«Τεχνικά τα ζητήματα, χαρτιά είναι και θα γίνουν»: Τι λένε τα τρία μη κρατικά πανεπιστήμια στις ακυρώσεις του ΣτΕ

Αντιδράσεις των μη κρατικών πανεπιστημίων για την ακυρωτική απόφαση ΣτΕ

Σε μια κρίσιμη καμπή εισέρχεται η λειτουργία των μη κρατικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα, μετά τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας που αφορούν τρία από τα πρώτα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ) που έλαβαν άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας στη χώρα: του Ευρωπαϊκού Παραρτήματος του Πανεπιστημίου του York, CITY ΝΠΠΕ — University of York Europe Campus, CITY U.L.E., με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Του Αμερικανικού Πανεπιστημίου Ανατόλια – Ν.Π.Π.Ε. — Anatolia American University – U.L.E., στη Θεσσαλονίκη. Και του The University of Keele, Greece – Ν.Π.Π.Ε., στην Αθήνα, το μητρικό Ίδρυμα, του οποίου είναι το βρετανικό The University of Keele.

Πιο αναλυτικά:

– Το Γ΄ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας, σε επταμελή σύνθεση, δημοσίευσε την Πέμπτη 13 Αυγούστου 2026 τις αποφάσεις 1167 έως και 1172/2026, οι οποίες αφορούν επιμέρους ζητήματα της αδειοδότησης και της πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών των ΝΠΠΕ. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ίδιου του Δικαστηρίου, οι αποφάσεις δεν επανεξετάζουν τη συνταγματικότητα του θεσμού των ΝΠΠΕ, αλλά εστιάζουν σε ζητήματα εφαρμογής του θεσμικού πλαισίου και στη νομιμότητα συγκεκριμένων διοικητικών διαδικασιών.

Η εξέλιξη αφορά το Ευρωπαϊκό Παράρτημα του Πανεπιστημίου του York, CITY ΝΠΠΕ, το Αμερικανικό Πανεπιστήμιο Ανατόλια – Ν.Π.Π.Ε. και το The University of Keele, Greece – Ν.Π.Π.Ε. Πρόκειται για τρία από τα τέσσερα μη κρατικά πανεπιστήμια, που έλαβαν άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας το 2025, με το τέταρτο να είναι το UNIC Athens του Πανεπιστημίου Λευκωσίας. Το υπουργείο είχε εγκρίνει συνολικά τέσσερις αιτήσεις από τις δώδεκα που είχαν κατατεθεί για το ακαδημαϊκό έτος 2025-26.

Η νέα δικαστική απόφαση δημιουργεί, ωστόσο, ένα άμεσο πρακτικό ερώτημα: τι θα συμβεί με τους φοιτητές που ήδη σπουδάζουν, με όσους έχουν εγγραφεί για το νέο ακαδημαϊκό έτος και με τον προγραμματισμό των ιδρυμάτων για την έναρξη των μαθημάτων το φθινόπωρο;

Το υπουργείο Παιδείας επιχειρεί να δώσει σαφές μήνυμα προς αυτή την κατεύθυνση, διαβεβαιώνοντας ότι «το ακαδημαϊκό έτος δεν θα χαθεί για κανέναν φοιτητή».

Τι ακριβώς αποφάσισε το ΣτΕ
Το πρώτο και βασικό σημείο της απόφασης είναι, ότι το ΣτΕ επαναλαμβάνει την κρίση της Ολομέλειας του 2025 σχετικά με τη συνταγματικότητα του θεσμικού πλαισίου.

Με τις αποφάσεις 1919 και 1920/2025 η Ολομέλεια είχε κρίνει ότι το Σύνταγμα δεν απαγορεύει την ίδρυση και λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή χώρες που συνδέονται με τη Γενική Συμφωνία για τις Συναλλαγές στον Τομέα των Υπηρεσιών (GATS), υπό τους όρους ειδικού νόμου που διασφαλίζει το επίπεδο των σπουδών και την ακαδημαϊκή ελευθερία.

Το υπουργείο, από την πλευρά του, υπογραμμίζει ότι με τις νέες αποφάσεις «επιβεβαιώνεται εκ νέου η συνταγματικότητα του θεσμικού πλαισίου για τα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης» και ότι δεν διατυπώνεται αμφιβολία ως προς τη συνταγματικότητα των σχετικών διατάξεων του ν. 5094/2024.

Επομένως, η δικαστική εξέλιξη δεν ισοδυναμεί με ακύρωση του νόμου που άνοιξε τον δρόμο για τη λειτουργία μη κρατικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα. Το ΣτΕ εντόπισε προβλήματα στην εφαρμογή του νόμου σε συγκεκριμένες διαδικασίες αδειοδότησης και πιστοποίησης.

Αυτός είναι και ο βασικός διαχωρισμός που επιχειρεί να κάνει το υπουργείο: άλλο το θεσμικό πλαίσιο και άλλο η νομιμότητα των συγκεκριμένων διοικητικών ενεργειών που έγιναν για την εφαρμογή του.

Οι τρεις λόγοι που οδήγησαν στις ακυρώσεις
Οι αποφάσεις του ΣτΕ εντοπίζουν τρεις διαφορετικές κατηγορίες ζητημάτων:

Η πρώτη αφορά τον έλεγχο των κτιριακών εγκαταστάσεων. Ειδικότερα, με τις αποφάσεις 1167 και 1169/2026 ακυρώθηκαν πράξεις του υφυπουργού Παιδείας, με τις οποίες είχαν χορηγηθεί άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτημάτων ΝΠΠΕ. Το πρόβλημα που εντόπισε το Δικαστήριο ήταν ότι ο Εθνικός Οργανισμός Πιστοποίησης Προσόντων και Επαγγελματικού Προσανατολισμού (ΕΟΠΠΕΠ), ο οποίος είχε την αρμοδιότητα να διαπιστώσει την καταλληλότητα των κτιριακών υποδομών, δεν είχε διαπιστώσει εγκαίρως τη συμμόρφωση των ιδρυμάτων με παρατηρήσεις, που είχαν προκύψει μετά τον επιτόπιο έλεγχο. Οι παρατηρήσεις αφορούσαν κτιριολογικές προσαρμογές και την προσκόμιση συγκεκριμένων στοιχείων.

Η δεύτερη αφορά τη διαδικασία αξιολόγησης από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ). Το ΣτΕ έκρινε ότι τα στοιχεία, που χρησιμοποιήθηκαν για την πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών δεν αποτελούσαν επαρκώς συγκεκριμένα ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια, όπως απαιτεί το νομοθετικό πλαίσιο. Με άλλα λόγια, το ζήτημα που ανακύπτει δεν είναι ότι το Δικαστήριο έκρινε πως τα συγκεκριμένα προγράμματα είναι ακαδημαϊκά ανεπαρκή, αλλά ότι τα κριτήρια με τα οποία αξιολογήθηκαν δεν είχαν εξειδικευτεί στον απαιτούμενο βαθμό.

Η τρίτη, αφορά τη σύνθεσ η Ειδικής Επιτροπής Αξιολόγησης. Σε μία από τις υποθέσεις, το Δικαστήριο έκρινε ότι μέλος της επιτροπής είχε σχέση με τον ενδιαφερόμενο εκπαιδευτικό φορέα, γεγονός που μπορούσε να δημιουργήσει υπόνοια μεροληψίας, κατά το άρθρο 7 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας.

Ως συνέπεια των ακυρώσεων των αδειών, ακυρώθηκαν επίσης, με τις αποφάσεις 1168, 1170 και 1172/2026, οι αντίστοιχες αποφάσεις πιστοποίησης προγραμμάτων σπουδών. Το Δικαστήριο αναφέρεται αφενός στην ακύρωση των αδειών λειτουργίας και αφετέρου στην ανεπάρκεια συγκεκριμένων ποσοτικών και ποιοτικών κριτηρίων πιστοποίησης.

Πηγή: cretalive.gr