Ακίνητα: Αντίρροπες τάσεις στο «πακέτο» των ειδικών εκπτώσεων του ΕΝΦΙΑ

Η έκπτωση του ΕΝΦΙΑ που προβλέπεται με βάση εισοδηματικά κριτήρια ακολουθεί πτωτική πορεία

Δύο αντίρροπες τάσεις αποτυπώνονται φέτος στο «πακέτο» των ειδικών εκπτώσεων του ΕΝΦΙΑ: Από τη μία πλευρά, η έκπτωση που χορηγείται με εισοδηματικά κριτήρια συρρικνώνεται σε αριθμό δικαιούχων και σε δημοσιονομικό κόστος. Από την άλλη, η έκπτωση για τις ασφαλισμένες κατοικίες διευρύνεται, καθώς αυξάνεται ο αριθμός των ακινήτων που πληρούν τις προϋποθέσεις, τόσο λόγω μεγαλύτερης ανταπόκρισης των ιδιοκτητών όσο και λόγω της νέας πραγματικότητας που διαμορφώνει η υποχρεωτική ασφάλιση για ακίνητα μεγάλης αξίας.

Κάτω: Λιγότεροι δικαιούχοι στην εισοδηματική έκπτωση

Η έκπτωση του ΕΝΦΙΑ που προβλέπεται με βάση εισοδηματικά κριτήρια ακολουθεί πτωτική πορεία. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι δικαιούχοι, που το 2021 ξεπερνούσαν τα 1,3 εκατομμύρια, πλέον είναι λιγότεροι από 900.000. Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με την άνοδο των ονομαστικών εισοδημάτων, αλλά και με το γεγονός ότι το εισοδηματικό όριο για τη συγκεκριμένη έκπτωση δεν έχει αναπροσαρμοστεί, παραμένοντας στα 9.000 ευρώ. Ως αποτέλεσμα, σταδιακά «βγαίνουν» εκτός κριτηρίων ιδιοκτήτες που προηγουμένως δικαιούνταν μείωση, χωρίς να έχει αλλάξει η τυπική αρχιτεκτονική του μέτρου, αναφέρει το moneyriview.gr.

Η ίδια τάση αποτυπώνεται και στο δημοσιονομικό κόστος της συγκεκριμένης έκπτωσης: Το 2025 υποχώρησε στα 33 εκατ. ευρώ και η εικόνα παραπέμπει σε περαιτέρω πτώση. Με άλλα λόγια, η εισοδηματική έκπτωση παραμένει ενεργή, αλλά αφορά ολοένα και μικρότερο τμήμα φορολογουμένων, καθώς το κριτήριο «σκληραίνει» στην πράξη λόγω της αύξησης των δηλωμένων εισοδημάτων και της μη μεταβολής του ορίου.

Πάνω: Περισσότεροι δικαιούχοι στην έκπτωση των ασφαλισμένων κατοικιών

Στον αντίποδα, η έκπτωση για τις ασφαλισμένες κατοικίες εμφανίζει συνεχή ενίσχυση. Το υπουργείο Οικονομικών έχει προϋπολογίσει για το 2026 σχεδόν διπλάσιο ποσό σε σχέση με το 2025: από 21 εκατ. ευρώ που αποτυπώθηκαν στα εκκαθαριστικά του 2025, η πρόβλεψη ανεβαίνει στα 41–42 εκατ. ευρώ. Η αύξηση αυτή συνδέεται ευθέως με τη διεύρυνση του αριθμού των ακινήτων που ασφαλίζονται με τρόπο που «πιάνει» τις προϋποθέσεις της έκπτωσης.

Η διαδρομή των τελευταίων ετών είναι χαρακτηριστική: Το 2024, όταν θεσπίστηκε για πρώτη φορά το μέτρο, οι δικαιούχοι ήταν 215.171 και η «δαπάνη» της έκπτωσης 7 εκατ. ευρώ. Το 2025, μετά τον διπλασιασμό του ποσοστού της έκπτωσης από 10% σε 20%, το ποσό ανέβηκε στα 21 εκατ. ευρώ και οι δικαιούχοι αυξήθηκαν σε 359.434. Μέσα στο 2025, από τα στοιχεία του ασφαλιστικού κλάδου προκύπτει περαιτέρω αύξηση στον αριθμό των ασφαλισμένων ακινήτων, ενώ καταγράφονται και μαζικές προσαρμογές υφιστάμενων συμβολαίων ώστε να περιλαμβάνουν τις απαιτούμενες καλύψεις και να ενεργοποιείται η έκπτωση του ΕΝΦΙΑ.

Δύο είναι οι βασικοί λόγοι που ενισχύουν τη συγκεκριμένη κατηγορία:

• Η σταδιακή μεταστροφή των ιδιοκτητών προς την ασφάλιση, ιδίως μετά την αύξηση του κινήτρου (διπλασιασμός του ποσοστού έκπτωσης) και την καλύτερη «ορατότητα» του μέτρου.
•  Η υποχρεωτική ασφάλιση για ακίνητα αντικειμενικής αξίας άνω των 500.000 ευρώ, υπό την έννοια ότι σε περίπτωση ζημιάς από φυσική καταστροφή δεν προβλέπεται κρατική αποζημίωση. Αυτό λειτουργεί ως ισχυρός παράγοντας συμμόρφωσης, αυξάνοντας τη δεξαμενή των ασφαλισμένων ακινήτων.

Υπενθυμίζεται ότι για να χορηγηθεί η έκπτωση, η ασφάλιση πρέπει να καλύπτει σωρευτικά σεισμό, πυρκαγιά και πλημμύρα για τουλάχιστον τρεις μήνες μέσα στο ίδιο έτος, και να καλύπτει το σύνολο της αξίας ανακατασκευής, η οποία ορίζεται στα 900 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Το ποσοστό μείωσης είναι 20% όταν η φορολογητέα αξία δεν υπερβαίνει τις 500.000 ευρώ και 10% όταν υπερβαίνει τις 500.000 ευρώ, με αναλογική προσαρμογή σε περίπτωση μικρότερης διάρκειας ασφάλισης.