Αγορά δεξαμενόπλοιων: Τρίγωνο γεωπολιτικών εστιών, Βενεζουέλα, Ιράν, Μαύρη Θάλασσα – Ένα εκρηκτικό σκηνικό

Άμεσες συνέπειες στο θαλάσσιο εμπόριο πετρελαίου, στις ναυτιλιακές εταιρείες και στα πληρώματα

Η παγκόσμια αγορά δεξαμενόπλοιων εισέρχεται στο 2026 περισσότερο ευμετάβλητη από κάθε άλλη περίοδο της πρόσφατης ιστορίας. Ένα τρίγωνο γεωπολιτικών εστιών – Βενεζουέλα, Ιράν, Μαύρη Θάλασσα – διαμορφώνει ένα εκρηκτικό σκηνικό με άμεσες συνέπειες στο θαλάσσιο εμπόριο πετρελαίου, στις ναυτιλιακές εταιρείες και στα πληρώματα που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή.

Βενεζουέλα: Μεταξύ δυναμικού και κατάρρευσης

Με τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, πάνω από 300 δισεκατομμύρια βαρέλια, η Βενεζουέλα παραμένει ένας ενεργειακός γίγαντας σε «αναμονή». Η παραγωγή της, όμως, έχει υποχωρήσει στο 1 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ενώ οι εξαγωγές δεν ξεπερνούν τα 800–900 χιλιάδες βαρέλια, σχεδόν αποκλειστικά προς την Ασία και μάλιστα με μεγάλη έκπτωση.

Παρότι αντιπροσωπεύει μόλις το 1% της παγκόσμιας προσφοράς αργού, η χώρα εξακολουθεί να επηρεάζει την αγορά δεξαμενόπλοιων. Η σύλληψη του προέδρου Μαδούρο από τις ΗΠΑ και η προσπάθεια επανασχεδιασμού του εμπορίου δημιουργούν νέα δεδομένα. Μεγάλοι traders, όπως οι Vitol και Trafigura, έχουν αρχίσει να διαχειρίζονται επίσημα τις εξαγωγές, περιορίζοντας το «σκοτεινό» στόλο και αυξάνοντας τη διαφάνεια.

Η Allied Quantumsea Research εκτιμά ότι αυτή η μετατόπιση θα διατηρήσει την υψηλή ζήτηση σε τόνο-μίλια όσο το πετρέλαιο κατευθύνεται στην Ασία. Αν όμως αλλάξει ο χάρτης και οι εξαγωγές στραφούν στον Κόλπο των ΗΠΑ, τότε το παιχνίδι θα αλλάξει: μικρότερες αποστάσεις, μείωση τόνων-μιλίων, ενίσχυση Aframax και LR1 εις βάρος των VLCC.

Περσικός Κόλπος: Η ένταση στο «κόκκινο»

Στον Περσικό Κόλπο, ο κίνδυνος έχει γίνει καθημερινότητα. Εμπορικά πλοία αγκυροβολούν μακριά από ιρανικά λιμάνια, φοβούμενα στρατιωτικές εντάσεις, ενώ η Ουάσιγκτον θέτει νέους δασμούς 25% σε χώρες που συνεργάζονται με την Τεχεράνη.

Την ώρα που το Ιράν καταστέλλει αιματηρά ταραχές στο εσωτερικό, οι ροές αργού προς την Κίνα, ήδη υπό κυρώσεις, κινδυνεύουν να βρεθούν εκτός παιχνιδιού. Οι αναλυτές πάντως παραμένουν επιφυλακτικοί: οι δασμοί δύσκολα θα σταματήσουν τις κινεζικές εισαγωγές ιρανικού πετρελαίου. Το πιο αισιόδοξο σενάριο για τη ναυτιλία – άρση κυρώσεων και επιστροφή του Ιράν στο διεθνές εμπόριο με νόμιμα πλοία – παραμένει μακρινό.

Μαύρη Θάλασσα: Ο πιο ορατός κίνδυνος

Η τρίτη εστία αστάθειας είναι η Μαύρη Θάλασσα, όπου επιθέσεις με drones σε εμπορικά πλοία – ανάμεσά τους και ελληνόκτητα – έχουν μετατραπεί σε απειλή ρουτίνας. Το κόστος ασφάλισης έχει εκτοξευθεί, φτάνοντας το 1% της αξίας του πλοίου, από 0,6%-0,8% μόλις τον Δεκέμβριο.

Ο άμεσος κίνδυνος για τα πληρώματα οδήγησε σε πολιτικές και θεσμικές παρεμβάσεις. Η Ένωση Ελλήνων Εφοπλιστών, μέσω της προέδρου της Μελίνας Τραυλού, ζητά αποφασιστική δράση: «Η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να προστατεύσει τη ναυτιλία της, τους ανθρώπους της και τον στρατηγικό ρόλο που διαδραματίζει για την ευημερία της Ευρώπης».

Μια αγορά σε κινούμενη άμμο

Καμία από τις τρεις κρίσεις δεν αναμένεται να εκτονωθεί άμεσα. Αντιθέτως, η συνισταμένη τους διαμορφώνει ένα νέο καθεστώς μόνιμης αβεβαιότητας, επηρεάζοντας τους ναύλους, και το κόστος ασφάλισης και η διαχείριση ρίσκου γίνεται πλέον στρατηγική προτεραιότητα για τις ναυτιλιακές εταιρείες.

Πηγή: ΟΤ