Δραματική πτώση της στάθμης των υπόγειων υδάτων σε Μεσαρά και Λασίθι

Μελέτη αποδεικνύει ότι το έδαφος της Μεσαράς «υποχωρεί»

Η επιστημονική μελέτη με τίτλο «Groundwater Over exploitation and Land Subsidence in the Messara Basin, Crete» («Υπερεκμετάλλευση Υπογείων Υδάτων και Καθιζήσεις Εδάφους στη Λεκάνη της Μεσαράς, Κρήτη»), που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Land, εξετάζει τη σύνδεση μεταξύ της εξάντλησης των υδροφορέων και των εδαφικών καθιζήσεων στην περιοχή της Μεσαράς Ηρακλείου.

Το πρόβλημα ισχύει και στο νομό Λασιθίου, που μπορεί να μην υπάρχουν πάρα πολλές γεωτρήσεις, όμως υπάρχει πτώση της στάθμης των υπόγειων υδάτων. Πολλές πηγές του Μεραμπέλλου δεν έχουν ακόμα «ανοίξει».

Η Μεσαρά αποτελεί μια από τις πιο παραγωγικές γεωργικές περιοχές της Ελλάδας, αλλά αντιμετωπίζει έντονο πρόβλημα λειψυδρίας. Η εντατική καλλιέργεια (κυρίως ελιές και θερμοκήπια) έχει οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη διάνοιξη γεωτρήσεων. Σύμφωνα με τη μελέτη, στη Μεσαρά βρίσκεται το 46,3% του συνόλου των βαθιών γεωτρήσεων της Κρήτης (2.474 καταγεγραμμένες γεωτρήσεις!).

Τα κύρια ευρήματα των ερευνητών είναι:

1. Υπάρχουν εδαφικές καθιζήσεις, καθώς η υπερβολική άντληση νερού προκαλεί τη συμπίεση των γεωλογικών σχηματισμών, με αποτέλεσμα το έδαφος σε ορισμένα σημεία της λεκάνης να βυθίζεται (καθιζήσεις).
2. Παρατηρείται δραματική πτώση της στάθμης των υπόγειων υδάτων, η οποία επιδεινώνεται από τις περιόδους ξηρασίας.
3. Η μελέτη επισημαίνει ότι η διαχείριση των υδάτων είναι κατακερματισμένη και λείπει ένα ενιαίο πλαίσιο ανταλλαγής δεδομένων μεταξύ των αρμόδιων φορέων.

Η έρευνα τονίζει την ανάγκη για εγκατάσταση σύγχρονων δικτύων παρακολούθησης (τηλεμετρία) για τη στάθμη και την ποιότητα του νερού. Επίσης, στροφή σε πιο βιώσιμες πρακτικές άρδευσης και ενίσχυση των επιφανειακών υποδομών (φράγματα) για να αποφορτιστούν οι υπόγειοι υδροφορείς.

Με απλά λόγια, η μελέτη αποδεικνύει ότι το έδαφος της Μεσαράς «υποχωρεί» επειδή αδειάζουν οι υπόγειες «αποθήκες» νερού, και προειδοποιεί ότι αν δεν ληφθούν μέτρα, το πρόβλημα θα γίνει μη αναστρέψιμο για την τοπική οικονομία και το περιβάλλον.

Οι καρστικοί υδροφορείς είναι υπόγειες αποθήκες νερού, μέσα σε πετρώματα με ρωγμές και κοιλότητες, όπου το νερό κυκλοφορεί και συγκεντρώνεται. Μπορούν να αποθηκεύσουν τεράστιες ποσότητες νερού, που τρέχει σαν σε υπόγειο ποτάμι. Ο Αλμυρός του Αγίου Νικολάου και του Ηρακλείου είναι κλασικά παραδείγματα πηγών που τροφοδοτούνται από καρστικούς υδροφορείς. Το νερό «ταξιδεύει» μέσα από τα βουνά και βγαίνει στην επιφάνεια κοντά στη θάλασσα.

Πηγή: Anatolh.com