Όταν οι πολίτες ψηφίζουν και…

Του Πλάτωνα Τσούλου – Τρία χρόνια μετά τις εκλογές του 2023, η εικόνα της Βουλής απέχει αισθητά από εκείνη που προέκυψε από τη λαϊκή ετυμηγορία. Διασπάσεις κομμάτων, ανεξαρτητοποιήσεις βουλευτών, μετακινήσεις μεταξύ πολιτικών σχηματισμών, αποχωρήσεις από την ενεργό πολιτική και δικαστικές αποφάσεις που επηρέασαν την κοινοβουλευτική εκπροσώπηση έχουν μεταβάλει σημαντικά τον πολιτικό χάρτη του Κοινοβουλίου.

Η σημαντικότερη αλλαγή καταγράφηκε στον χώρο της αντιπολίτευσης. Ο ΣΥΡΙΖΑ, που αναδείχθηκε αξιωματική αντιπολίτευση στις εκλογές του 2023, διασπάστηκε, με αποτέλεσμα τη δημιουργία της Νέας Αριστεράς και την αποχώρηση αρκετών βουλευτών. Παράλληλα, συνεχείς ανεξαρτητοποιήσεις οδήγησαν στη δημιουργία μιας πολυπληθούς ομάδας ανεξάρτητων βουλευτών, οι οποίοι σήμερα φθάνουν τους 40, περισσότερους δηλαδή από τους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, το οποίο κατέχει πλέον τον θεσμικό ρόλο της αξιωματικής αντιπολίτευσης.

Ανακατατάξεις σημειώθηκαν και στους υπόλοιπους πολιτικούς χώρους, με μετακινήσεις βουλευτών από τα κόμματα με τα οποία εξελέγησαν προς άλλους σχηματισμούς, ενώ δύο πρώην πρωθυπουργοί επέλεξαν να βρεθούν εκτός της κοινοβουλευτικής ομάδας της Νέας Δημοκρατίας, ο ένας παραμένοντας ανεξάρτητος και ο άλλος αποχωρώντας από τη Βουλή.

Ιδιαίτερη περίπτωση αποτέλεσαν οι Σπαρτιάτες, καθώς οι δικαστικές εξελίξεις γύρω από τη συμμετοχή του κόμματος στις εκλογές του 2023 οδήγησαν στην απώλεια τριών εδρών. Έτσι, η σημερινή Βουλή αριθμεί 297 και όχι 300 βουλευτές, γεγονός πρωτοφανές για τη μεταπολιτευτική περίοδο.

Οι εξελίξεις αυτές επαναφέρουν στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ζήτημα δημοκρατικής τάξης: κατά πόσο η σύνθεση του Κοινοβουλίου εξακολουθεί να αντανακλά τη βούληση των πολιτών, όπως αυτή εκφράστηκε στις κάλπες. Αναμφίβολα, το Σύνταγμα κατοχυρώνει την ελευθερία γνώμης και ψήφου των βουλευτών, προστατεύοντας την ανεξαρτησία τους από κομματικές ή άλλες πιέσεις. Ωστόσο, η ίδια η λειτουργία της αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας στηρίζεται στην εμπιστοσύνη που δείχνουν οι πολίτες σε συγκεκριμένα πολιτικά προγράμματα, κόμματα και παρατάξεις.

Όταν οι μετακινήσεις, οι διασπάσεις και οι ανεξαρτητοποιήσεις αποκτούν τέτοια έκταση ώστε να μεταβάλλουν ουσιαστικά τους πολιτικούς συσχετισμούς που προέκυψαν από τις εκλογές, ανακύπτει εύλογα το ερώτημα εάν αλλοιώνεται το περιεχόμενο της λαϊκής εντολής. Η θεσμική νομιμότητα των επιλογών αυτών είναι δεδομένη. Η πολιτική και ηθική τους διάσταση, όμως, παραμένει αντικείμενο προβληματισμού, καθώς ο σεβασμός της λαϊκής βούλησης αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση για την αξιοπιστία του πολιτικού συστήματος και την εμπιστοσύνη των πολιτών στους δημοκρατικούς θεσμούς.

Πηγή: naftemporiki.gr