«Έκρηξη» Περιφερειάρχη και κοινό μέτωπο δημάρχων
Το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας αποτέλεσε την αφορμή για μια ευρύτερη πολιτική συζήτηση στο Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης, με τον ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης να βρίσκεται στο επίκεντρο των αντιδράσεων. Περιφερειάρχης και δήμαρχοι δεν περιορίστηκαν στην κριτική επί του σχεδίου για τις ΑΠΕ, αλλά έστειλαν ηχηρό μήνυμα για τη συνεχή αποδυνάμωση των αυτοδιοικητικών θεσμών και τον ολοένα εντονότερο συγκεντρωτισμό του κράτους.
Ιδιαίτερα έντονη ήταν η τοποθέτηση του Περιφερειάρχη Κρήτης Σταύρου Αρναουτάκη, ο οποίος ξέσπασε κατά της κυβερνητικής πολιτικής, περιγράφοντας μια συστηματική αποψίλωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης από ουσιαστικές αρμοδιότητες. Με εμφανή αγανάκτηση υποστήριξε ότι οι Περιφέρειες καλούνται να γνωμοδοτούν για κρίσιμα ζητήματα, χωρίς όμως η γνώμη τους να δεσμεύει την κεντρική διοίκηση, η οποία τελικά λαμβάνει τις αποφάσεις.
Σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους σημείωσε ότι, εφόσον η κυβέρνηση δεν επιθυμεί την ύπαρξη ισχυρής Αυτοδιοίκησης, θα ήταν προτιμότερο να το δηλώσει ευθέως, ακόμη και καταργώντας τον θεσμό των Περιφερειών και μεταφέροντας τις αρμοδιότητες στην Αποκεντρωμένη Διοίκηση. Παράλληλα, υπενθύμισε πως στον κυβερνητικό σχεδιασμό βρίσκεται ακόμη και η κεντρική διαχείριση του επόμενου ΕΣΠΑ από την Αθήνα, εξέλιξη που επιβεβαιώνει τη διαρκή απομάκρυνση της λήψης αποφάσεων από τις τοπικές κοινωνίες.
Το ίδιο μήνυμα εξέπεμψαν και οι δήμαρχοι που συμμετείχαν στη συνεδρίαση, οι οποίοι έκαναν λόγο για ένα αθηνοκεντρικό μοντέλο διοίκησης που αγνοεί τις ιδιαιτερότητες της περιφέρειας και αντιμετωπίζει τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης ως απλούς θεατές των εξελίξεων.
Κοινός τόπος των παρεμβάσεών τους ήταν ότι ο σχεδιασμός για τις ΑΠΕ προχωρά χωρίς να έχουν ολοκληρωθεί και εγκριθεί τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, με αποτέλεσμα οι τοπικές κοινωνίες να καλούνται να προσαρμοστούν σε έναν υπερκείμενο σχεδιασμό που διαμορφώθηκε ερήμην τους. Τόνισαν ότι η ενεργειακή μετάβαση μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από συνεργασία με τις τοπικές κοινωνίες και όχι μέσω αποφάσεων που λαμβάνονται αποκλειστικά από το κεντρικό κράτος.
Παράλληλα, εξέφρασαν έντονη ανησυχία για τον αποκλεισμό των δήμων και των ενεργειακών κοινοτήτων από τον ενεργειακό σχεδιασμό, υποστηρίζοντας ότι το ισχύον μοντέλο ευνοεί μεγάλους επενδυτές εις βάρος της τοπικής συμμετοχής και της ενεργειακής δημοκρατίας.
Ο δήμαρχος Μαλεβιζίου Μενέλαος Μποκέας υποστήριξε ότι η ενεργειακή μετάβαση μπορεί να γίνει μόνο «με έναν σχεδιασμό που θα τον κάνουν οι τοπικές κοινωνίες», επισημαίνοντας ότι το νέο χωροταξικό «ήρθε να προλάβει τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια», τα οποία δεν έχουν ακόμη εγκριθεί. Παράλληλα, άσκησε έντονη κριτική στον αποκλεισμό των ενεργειακών κοινοτήτων και των δήμων από τον ενεργειακό σχεδιασμό, υπογραμμίζοντας ότι στερούνται τη δυνατότητα να αναπτύξουν τις δικές τους ΑΠΕ προς όφελος των τοπικών κοινωνιών.
Ο Μ.Μποκέας ζήτησε να δοθεί ουσιαστικός θεσμικός ρόλος στην Τοπική Αυτοδιοίκηση κατά τη διαμόρφωση και την αναθεώρηση του χωροταξικού σχεδιασμού. Σημείωσε, δε, ότι οι Δήμοι δεν μπορεί να καλούνται απλώς να διατυπώσουν γνώμη όταν οι βασικές χωροταξικές επιλογές έχουν ήδη διαμορφωθεί, ενώ υπογράμμισε ότι η εμπειρία και η γνώση των τοπικών κοινωνιών αποτελούν αναγκαία προϋπόθεση για έναν πραγματικά βιώσιμο σχεδιασμό.
Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Μινώα Πεδιάδας Βασίλης Κεγκέρογλου συνέδεσε το ζήτημα με τον υπερσυγκεντρωτισμό του κράτους, σημειώνοντας ότι «το μεγάλο πρόβλημα για την ενεργειακή μετάβαση είναι ότι αποκόπηκε από την έννοια της ενεργειακής Δημοκρατίας και της ενεργειακής Δικαιοσύνης», ενώ προειδοποίησε ότι ο ενεργειακός χώρος συγκεντρώνεται «σε λίγους ισχυρούς», αφήνοντας στο περιθώριο τις τοπικές κοινωνίες.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο δήμαρχος Αποκορώνου, Χαράλαμπος Κουκιανάκης, ο οποίος ξεκαθάρισε ότι «δεν μπορεί η Κρήτη να μετατραπεί σε ένα απέραντο εργοτάξιο χωρίς συναίνεση», υπογραμμίζοντας ότι η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να αποτελεί άλλοθι για αποφάσεις που υποβαθμίζουν το φυσικό και πολιτιστικό κεφάλαιο του νησιού.
Αντίστοιχα, από το Λασίθι μεταφέρθηκε η κοινή θέση των δημάρχων της Περιφερειακής Ενότητας, σύμφωνα με την οποία ο διάλογος που προηγήθηκε υπήρξε «προσχηματικός», καθώς – όπως υποστήριξαν – οι αποφάσεις έχουν ήδη ληφθεί. Χαρακτηριστική ήταν η διατύπωση ότι «δεν θα το επιτρέψουμε», ενώ τονίστηκε πως η τοπική κοινωνία είναι αντίθετη στην περαιτέρω εγκατάσταση μεγάλων ανεμογεννητριών.
Οι τοποθετήσεις των δημάρχων συνέκλιναν με την έντονη παρέμβαση του Περιφερειάρχη, διαμορφώνοντας ένα κοινό μέτωπο απέναντι σε έναν σχεδιασμό που – όπως υποστήριξαν – αποφασίζεται στην Αθήνα, χωρίς ουσιαστική συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης. Περιφέρεια και Δήμοι διαμήνυσαν ότι διεκδικούν ουσιαστικό λόγο στις αποφάσεις που καθορίζουν το μέλλον του τόπου τους, υποστηρίζοντας ότι χωρίς πραγματική συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης δεν μπορεί να υπάρξει ούτε βιώσιμη ανάπτυξη ούτε αποτελεσματική περιφερειακή πολιτική.
Ακολουθήστε μας στο Google News για να ενημερώνεστε για τα τελευταία νέα
