Γιάννης Κεφαλογιάννης: «Οι καθαρισμοί των οικοπέδων να γίνουν συνείδηση και καθημερινή πρακτική»

«Eκεί κρίνεται σε μεγάλο βαθμό η αποτελεσματικότητα όλου του μηχανισμού»

Ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, παραχώρησε σήμερα, Κυριακή 22 Μαρτίου 2026, συνέντευξη στην εφημερίδα «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ» και τον δημοσιογράφο Νίκο Οικονόμου.

«Κύριε Κεφαλογιάννη, αυτές τις ημέρες περιοδεύσατε στον Βορρά, σε Κομοτηνή, Θεσσαλονίκη και Κοζάνη. Τι εικόνα αποκομίσατε για την ετοιμότητα των υπηρεσιών σε ότι αφορά στην έναρξη της αντιπυρικής περιόδου;


Η εικόνα που αποκόμισα είναι εκείνη μιας σοβαρής προετοιμασίας και αυξημένης επίγνωσης των δυσκολιών που έχουμε μπροστά μας. Αυτό που επισήμανα σε όλες τις συσκέψεις είναι ότι η επιτυχία ή η αποτυχία μιας αντιπυρικής περιόδου δεν κρίνεται μόνο την ώρα της πυρκαγιάς. Κρίνεται πολύ νωρίτερα -στον βαθμό προετοιμασίας, στην καθαρότητα των ρόλων, στην ετοιμότητα των υπηρεσιών και στον συντονισμό όλων των εμπλεκόμενων φορέων. Στη Βόρεια Ελλάδα υπάρχουν έμπειρα στελέχη, επιχειρησιακή γνώση και κατανόηση ότι η κλιματική κρίση μας επιβάλλει πλέον να μεταβούμε από μια λογική εποχικής κινητοποίησης σε μια νοοτροπία μόνιμης ετοιμότητας.

Τι θετικό πήραμε από την περσινή χρονιά για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών; Τι πρέπει να αφήσουμε πίσω μας;

Από την περσινή χρονιά κρατάμε ότι ο μηχανισμός έγινε πιο αποτελεσματικός εκεί που πραγματικά κρίνεται η μάχη: στον έγκαιρο εντοπισμό, στην ταχεία αρχική επέμβαση και στον καλύτερο συντονισμό στο πεδίο. Υπήρξε πιο άμεση κινητοποίηση δυνάμεων, καλύτερη εικόνα της κατάστασης σε πραγματικό χρόνο και πιο ουσιαστική συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων. Αυτό που πρέπει να αφήσουμε πίσω μας είναι οτιδήποτε καθυστερεί αυτή την πρώτη αντίδραση: αστοχίες στον τοπικό συντονισμό, καθυστερήσεις στην κινητοποίηση και ελλιπή επιχειρησιακή εικόνα. Και βεβαίως, πρακτικές που αυξάνουν τον κίνδυνο πριν καν ξεκινήσει το συμβάν.

Τι αλλαγές φέρνει το νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη» που ψηφίστηκε φέτος για την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών;

Το νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη» φέρνει μια πιο σύγχρονη και πιο οργανωμένη προσέγγιση στην αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών, βασισμένη σε συγκεκριμένους επιχειρησιακούς άξονες. Ένας πρώτος άξονας είναι η μετατόπιση του βάρους στην πρόληψη και στην ενεργητική διαχείριση του κινδύνου, με συνεχή προετοιμασία του πεδίου και καλύτερο έλεγχο των παραγόντων που οδηγούν στην εκδήλωση και την εξάπλωση των πυρκαγιών. Μια δεύτερη αλλαγή είναι η καθιέρωση ενός ενιαίου συστήματος διοίκησης, με σαφείς ρόλους, κοινές διαδικασίες και συγκεκριμένους κανόνες εμπλοκής, ώστε όλες οι δυνάμεις να λειτουργούν συντονισμένα και χωρίς επικαλύψεις. Εξίσου σημαντική είναι η καθιέρωση δομών όπως τα επιχειρησιακά κέντρα συμβάντος που διαμορφώνουν μια ενιαία επιχειρησιακή εικόνα σε πραγματικό χρόνο, ώστε οι αποφάσεις να λαμβάνονται γρήγορα και με πλήρη επίγνωση της κατάστασης στο πεδίο. Ένας τέταρτος άξονας, τέλος, είναι η αξιοποίηση της επιστημονικής γνώσης και των σύγχρονων εργαλείων στην επιχειρησιακή δράση, ώστε ο σχεδιασμός και οι παρεμβάσεις να βασίζονται σε δεδομένα και όχι σε εκτιμήσεις. Συνολικά, πρόκειται για μια μεταρρύθμιση που επιδιώκει να ενισχύσει τη συνοχή, την ταχύτητα και την αποτελεσματικότητα του μηχανισμού, μετατρέποντας την αντιμετώπιση των πυρκαγιών σε μια πιο οργανωμένη και προληπτική διαδικασία.

Τι σας ανησυχεί ιδιαίτερα στη Βόρεια Ελλάδα και ποιο είναι το ιδιαίτερο σχέδιο για τη μάχη με τις πυρκαγιές εδώ;


Αυτό που μας ανησυχεί είναι ο συνδυασμός πολλών διαφορετικών παραγόντων κινδύνου στο ίδιο γεωγραφικό πεδίο. Από τη μία πλευρά, έχουμε εκτεταμένα αγροτοδασικά τοπία, όπου η ανθρώπινη δραστηριότητα είναι έντονη και αυξάνει την πιθανότητα έναρξης πυρκαγιών. Από την άλλη, υπάρχουν περιοχές με δύσβατο ανάγλυφο και μεγάλα συνεχόμενα οικοσυστήματα, που ευνοούν τη γρήγορη εξάπλωση όταν μια φωτιά ξεφύγει. Όλα αυτά δημιουργούν ένα πιο σύνθετο και απαιτητικό επιχειρησιακό περιβάλλον. Ακριβώς γι’ αυτό το σχέδιο για τη Βόρεια Ελλάδα είναι πιο στοχευμένο. Πρώτον, δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση στην επιτήρηση και στην έγκαιρη ανίχνευση, ώστε να περιορίζεται ο χρόνος αντίδρασης από το πρώτο λεπτό. Δεύτερον, ενισχύουμε την άμεση επιχειρησιακή απόκριση, με καλύτερη προδιάταξη δυνάμεων και μέσων σε κρίσιμες περιοχές, ώστε να υπάρχει γρήγορη επέμβαση όπου εκδηλωθεί περιστατικό. Τρίτον, εστιάζουμε πολύ περισσότερο στην πρόληψη στις ζώνες όπου συναντώνται ανθρώπινες δραστηριότητες και φυσική βλάστηση, γιατί εκεί ξεκινούν τα περισσότερα περιστατικά. Και τέταρτον, δίνουμε ιδιαίτερη βαρύτητα στον συντονισμό σε περιφερειακό επίπεδο, ώστε όλοι οι φορείς να λειτουργούν με κοινό σχέδιο και ενιαία επιχειρησιακή εικόνα.

Μεγάλο βάρος στη μάχη για την πυρόσβεση έχουν τα εναέρια μέσα. Πόσα θα επιχειρήσουν φέτος; Τι σχέδια υπάρχουν για πιθανές επιπλέον βοήθειες είτε από το εξωτερικό είτε από μίσθωση;


Στη φετινή αντιπυρική περίοδο θα επιχειρήσουν συνολικά 85 εναέρια μέσα, τα οποία προέρχονται τόσο από τον εθνικό στόλο όσο και από μισθώσεις. Πρόκειται για μια κρίσιμη επιχειρησιακή συνιστώσα, γιατί τα εναέρια μέσα έχουν καθοριστικό ρόλο τόσο στην αρχική προσβολή μιας πυρκαγιάς όσο και στην υποστήριξη των επίγειων δυνάμεων όταν το μέτωπο αποκτά μεγαλύτερη ένταση. Από εκεί και πέρα, ο σχεδιασμός μας δεν περιορίζεται μόνο στα μέσα που έχουμε εκ των προτέρων διαθέσιμα, αλλά λαμβάνει υπόψη και την ανάγκη ευελιξίας, ανάλογα με την εξέλιξη των συνθηκών μέσα στην αντιπυρική περίοδο. Όπως γνωρίζετε, σε μεγάλα συμβάντα υπάρχει η δυνατότητα συνδρομής και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μέσω του rescEU και συνολικότερα του ευρωπαϊκού μηχανισμού πολιτικής προστασίας. Αυτό είναι ένα σημαντικό πρόσθετο εργαλείο, το οποίο λειτουργεί συμπληρωματικά προς τον εθνικό σχεδιασμό, όταν οι ανάγκες το απαιτήσουν.

Η βασική μας επιδίωξη, πάντως, είναι σαφής: να έχουμε από την αρχή της περιόδου τη μέγιστη δυνατή επιχειρησιακή επάρκεια, αλλά ταυτόχρονα και τη δυνατότητα ενίσχυσης, εφόσον προκύψουν ιδιαίτερα απαιτητικές συνθήκες. Με άλλα λόγια, μιλάμε για έναν σχεδιασμό που συνδυάζει εθνική ετοιμότητα, επιχειρησιακή ευελιξία και ευρωπαϊκή αλληλεγγύη.

Μεγάλο ζήτημα παραμένουν οι ελλείψεις στην Πυροσβεστική Σώμα; Προβλέπονται φέτος προσλήψεις;

Η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού δεν είναι μια συγκυριακή παρέμβαση, αλλά μια διαρκής στρατηγική επιλογή, γιατί στο πεδίο τελικά η αποτελεσματικότητα του μηχανισμού κρίνεται από τους ανθρώπους του. Σήμερα μπορούμε να πούμε ότι η Πυροσβεστική εισέρχεται στη φετινή αντιπυρική περίοδο με το μεγαλύτερο ανθρώπινο δυναμικό στην ιστορία της. Για το 2026, η συνολική δύναμη του Σώματος θα ανέλθει περίπου στους 18.800 πυροσβέστες, αυξημένη κατά περίπου 800 σε σχέση με πέρυσι. Η ενίσχυση αυτή αποτυπώνεται και σε συγκεκριμένες κινήσεις: ήδη ενισχύεται άμεσα η Αττική με 150 Πυροσβέστες Επί Θητεία, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη διαγωνισμός για 600 επιπλέον ΠΕΘ, οι οποίοι θα τοποθετηθούν κυρίως στην Περιφέρεια, εκεί όπου οι επιχειρησιακές ανάγκες είναι αυξημένες.

Παράλληλα, δίνουμε ιδιαίτερη έμφαση και στο επιστημονικό δυναμικό του μηχανισμού προχωρώντας στην πρόσληψη 115 επιστημόνων και τεχνικού προσωπικού, οι οποίοι θα ενισχύσουν κρίσιμους τομείς όπως η ανάλυση κινδύνου, η αξιοποίηση δεδομένων, η θεσμική και επιχειρησιακή υποστήριξη. Αν δούμε τη διαδρομή των τελευταίων ετών, η μεταβολή είναι ουσιαστική. Το 2019 η κυβέρνηση παρέλαβε το Πυροσβεστικό Σώμα με περίπου 13.100 μόνιμους πυροσβέστες. Σήμερα βρισκόμαστε σε ένα εντελώς διαφορετικό επίπεδο, με σημαντικά ενισχυμένη δύναμη και δυνατότητα καλύτερης κάλυψης σε όλη τη χώρα. Συνεπώς, δεν μιλάμε απλώς για κάλυψη ελλείψεων, αλλά για μια συνεχή και στοχευμένη ενίσχυση, που δίνει στο Σώμα μεγαλύτερη αντοχή, καλύτερη παρουσία στο πεδίο και συνολικά πιο ισχυρή επιχειρησιακή ετοιμότητα απέναντι σε ολοένα και πιο απαιτητικές συνθήκες.

Ένα μεγάλο εποχικό θέμα είναι και οι καθαρισμοί δασικών και οικοπεδικών εκτάσεων. Πως θα το αντιμετωπίσετε φέτος;

Φέτος, επιδιώκουμε η προσέγγιση να είναι πιο οργανωμένη και πιο συστηματική. Σε συνεργασία με τους δήμους και τα συναρμόδια υπουργεία, ο στόχος είναι οι καθαρισμοί να ενταχθούν σε ένα σταθερό πλαίσιο πρόληψης και όχι να αντιμετωπίζονται ως μια ετήσια υποχρέωση της τελευταίας στιγμής. Το νέο θεσμικό πλαίσιο κινείται ακριβώς προς αυτή την κατεύθυνση: συνδέει τη δήλωση, τον έλεγχο και την παρέμβαση σε μια ενιαία διαδικασία, ώστε να υπάρχει πραγματική εικόνα της κατάστασης και δυνατότητα άμεσης αντίδρασης όπου χρειάζεται.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στους ελέγχους, οι οποίοι γίνονται πλέον πιο στοχευμένοι και πιο αποτελεσματικοί, με σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ Πυροσβεστικής και δήμων και με τη στήριξη ψηφιακών εργαλείων που διευκολύνουν τον προγραμματισμό.

Ταυτόχρονα, η λογική δεν είναι τιμωρητική, αλλά λειτουργική. Στόχος είναι η συμμόρφωση και η πραγματική μείωση του κινδύνου. Οι κυρώσεις υπάρχουν και παραμένουν αυστηρές, αλλά εφαρμόζονται με πιο ορθολογικό τρόπο, διαχωρίζοντας την τυπική παράβαση από την ουσιαστική, που είναι η μη διενέργεια καθαρισμού.

Με απλά λόγια, επιδιώκουμε οι καθαρισμοί να γίνουν συνείδηση και καθημερινή πρακτική, γιατί εκεί κρίνεται σε μεγάλο βαθμό η αποτελεσματικότητα όλου του μηχανισμού.

Να πάμε λίγο στα πολιτικά: Πόσο σας ανησυχεί η συνέχιση των πολεμικών επιχειρήσεων στη Μέση Ανατολή σε ότι αφορά στις επιπτώσεις για την παγκόσμια οικονομία;

Μας προβληματίζει, γιατί μια παρατεταμένη αστάθεια στη Μέση Ανατολή έχει ευρύτερες επιπτώσεις που ξεπερνούν την ίδια την περιοχή. Μπορεί να επηρεάσει τις αλυσίδες εφοδιασμού, τις τιμές της ενέργειας, τις μεταφορές και συνολικά το διεθνές οικονομικό περιβάλλον.

Χρειάζεται όμως μια ισορροπημένη προσέγγιση: ούτε υπερβολή ούτε υποτίμηση του κινδύνου. Πρόκειται για εξελίξεις που έχουν δυναμικό χαρακτήρα και απαιτούν συνεχή παρακολούθηση. Η κυβέρνηση παρακολουθεί στενά την κατάσταση, έχοντας πλήρη επίγνωση ότι τέτοιου τύπου γεωπολιτικές κρίσεις έχουν άμεση αντανάκλαση και στην οικονομία, γι’ αυτό και η ετοιμότητα και η προσαρμοστικότητα είναι κρίσιμοι παράγοντες στη διαχείρισή τους.

Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει ήδη δέσμες μέτρων για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων. Θα φτάσουν; Είμαστε δημοσιονομικά σε θέση και για άλλα μέτρα;

Η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε στοχευμένες παρεμβάσεις, με βασικό στόχο να απορροφηθούν όσο το δυνατόν περισσότεροι από τους κραδασμούς που προκαλούν οι διεθνείς εξελίξεις.

Το αν τα μέτρα αυτά θα επαρκέσουν εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια και την ένταση της κρίσης. Γι’ αυτό και η προσέγγιση δεν είναι στατική. Υπάρχει συνεχής αξιολόγηση των δεδομένων και ετοιμότητα για προσαρμογές, εφόσον αυτό καταστεί αναγκαίο – πάντοτε όμως στο πλαίσιο που ορίζουν οι δημοσιονομικές αντοχές.

Έπειτα από καιρό η ΝΔ δείχνει να «τσιμπά» στις δημοσκοπήσεις. Πως το εξηγείτε; Θα αρκέσει για την αυτοδυναμία της ΝΔ στις εκλογές;

Οι δημοσκοπήσεις αποτυπώνουν μια συγκυρία, όχι το τελικό αποτέλεσμα. Είναι θετικό ότι φαίνεται μια τάση ενίσχυσης, αλλά δεν δημιουργεί κανένα περιθώριο εφησυχασμού.

Αυτό που σίγουρα καταγράφεται είναι η αξιολόγηση της σταθερότητας και της συνέπειας στην άσκηση της κυβερνητικής πολιτικής, ιδιαίτερα σε μια περίοδο με πολλές εξωτερικές αβεβαιότητες. Οι πολίτες συγκρίνουν και σταθμίζουν επιλογές, και αυτό αντανακλάται κατά καιρούς και στις μετρήσεις. Από εκεί και πέρα, το ζήτημα της αυτοδυναμίας δεν κρίνεται σήμερα, αλλά την ημέρα των εκλογών. Και θα κριθεί από το κατά πόσο η κυβέρνηση θα συνεχίσει να δίνει πειστικές απαντήσεις στα πραγματικά προβλήματα των πολιτών.»