Μια ιδιαίτερα ανησυχητική κατάσταση έχει αρχίσει να διαμορφώνεται στους ελληνικούς δρόμους. Ανεπίσημες εκτιμήσεις ανεβάζουν ακόμη και στο 15% το ποσοστό των οδηγών που μπορεί, σε κάποια δεδομένη χρονική στιγμή, να κυκλοφορούν χωρίς ενεργό δικαίωμα οδήγησης
Το ποσοστό αυτό δεν αποτελεί επίσημη μέτρηση της Ελληνικής Αστυνομίας και θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως εκτίμηση. Όμως η πραγματική εικόνα που προκύπτει από τα στοιχεία της Τροχαίας δείχνει ότι το πρόβλημα είναι ούτως ή άλλως τεράστιο.
Και πλέον έχει μία πολύ σοβαρότερη διάσταση: τη φυλάκιση. Ο οδηγός που συνεχίζει να χρησιμοποιεί το αυτοκίνητο ή τη μοτοσικλέτα του ενώ το δίπλωμά του έχει αφαιρεθεί δεν ρισκάρει απλώς ακόμη μία κλήση. Μπορεί να συλληφθεί, να οδηγηθεί στον εισαγγελέα και να βρεθεί κατηγορούμενος σε ποινικό δικαστήριο.
Ο νέος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας προβλέπει ρητά ότι όποιος εντοπίζεται να οδηγεί ενώ η άδεια οδήγησής του έχει αφαιρεθεί για παράβαση του ΚΟΚ τιμωρείται, πέρα από τις διοικητικές κυρώσεις, με ποινή φυλάκισης έως ενός έτους (συνήθως υπό αναστολή) και χρηματική ποινή τουλάχιστον 2.000 ευρώ.
Οι ανακοινώσεις της ΕΛ.ΑΣ. καταγράφουν πλέον συστηματικά αυτόφωρες συλλήψεις οδηγών οι οποίοι εντοπίζονται πίσω από το τιμόνι ενώ το δίπλωμά τους είχε ήδη αφαιρεθεί. Χαρακτηριστική είναι περίπτωση οδηγού ταξί που συνελήφθη τον Αύγουστο του 2026 στον Κηφισό, μόλις δύο ημέρες μετά την αφαίρεση της άδειάς του, ενώ αντίστοιχες συλλήψεις έχουν καταγραφεί στη Θεσσαλονίκη, στην Ήπειρο και σε πολλές άλλες περιοχές της χώρας.
Υπάρχουν ήδη και δικαστικές αποφάσεις που δείχνουν τι μπορεί να ακολουθήσει. Σε χαρακτηριστική υπόθεση στην Αθήνα, οδηγός που μεταξύ άλλων βρέθηκε να οδηγεί ενώ της είχε αφαιρεθεί το δίπλωμα καταδικάστηκε από Αυτόφωρο Μονομελές σε οκτώ μήνες φυλάκιση με τριετή αναστολή. Η αναστολή, βέβαια, δεν είναι δεδομένη σε κάθε υπόθεση αλλά εξαρτάται από την απόφαση του δικαστηρίου και τις ειδικές περιστάσεις.
Σχεδόν 80.000 περιπτώσεις μέσα σε έναν χρόνο
Οι αριθμοί εξηγούν γιατί το ζήτημα αποκτά πλέον διαφορετικές διαστάσεις. Μόνο μέσα στο 2024, οι υπηρεσίες της Τροχαίας κατέγραψαν 79.545 περιπτώσεις οδήγησης χωρίς δίπλωμα σε όλη τη χώρα.
Αυτό αντιστοιχεί σε 218 οδηγούς κάθε ημέρα που εντοπίζονταν από την Αστυνομία χωρίς να διαθέτουν νόμιμο δικαίωμα οδήγησης. Και φυσικά πρόκειται μόνο για όσους πέρασαν από αστυνομικό έλεγχο.
Στο πρώτο επτάμηνο του 2026 καταγράφηκαν άλλες 29.522 παραβάσεις για στέρηση ικανότητας άδειας οδηγού, έναντι 30.115 το αντίστοιχο διάστημα του 2025. Πρόκειται για περίπου 139 καταγεγραμμένες περιπτώσεις κάθε ημέρα.
Στους αριθμούς αυτούς περιλαμβάνονται διαφορετικές κατηγορίες παραβατών. Είναι εκείνοι που δεν απέκτησαν ποτέ την απαιτούμενη άδεια, εκείνοι που οδηγούν όχημα για το οποίο δεν έχουν την κατάλληλη κατηγορία διπλώματος και, κυρίως για το θέμα που εξετάζουμε, όσοι συνεχίζουν να οδηγούν παρότι η Τροχαία τούς έχει ήδη αφαιρέσει την άδεια.
Ο λόγος είναι ότι ο νέος ΚΟΚ προβλέπει αφαίρεση άδειας ακόμη και για παραβάσεις που στο παρελθόν αρκετοί οδηγοί αντιμετώπιζαν περίπου ως μια «ακριβή κλήση».
Η χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση, για παράδειγμα, μπορεί να επιφέρει 350 ευρώ πρόστιμο και αφαίρεση της άδειας για 30 ημέρες. Αντίστοιχες αυστηρές κυρώσεις προβλέπονται για τη μη χρήση κράνους, ενώ στις υποτροπές οι χρόνοι αφαίρεσης αυξάνονται δραματικά.
Έτσι δημιουργείται κάθε εβδομάδα ένας νέος πληθυσμός οδηγών οι οποίοι έχουν αυτοκίνητο, εργασία, οικογενειακές υποχρεώσεις και καθημερινές μετακινήσεις, αλλά νομικά δεν επιτρέπεται πλέον να οδηγήσουν. Κάποιοι συμμορφώνονται. Κάποιοι όχι. Και εκεί αρχίζει το ποινικό πρόβλημα.
Πάνω από 1.000 διπλώματα σε μία εβδομάδα
Η ένταση των ελέγχων φαίνεται καθαρά από τα τελευταία στοιχεία.Μόνο στην Αττική, από τις 24 έως τις 31 Αυγούστου 2026, η Τροχαία πραγματοποίησε μεγάλη εξόρμηση κατά την οποία βεβαιώθηκαν 7.020 παραβάσεις, ακινητοποιήθηκαν 1.144 οχήματα και αφαιρέθηκαν 1.109 άδειες οδήγησης μέσα σε επτά ημέρες.
Δηλαδή πάνω από 150 οδηγοί την ημέρα έχασαν προσωρινά το δικαίωμα να οδηγούν μόνο σε μία περιοχή της χώρας και μόνο στο πλαίσιο μιας συγκεκριμένης εβδομαδιαίας επιχείρησης.
Αυτό είναι και το στοιχείο που μπορεί να εξηγήσει γιατί εκτιμήσεις ανεβάζουν τόσο ψηλά, ακόμη και προς το 15%, το σύνολο των ανθρώπων που ενδέχεται να βρίσκονται σε κάποια χρονική στιγμή πίσω από το τιμόνι χωρίς ενεργή άδεια. Δεν υπάρχει επίσημη πανελλαδική απογραφή που να πιστοποιεί αυτό το ποσοστό, αλλά η συνεχής συσσώρευση αφαιρέσεων δημιουργεί μια πολύ μεγάλη «δεξαμενή» προσωρινά αποκλεισμένων οδηγών. Το ρίσκο, πλέον, είναι τεράστιο.
Για επιβατικό ΙΧ η οδήγηση χωρίς την απαιτούμενη άδεια επισύρει διοικητικό πρόστιμο 700 ευρώ. Όταν όμως κάποιος οδηγεί ενώ το δίπλωμά του τού έχει ήδη αφαιρεθεί λόγω παράβασης του ΚΟΚ, προστίθεται η ποινική διάσταση: έως ένα έτος φυλάκιση και τουλάχιστον 2.000 ευρώ χρηματική ποινή.
Παράλληλα, όποιος εντοπιστεί να οδηγεί κατά το διάστημα της αφαίρεσης μπορεί, με δικαστική απόφαση, να στερηθεί το δικαίωμα επαναχορήγησης της άδειας για τρία επιπλέον χρόνια. Αν μάλιστα χωρίς δίπλωμα προκαλέσει σοβαρό τροχαίο, τραυματισμό ή θάνατο, τότε μπαίνουν στο παιχνίδι πολύ βαρύτερες διατάξεις του Ποινικού Κώδικα.
Η εικόνα λοιπόν έχει αλλάξει. Η αφαίρεση διπλώματος δεν είναι πλέον μια τυπική διαδικασία κατά την οποία κάποιος «αφήνει το δίπλωμα στην Τροχαία» και συνεχίζει τη ζωή του κανονικά.
Με τους ελέγχους να πολλαπλασιάζονται, τις αφαιρέσεις να μετρούνται σε χιλιάδες και την Αστυνομία να προχωρά σε αυτόφωρες συλλήψεις όσων αγνοούν την ποινή, το επόμενο μπλόκο μπορεί να μη σημαίνει απλώς ένα ακόμη πρόστιμο. Μπορεί να σημαίνει χειροπέδες, εισαγγελέα και καταδίκη σε φυλάκιση.
newsauto.gr
Ακολουθήστε μας στο Google News για να ενημερώνεστε για τα τελευταία νέα
