιδιαίτερα περίπλοκη.

Δεδομένα της Signal Ocean καταγράφουν ότι ενώ πριν από την έναρξη της σύγκρουσης περνούσαν περίπου επτά bulkers την εβδομάδα από το Ορμούζ, ο μέσος όρος έπεσε στο ένα μετά το ξέσπασμα της κρίσης και πλέον κινείται περίπου στα δύο.

Η Signal αποτυπώνει μια τάση αυξημένων διελεύσεων από πλοία με ιρανικούς ή κινεζικούς δεσμούς, ενώ σημειώνει ότι περίπου 240 bulkers βόρεια του Ορμούζ εμφανίζονται με ενεργό AIS – με το δεδομένο, όμως, ότι μπορεί να υπάρχουν περισσότερα που δεν εκπέμπουν σήμα.

Σε αυτό το περιβάλλον «επιλεκτικών διαδρόμων» ξεχωρίζει και η περίπτωση του aframax «Karachi» (σημαία Λιβερίας και πακιστανικής ιδιοκτησίας), το οποίο -σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης- φέρεται να αποτελεί το πρώτο πλοίο με μη ιρανικό φορτίο που διέσχισε τα Στενά με ενεργό AIS από την έναρξη της κρίσης, κινούμενο κοντά σε ιρανικά ύδατα και με προορισμό το Καράτσι του Πακιστάν.

Η εξέλιξη αυτή τροφοδοτεί την εκτίμηση ότι η ναυσιπλοΐα δεν έχει «κλείσει» με καθολικούς όρους, αλλά λειτουργεί υπό καθεστώς αυστηρής επιλογής και αυξημένου ρίσκου.

Την ίδια ώρα, παρά το γεγονός ότι χθες το βράδυ συμπληρώθηκαν τέσσερις ημέρες χωρίς να πληγεί κάποιο εμπορικό πλοίο, η διεθνής ανησυχία εντείνεται, με την Precious Shipping να δηλώνει ότι παραμένει αδύνατη η πρόσβαση στο bulker «Mayuree Naree» που χτυπήθηκε στις 11 Μαρτίου κατά τη διέλευση από το Ορμούζ.

Σύμφωνα με την εταιρεία, τρεις ναυτικοί παραμένουν αγνοούμενοι, πιθανώς εγκλωβισμένοι στο μηχανοστάσιο, ενώ οι υπόλοιποι 20 διασώθηκαν από τις αρχές του Ομάν και επέστρεψαν στην Ταϊλάνδη.

Χωρίς Aspides

Στο διπλωματικό πεδίο, η Ε.Ε. εξέτασε χθες τρόπους ενίσχυσης της παρουσίας της στη Μέση Ανατολή και έπεσε στο τραπέζι σχέδιο επέκτασης της εντολής της ναυτικής αποστολής Aspides (που έως τώρα εστιάζει στην Ερυθρά Θάλασσα) και προς το Ορμούζ. Ωστόσο, το ευρωπαϊκό μέτωπο ήταν στην πλειονότητά του αρνητικό.

Η ευρύτερη κρίση, πάντως, είχε και εσωτερικές προεκτάσεις, καθώς η Ομοσπονδία Υπαλλήλων Λιμανιών Ελλάδος (ΟΜΥΛΕ) ανακοίνωσε ότι, κατόπιν παρέμβασης των εργαζομένων, η διοίκηση του ΟΛΠ δεσμεύτηκε πως δεν θα εκφορτωθούν containers με στρατιωτικό υλικό στο λιμάνι του Πειραιά τα οποία έχουν ως τελικό προορισμό το Ισραήλ, τονίζοντας ότι «τα λιμάνια παρέχουν υπηρεσίες για ειρηνικούς σκοπούς» και ότι οι εργαζόμενοι δεν θα επιτρέψουν να γίνουν μέρος πολέμων.

«Ψηλώνει» διαρκώς το war risk premium

Στο 5% της αξίας ενός πλοίου έχει φτάσει η κάλυψη πολεμικού κινδύνου που παρέχουν οι ναυτασφαλιστές για πλοία που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.

Σύμφωνα με κύκλους της ναυτασφαλιστικής αγοράς, η κάλυψη, η οποία είχε ξεπεράσει το 2% πριν από μία εβδομάδα περίπου, πλέον έχει φτάσει το 5%, για κάλυψη διάρκειας δύο εβδομάδων.

Ωστόσο πρόκειται για υπηρεσία με μικρή ζήτηση, ιδιαίτερα μετά τις σφοδρές επιθέσεις σε πλοία την προηγούμενη εβδομάδα.

Ασφαλιστές επισημαίνουν ότι ακόμη και στο 5%, τα ασφάλιστρα δεν αντικατοπτρίζουν το πραγματικό επίπεδο κινδύνου, μετά από σειρά επιθέσεων σε πλοία που επιχείρησαν να διαπλεύσουν τα Στενά.

Ιρανικές δυνάμεις έπληξαν τουλάχιστον πέντε πλοία και σκότωσαν οκτώ ναυτικούς στην συγκεκριμένη περιοχή.

«Με βάση αυτήν τη συχνότητα επιθέσεων, το 5% απέχει πολύ από το να είναι επαρκές» ανέφερε παράγοντας της αγοράς. «Θα έπρεπε να κυμαίνεται περισσότερο μεταξύ 15% και 18%».

Άλλη πηγή του κλάδου χαρακτήρισε την κατάσταση «παιχνίδι καπνού και καθρεφτών», υποστηρίζοντας ότι τα προσφερόμενα ασφάλιστρα συνοδεύονται από όρους που σήμερα δεν μπορούν να τηρηθούν, όπως η απαίτηση για στρατιωτική συνοδεία.

Μηχανισμός αντασφάλισης

Τα υψηλά ασφάλιστρα θεωρούνται ένας από τους λόγους για τους οποίους οι ΗΠΑ δημιούργησαν μηχανισμό αντασφάλισης ύψους 20 δισ. δολαρίων, με επικεφαλής μία από τις μεγαλύτερες ασφαλιστικές εταιρείες παγκοσμίως, την Chubb, με στόχο να διευκολυνθεί η συνέχιση του εμπορίου.

Ωστόσο, λίγες λεπτομέρειες είναι γνωστές για τον τρόπο λειτουργίας του μηχανισμού και τους πιθανούς ωφελούμενους.

Επιπλέον, βασίζεται στην παροχή ναυτικών συνοδειών, χωρίς οι ΗΠΑ να έχουν καθορίσει χρονοδιάγραμμα έναρξης, ενώ έχουν ζητήσει τη συνδρομή συμμάχων και της Κίνας.

Β. Μαρινάκης: Ώρα για δράση

Κάλεσμα για άμεση διεθνή δράση για τα Στενά του Ορμούζ απηύθυνε ο πρόεδρος της Capital Maritime & Trading Corp, Βαγγέλης Μαρινάκης, σημειώνοντας ότι η αποκατάσταση των ενεργειακών ροών από τον Περσικό Κόλπο αποτελεί ζήτημα παγκόσμιας ασφάλειας και οικονομικής σταθερότητας.

Σε άρθρο του που δημοσιεύθηκε στη βρετανική «Daily Telegraph», ο κ. Μαρινάκης επεσήμανε ότι τα Στενά του Ορμούζ βρίσκονται για πρώτη φορά ουσιαστικά κλειστά με αποτέλεσμα να έχει διακοπεί η μεταφορά του ενός πέμπτου των παγκόσμιων φορτίων πετρελαίου και LNG.

Με φόντο αυτά τα δεδομένα, ο Έλληνας εφοπλιστής προτείνει τη δημιουργία μιας κοινής στρατηγικής για την αποκατάσταση των ροών ενέργειας.

Όπως εξηγεί, η συμμαχία θα πρέπει να βασίζεται σε τρεις δεσμεύσεις: στον συντονισμό των πλοιοκτητών για την αναδιάταξη των στόλων, στην κινητοποίηση των κρατών του Κόλπου για άμεση αξιοποίηση των εξαγωγικών τους υποδομών και στην ενεργή συμβολή των ΗΠΑ μέσω ναυτικής παρουσίας και διπλωματικής υποστήριξης.

Επιπλέον, ο ίδιος σημειώνει ότι τώρα είναι η ώρα να αναλάβουν δράση όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς – από τις ναυτιλιακές εταιρείες και τους υπουργούς Ενέργειας των κρατών του Κόλπου, έως τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής στην Ουάσιγκτον.

Πηγή: ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ