Ένας παιδοψυχίατρος στο ΠΑΓΝΗ για όλη την Κρήτη – Ανησυχία μετά την τραγωδία στην Ηλιούπολη

Η επείγουσα οδηγία του Υπουργείου Υγείας για στήριξη παιδιών και εφήβων φέρνει ξανά στο προσκήνιο τις σοβαρές ελλείψεις στις δημόσιες δομές ψυχικής υγείας

Λίγες ημέρες μετά την τραγωδία στην Ηλιούπολη, όπου δύο 17χρονα κορίτσια έπεσαν στο κενό, χέρι-χέρι, ακούγοντας μουσική — υπόθεση που συγκλόνισε ολόκληρη την Ελλάδα, το Υπουργείο Υγείας απέστειλε επείγουσα οδηγία προς τις υγειονομικές περιφέρειες και τις δημόσιες δομές ψυχικής υγείας, με στόχο την άμεση ενεργοποίηση των υπηρεσιών και τη λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για την πρόληψη και την έγκαιρη υποστήριξη παιδιών και εφήβων που ενδέχεται να βρίσκονται σε κατάσταση αυξημένης ψυχικής επιβάρυνσης.

Παράλληλα, το Υπουργείο Υγείας ζητά αυξημένη επαγρύπνηση για περιπτώσεις αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς, καλώντας τους επαγγελματίες ψυχικής υγείας να προχωρούν σε άμεση επανεκτίμηση της ψυχολογικής κατάστασης των παιδιών και των εφήβων που χρήζουν υποστήριξης.

Συγκεκριμένα, αναφέρει:

«Με αφορμή το τραγικό περιστατικό των δύο ανήλικων κοριτσιών στην Ηλιούπολη, παρακαλούμε για την επαγρύπνηση όλων των υπηρεσιών ψυχικής υγείας παιδιών και εφήβων.

Στο πλαίσιο αυτό, παρακαλείσθε να μεριμνήσετε ώστε οι αρμόδιες διεπιστημονικές ομάδες των δομών σας να προβούν, κατά προτεραιότητα, σε άμεση επικοινωνία με παιδιά, εφήβους και τις οικογένειές τους που ήδη παρακολουθούνται και για τα οποία, βάσει της κλινικής εκτίμησης των επαγγελματιών ψυχικής υγείας, ενδέχεται να υφίσταται αυξημένος κίνδυνος αυτοκτονικού ιδεασμού ή αυτοκαταστροφικής συμπεριφοράς.

Σκοπός της επικοινωνίας είναι:

η επανεκτίμηση της τρέχουσας ψυχολογικής τους κατάστασης,
η παροχή άμεσης υποστήριξης και καθοδήγησης,
η ενημέρωση των γονέων ή κηδεμόνων, όπου απαιτείται.

Παρακαλούμε για την άμεση ενεργοποίηση των υπηρεσιών σας και τη λήψη όλων των αναγκαίων μέτρων για την πρόληψη και την έγκαιρη υποστήριξη παιδιών και εφήβων που ενδέχεται να βρίσκονται σε κατάσταση αυξημένης ψυχικής επιβάρυνσης».

Την ίδια ώρα, στην Παιδοψυχιατρική Κλινική του ΠΑΓΝΗ υπηρετεί μόλις ένας παιδοψυχίατρος στο δημόσιο σύστημα υγείας, γεγονός που αναδεικνύει τις σοβαρές ελλείψεις στις δημόσιες δομές ψυχικής υγείας.

Η τραγική υπόθεση της Ηλιούπολης, πέρα από το βαθύ ανθρώπινο δράμα, επαναφέρει με τον πιο σκληρό τρόπο στο προσκήνιο τις σοβαρές ελλείψεις του δημόσιου συστήματος ψυχικής υγείας για παιδιά και εφήβους, αλλά και την ανάγκη ενίσχυσης της ψυχικής υγείας των νέων, σε μια περίοδο που στη χώρα μας, το 2025, καταγράφηκαν 579 περιστατικά αυτοκτονίας, με ανησυχητικές ενδείξεις αύξησης στις νεαρές ηλικίες.

Βγόντζας: «Τα παιδιά θέλουν γονείς. Την ήρεμη παρουσία τους, τη φροντίδα τους»

«Είναι μια οδηγία που αναφέρει στις υπηρεσίες, τις ιατροπαιδαγωγικές και τις παιδοψυχιατρικές, ότι όσοι παρακολουθούν παιδιά τα οποία είναι ευάλωτα, να έχουν επαφή μαζί τους, λόγω του ότι είναι μια στρεσογόνος περίοδος. Αλλά εγώ θέλω να πω ότι αυτή η περίοδος είναι στρεσογόνος για τους πάντες και θέλω να πω δύο λόγια για τους γονείς, τους καθηγητές και τους μαθητές.

Δεν είναι η ώρα για ψυχολόγο. Τα παιδιά θέλουν γονείς, δεν θέλουν ψυχολόγο. Θέλουν την ήρεμη, τη σιωπηλή παρουσία τους. Όχι ιδιοτροπίες, γκρίνιες και εντάσεις, αλλά μικρές φροντίδες, όπως για παράδειγμα: “Θέλεις πορτοκαλάδα, παιδί μου;”, “Θέλεις έναν καφέ;”. Αυτά τα θυμάμαι κι εγώ μετά από 50 χρόνια, που μου έλεγε η μητέρα μου.

Ας περιορίσουμε λίγο και τις ώρες εργασίας μας και τις εξόδους μας, για να είμαστε εκεί. Αυτό χρειάζονται τα παιδιά: τους γονείς. Όχι ψυχολόγους», τόνισε στο neakriti.gr ο καθηγητής Ψυχιατρικής και επιστημονικά υπεύθυνος της Κινητής Μονάδας Ψυχικής Υγείας Ηρακλείου, Αλέξανδρος Βγόντζας, ο οποίος παράλληλα εξέφρασε την πικρία του για την υποστελέχωση της Παιδοψυχιατρικής του ΠΑΓΝΗ, με τον έναν και μοναδικό παιδοψυχίατρο που καλύπτει όλο το νησί και τη Νότια Ελλάδα.

«No comments, που λένε και οι φίλοι μου οι Αμερικανοί. Ένας παιδοψυχίατρος για όλη την Κρήτη και τη Νότια Ελλάδα δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες. Μια προσωπική μου πίκρα είναι ότι έδωσα μεγάλη μάχη να στηθεί η παιδοψυχιατρική υπηρεσία. Το 2020 την αφήσαμε με πέντε παιδοψυχιάτρους και τώρα έχει μείνει ένας. Αυτό με στεναχωρεί βαθύτατα», ανέφερε.

Παράλληλα, ο κ. Βγόντζας σημείωσε ότι ως μονάδα ψυχικής υγείας στην Περιφέρεια διαθέτουν έναν παιδοψυχολόγο, ο οποίος καλύπτει ουσιαστικά την ενδοχώρα, όμως δεν μπορεί να καλύψει, για παράδειγμα, τις ανάγκες της πόλης του Ηρακλείου.

«Έχουμε ένα τηλέφωνο επικοινωνίας, το οποίο έχουμε δώσει, και μπορούν όλοι να μας καλούν για θέματα που αφορούν τα παιδιά.

Θα έλεγα, όμως, ότι περισσότερο στρες έχουν οι γονείς. Οπότε, αν ένας γονέας δεν μπορεί να κάνει αυτά που είπα πριν, ας μας πάρει τηλέφωνο.

Θέλω να πω κάτι και στους καθηγητές. Δεν είναι ώρα μόνο για αυστηρότητα, κριτική και γκρίνια. Βεβαίως να τηρηθούν οι κανόνες των εξετάσεων, αλλά δεν είναι η στιγμή να ξεχωρίσουμε τα “καλά” από τα “κακά” παιδιά ή τα “άτακτα”.

Χρειάζεται υποστηρικτικό και ασφαλές περιβάλλον σε όλα τα σχολεία. Και για τα παιδιά: διάβασμα, διάβασμα, διάβασμα, αλλά και λίγο τρέξιμο, λίγη χαλάρωση. Όχι κινητά.

Καλό είναι να είμαστε σε εγρήγορση, αλλά εγώ θα έλεγα να είμαστε σε εγρήγορση όλο τον χρόνο — πριν και μετά τις εξετάσεις. Γιατί και μετά τις εξετάσεις εμφανίζονται δυσκολίες και αδιέξοδα», σημείωσε.

Κληθείς να σχολιάσει το γράμμα της μιας κοπέλας, ο κ. Βγόντζας δηλώνει συγκλονισμένος, επισημαίνοντας ότι η κοπέλα μιλάει για έναν πολύ βαθύ ψυχικό πόνο, για την οδύνη της κατάθλιψης επί τρία χρόνια.

«Τώρα, γιατί δεν ζητήθηκε βοήθεια, αυτό είναι ένα μεγάλο θέμα. Όμως το παιδί αυτό υπέφερε τρία χρόνια. Ο ψυχικός πόνος είναι πολύ πιο δύσκολος. Στο σώμα μπορούμε συχνά να αντιμετωπίσουμε έναν πόνο άμεσα, με εξετάσεις, φάρμακα και θεραπεία. Ο ψυχικός πόνος, ακόμη και με τα καλύτερα φάρμακα, χρειάζεται χρόνο μέχρι να αρχίσει να υποχωρεί. Είναι ανείπωτος. Ίσως ο άλλος να μην μπορεί να τον καταλάβει.

Αν σπάσω το χέρι μου, όλοι καταλαβαίνουν γιατί πονάω. Όταν όμως ζω σε ένα περιβάλλον χωρίς εμφανείς στερήσεις ή συγκρούσεις, αλλά αισθάνομαι βαθιά δυστυχισμένος, τότε οι άλλοι συχνά λένε: “Τι σου λείπει;”. Όμως στην ψυχική υγεία τα πράγματα δεν λειτουργούν έτσι», σχολίασε.

Αυτό που τον έχει συγκλονίσει σε αυτό το γράμμα είναι οι σκέψεις που κάνει αυτό το παιδί, σκέψεις που φαίνονται εκτός πραγματικότητας.

«Λέει: “Θα πάω σε έναν καλύτερο κόσμο”. Γιατί ένα παιδί να πιστεύει κάτι τέτοιο;

Επίσης λέει: “Αν δεν περάσω στις εξετάσεις, δεν θα βγάζω χρήματα”. Αυτή είναι η γλώσσα της κατάθλιψης: όλα φαίνονται μαύρα.
Και αναρωτιέμαι πώς γεννήθηκαν σε αυτό το παιδί αυτές οι σκέψεις;», κατέληξε.

Η οδηγία του υπουργείου Υγείας είναι υποκριτική, υποστηρίζει στο neakriti.gr ο πρόεδρος του Σωματείου Εργαζομένων ΠΑΓΝΗ, Δημήτρης Βρύσαλης, ο οποίος εξαπέλυσε βολές εναντίον της κυβέρνησης και για την πολιτική υποβάθμισης των δημόσιων δομών ψυχικής υγείας, ενώ, στη σκιά της τραγωδίας στην Ηλιούπολη, υπογράμμισε ότι είναι χρέος όλων να αλλάξουμε αυτό τον κόσμο, γιατί δεν μας αξίζει.

«Η οδηγία του υπουργείου Υγείας στους επαγγελματίες ψυχικής υγείας να επικοινωνήσουν κατά προτεραιότητα με παιδιά, εφήβους και οικογένειες που ήδη παρακολουθούνται από τις δομές, προκειμένου να επανεκτιμηθεί η ψυχολογική τους κατάσταση, να παρασχεθεί άμεση υποστήριξη και να υπάρξει καθοδήγηση προς τους γονείς ή κηδεμόνες, όπου απαιτείται, με αφορμή την αυτοκτονία των κοριτσιών στην Ηλιούπολη, είναι υποκριτική. Θυμίζει αυτό που λέει ο λαός μας: “Να σε κάψω, Γιάννη, να σε αλείψω λάδι”, αφού με την πολιτική τους υποβάθμισαν τις δημόσιες δομές ψυχικής υγείας και πετάνε την ευθύνη στους υγειονομικούς επιστήμονες», τονίζει ο κ. Βρύσαλης.

Και καταλήγει λέγοντας:

«Με τον κόμπο ακόμα στο λαιμό, απευθυνόμαστε στο Υπουργείο Παιδείας και Υγείας: να πάρουν μέτρα τώρα!

Έκτακτες προσλήψεις ψυχολόγων και κοινωνικών λειτουργών ΑΥΡΙΟ σε κάθε σχολείο, στα νοσοκομεία και στις πρωτοβάθμιες δομές για παιδιά και εφήβους.

Δεν καλύπτεται η ανάγκη στήριξης όλων των παιδιών με την παρουσία αυτών των επιστημόνων μόνο μία μέρα τη βδομάδα. Δεν καλύπτεται με έναν παιδοψυχίατρο στις δημόσιες υγειονομικές δομές του νησιού μας, με τις τραγικές ελλείψεις σε κοινωνικούς λειτουργούς και ψυχολόγους.

Θα είμαστε πραγματικά περήφανοι σαν κλάδος όταν καταφέρουμε η επιστολή των παιδιών μας, η δήλωσή τους, να είναι: “Μαμά, μπαμπά, δεν μας αξίζει ο κόσμος που μας αφήνετε. Θα παλέψουμε να τον αλλάξουμε”».

Πηγή: Neakriti.gr