Σήμερα η «Διακήρυξη των Αρχανών» – Στο επίκεντρο το μέλλον των προϊόντων ΠΟΠ και ΠΓΕ

Ποια είναι τα ανοιχτά μέτωπα για την Κρήτη

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται σήμερα η «Διακήρυξη των Αρχανών», η οποία φιλοδοξεί να αποτυπώσει τις θέσεις και τις διεκδικήσεις των ελληνικών Περιφερειών για το μέλλον των προϊόντων Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) και Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ένδειξης (ΠΓΕ), ενόψει της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής 2028-2034.

Η διήμερη συνάντηση που πραγματοποιείται στις Αρχάνες, με πρωτοβουλία της Περιφέρειας Κρήτης, αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς το ζήτημα των προϊόντων προέλευσης δεν αφορά μόνο την κατοχύρωση ενός ευρωπαϊκού σήματος ποιότητας. Αγγίζει τον πυρήνα της αγροτικής παραγωγής, την ταυτότητα των τοπικών προϊόντων, την προστασία των παραγωγών, την προστιθέμενη αξία και, τελικά, την ανταγωνιστικότητα ολόκληρων περιφερειακών οικονομιών.

Για την Κρήτη η συζήτηση έχει ξεχωριστή σημασία, καθώς το νησί διαθέτει ισχυρή αγροδιατροφική ταυτότητα και προϊόντα με αναγνωρισμένη ποιότητα και παράδοση, ωστόσο εξακολουθούν να υπάρχουν ζητήματα που αφορούν την πιστοποίηση, την προστασία της ονομασίας, την εμπορική αξιοποίηση και τη δίκαιη κατανομή της προστιθέμενης αξίας σε όλη την αλυσίδα παραγωγής.

Στο τραπέζι μπαίνει ξανά κι ένα πολύ συγκεκριμένο ζήτημα που αφορά άμεσα την κρητική κτηνοτροφία – η ένταξη της κρητικής φέτας στον χάρτη της Φέτας ΠΟΠ. Μάλιστα μόλις πρόσφατα απέστειλε σχετική επιστολή ο πρόεδρος της Ένωσης Ηρακλείου Σταύρος Γαβαλάς προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, την Περιφέρεια Κρήτης και άλλους φορείς θέτοντας επί τάπητος το ζήτημα αναθεώρησης του σχετικού ζητήματος προκειμένου να ενταχθεί και η Κρήτη στις περιοχές που επιτρέπεται να παράξουν φέτα ΠΟΠ. Ο κ.Γαβαλάς στη σχετική επιστολή επικαλείται την έλλειψη αιγοπρόβειου γάλακτος, υποστηρίζοντας ότι η ποιότητα του κρητικού γάλακτος ανταποκρίνεται στις προδιαγραφές του προϊόντος.

Η πρόταση αυτή ανοίγει ξανά μια συζήτηση με σημαντικές οικονομικές, παραγωγικές αλλά και θεσμικές διαστάσεις. Δεν πρόκειται απλώς για την προσθήκη μιας ακόμη περιοχής στον χάρτη παραγωγής ενός εμβληματικού ελληνικού προϊόντος αλλά ανακατατάξεις που θα έχουν, αναμφίβολα, και οικονομικές προεκτάσεις. Αφορά όμως και τους όρους με τους οποίους προστατεύεται μια κατοχυρωμένη ονομασία, αφορά τη γεωγραφική της ταυτότητα, τις προϋποθέσεις πιστοποίησης και τις ισορροπίες μεταξύ των παραγωγικών περιοχών.

Το αίτημα, πάντως, συναντά ένα ιδιαίτερα σύνθετο θεσμικό πλαίσιο. Η Φέτα ΠΟΠ έχει συγκεκριμένα καθορισμένη γεωγραφική ζώνη παραγωγής, η οποία περιλαμβάνει περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας και τη Λέσβο, χωρίς να περιλαμβάνει την Κρήτη. Η μεταβολή αυτής της ζώνης προϋποθέτει διαδικασία τροποποίησης των κατοχυρωμένων προδιαγραφών και τεκμηρίωση της σύνδεσης του προϊόντος με τη γεωγραφική του προέλευση.

Την ίδια ώρα, η Κρήτη έχει ήδη κατοχυρώσει τη δική της παρουσία στον χάρτη των ευρωπαϊκών προϊόντων ποιότητας, με τη Γραβιέρα Κρήτης, την Ξινομυζήθρα Κρήτης, το Πηχτόγαλο Χανίων και το Ξύγαλο Σητείας να αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα τυροκομικών προϊόντων ΠΟΠ.

Το ζητούμενο για την Κρήτη και το διακύβευμα της Διακήρυξης

Η σημερινή ημέρα και η συνομιλία γύρω από το ίδιο τραπέζι εκπροσώπων των ελληνικών περιφερειών, δε θα αφορά μόνο την καταγραφή γενικών προθέσεων για την ενίσχυση των προϊόντων προέλευσης. Το ενδιαφέρον θα βρίσκεται στο κατά πόσο η «Διακήρυξη των Αρχανών» θα μπορέσει να μετατρέψει τον διάλογο σε συγκεκριμένες διεκδικήσεις, με σαφείς προτεραιότητες για τους παραγωγούς, τους συνεταιρισμούς και τις περιφερειακές οικονομίες.

Για την Κρήτη, τα ερωτήματα είναι πολλά: Πώς θα ενισχυθεί η προστασία των υφιστάμενων ΠΟΠ και ΠΓΕ προϊόντων; Πώς θα αντιμετωπιστούν τα προβλήματα πιστοποίησης, ιχνηλασιμότητας και εμπορικής αξιοποίησης; Πώς θα αποκτήσουν μεγαλύτερη διαπραγματευτική δύναμη οι παραγωγοί και πώς θα διασφαλιστεί ότι η υπεραξία των κρητικών προϊόντων θα επιστρέφει σε εκείνους που τα παράγουν;

Και μέσα σε όλα αυτά, θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον αν το αίτημα της Ένωσης Ηρακλείου για τη Φέτα ΠΟΠ θα βρει χώρο στη συζήτηση, προκαλώντας έναν ευρύτερο διάλογο για τις δυνατότητες και τις προϋποθέσεις διεύρυνσης της παραγωγικής βάσης του εμβληματικού ελληνικού τυριού.
Η «Διακήρυξη των Αρχανών» καλείται, συνεπώς, να απαντήσει σε μια ουσιαστική πρόκληση: Πώς τα προϊόντα ΠΟΠ και ΠΓΕ θα πάψουν να αποτελούν απλώς τίτλους αναγνώρισης της τοπικής παραγωγής και θα εξελιχθούν σε πραγματικά εργαλεία ανάπτυξης, προστασίας του παραγωγού και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής αγροδιατροφής.

neakriti.gr