Παρά τις μεγάλες δοκιμασίες με την καταστροφική πυρκαγιά του 2010 αλλά και τη φετινή, το ανθεκτικό δέντρο αναγεννάται από τις στάχτες του
Μπορεί η εικόνα σήμερα να είναι επιβαρυμένη, όμως το φοινικόδασος της Πρέβελης δεν έχει χάσει τη μάχη με τη φωτιά.
Αυτό είναι το συγκρατημένα αισιόδοξο μήνυμα της βοτανολόγου και εφόρου Βοτανικής του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, Έρης Ανταλουδάκη, μετά την πυρκαγιά που έπληξε στα τέλη Ιουλίου το νότιο Ρέθυμνο.
Μιλώντας στη «Νέα Κρήτη», η κ. Ανταλουδάκη ανέφερε πως η καταστροφή είναι μεγάλη, ωστόσο δε συγκρίνεται με εκείνη του 2010.
«Η φωτιά του 2010 ήταν απίστευτα καταστροφική. Ήταν πλήρως καταστροφική», είπε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι στην πρόσφατη πυρκαγιά κάηκε κυρίως το τμήμα του φοινικοδάσους στις εκβολές του φαραγγιού, ενώ «οι πιο μέσα φοίνικες φαίνεται ότι κατάφεραν να γλιτώσουν». Αυτός είναι και ο λόγος που η Έρη Ανταλουδάκη δήλωσε «συγκρατημένα αισιόδοξη» για την επόμενη ημέρα.
«Τους φοίνικες θα τους δούμε να ξαναπρασινίζουν και ίσως αυτό να γίνει και πιο νωρίς απ’ όσο φανταζόμαστε», εξήγησε, λέγοντας πως, με βάση τα δεδομένα από την προηγούμενη φωτιά, οι φοίνικες μπορούν να αρχίσουν να “πρασινίζουν” μέσα σε δύο έως τρία χρόνια, εφόσον δεν υπάρξει νέος παράγοντας πίεσης. Ο φοίνικας του Θεόφραστου είναι, άλλωστε, ένα ιδιαίτερα ανθεκτικό είδος, το οποίο μπορεί να επιβιώσει ακόμη και όταν εξωτερικά ολόκληρος ο κορμός του φαίνεται καμένος.
Σε ό,τι αφορά το κρίσιμο σημείο – όπως εξήγησε και η κ. Ανταλουδάκη – βρίσκεται στο εσωτερικό του φυτού, στην αποκαλούμενη “καρδιά” του, που εφόσον δεν καεί (κάτι που συμβαίνει συνήθως), τότε ο φοίνικας έχει την ικανότητα να αναγεννάται μέσα από τις στάχτες του.
Όχι επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές
Η ανθεκτικότητα αυτή, σύμφωνα με την ίδια ωστόσο, δε σημαίνει ότι το δάσος μπορεί να αντιμετωπίζει επαναλαμβανόμενες πυρκαγιές χωρίς συνέπειες.
«Δεν μπορεί να παίρνει φωτιά κάθε 2-3 χρόνια και ο φοίνικας πάντα να ανταπεξέρχεται», προειδοποίησε η επιστήμονας του ΜΦΙΚ, εξηγώντας ότι ακριβώς εκεί είναι και το μεγαλύτερο στοίχημα για το φοινικόδασος της Πρέβελης και το οικοσύστημά του γενικότερα.
«Ο φοίνικας δεν είναι μόνος του σε αυτό το περιβάλλον. Ουσιαστικά έχει ένα ολόκληρο σύστημα», είπε, εξηγώντας ότι γύρω από το κυρίαρχο είδος υπάρχει μια ολόκληρη αλυσίδα φυτών, ζώων και μικρών ενδιαιτημάτων, από φωλιές πτηνών μέχρι χώρους που φιλοξενούν μικρά ζώα, που σημαίνει ότι ακόμη κι αν οι φοίνικες καταφέρουν να πρασινίσουν ξανά, η συνολική αποκατάσταση του οικοσυστήματος θα απαιτήσει πολύ περισσότερο χρόνο και προσπάθεια.
Για τον λόγο αυτό και η προστασία της περιοχής, με επίκεντρο το επόμενο διάστημα, θεωρείται κρίσιμη. Η κ. Ανταλουδάκη άφησε ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο προσωρινού κλεισίματος του οικοτόπου, μέχρι να υπάρξουν τα απαραίτητα πορίσματα και να εκτιμηθεί η κατάσταση, με βασικό στόχο να περιοριστεί η ανθρώπινη δραστηριότητα και μαζί της ο κίνδυνος μιας νέας φωτιάς.
«Δεν μπορεί να παίρνει φωτιά συνέχεια το μέρος», είπε η ίδια, προειδοποιώντας ότι «οι φοίνικες μπορεί να ξαναπρασινίσουν μέσα σε τρία-τέσσερα χρόνια, μπορεί και σε πέντε, αλλά αν πάρει φωτιά ξανά πάρα πολύ γρήγορα, κάποια στιγμή ακόμη και οι ίδιοι οι φοίνικες δε θα μπορέσουν να ανταπεξέλθουν».
Φυσική κληρονομιά: Σημαντικό το φοινικόδασος
Το φοινικόδασος της Πρέβελης αλλά και του Βάι δεν έχει ιδιαίτερη αξία μόνο για την Κρήτη, αλλά και για την ευρωπαϊκή φυσική κληρονομιά, αφού πρόκειται για τους μεγαλύτερους πληθυσμούς φοίνικα του Θεόφραστου, που είναι αυτοφυής στο νησί.
Το Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης, μάλιστα, συμμετέχει ήδη σε ευρωπαϊκό πρόγραμμα μαζί με τα Κανάρια Νησιά για την προστασία και διαχείριση του συγκεκριμένου οικοσυστήματος, με τις φωτιές πάντως, όπως λέει η κ. Ανταλουδάκη, να επιβάλλουν την επιτάχυνση των προσπαθειών και πιθανότατα την επανεξέταση των σχεδίων προστασίας τους.
«Το στενάχωρο είναι ότι και μετά το 2010, που κάηκε και μετά αναγεννήθηκε, νομίζω ότι κάπως ήταν σαν να το ξεχάσαμε, ωστόσο αυτή τη φορά δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού», τόνισε.
Ακολουθήστε μας στο Google News για να ενημερώνεστε για τα τελευταία νέα
