Η «Βασίλισσα» της Φρανκφούρτης

Του Μιχάλη Ψύλου – Eννέα μήνες πριν από την επίσημη λήξη της θητείας της στο τιμόνι της ΕΚΤ, η Κριστίν Λαγκάρντ ανακοίνωσε την παραίτησή της, τον προσεχή Φεβρουάριο.

Μια απόφαση που έχει ήδη βάλει τα πρωθυπουργικά γραφεία της μισής Ευρώπης σε σκέψεις και υπολογισμούς για τη διαδοχή της, στην ΕΚΤ.

Ο διορισμός στην κορυφαία θέση της ΕΚΤ δεν είναι απλώς ζήτημα προσώπου, άλλωστε. Θα καθορίσει επίσης τον τρόπο με τον οποίο η ευρωζώνη θα αντιδράσει στον πληθωρισμό, την οικονομική στασιμότητα, τα προβλήματα δημόσιου χρέους και τις διεθνείς κρίσεις, στα επόμενα 7 χρόνια. Μια αιωνιότητα δηλαδή, με βάση τις προκλήσεις που θα έχει να αντιμετωπίσει η Ευρώπη στο άμεσο μέλλον.

Τομή στον «ανδρικό» κόσμο

Η Λαγκάρντ ανέβηκε στην κορυφή ενός βαθιά «ανδρικού» και εγωκεντρικού κόσμου. Οπλισμένη με έναν τρομερό συνδυασμό: ακλόνητη τεχνική αυθεντία αν και δεν ήταν οικονομολόγος. Μια ψύχραιμη και ξεχωριστή κομψότητα φτιαγμένη από άψογα κοστούμια και εξαιρετική διπλωματική ικανότητα. Ποτέ δεν προσπάθησε να μιμηθεί τους άνδρες για να αποκτήσει μια θέση στα παγκόσμια χρηματοοικονομικά. Επέβαλε το δικό της στυλ, μετατρέποντας τη χάρη, σε μια μορφή αδυσώπητης δύναμης.

Αναμφίβολα, η ανακοίνωση της 70χρονης «Βασίλισσας» της Φρανκφούρτης, σηματοδοτεί το τέλος μιας προεδρίας που χαρακτηρίστηκε από εξαιρετικές οικονομικές προκλήσεις.

Όταν η Λαγκάρντ διαδέχθηκε τον Μάριο Ντράγκι τον Νοέμβριο του 2019, ήρθε σχεδόν αμέσως αντιμέτωπη με την πανδημία του Covid που συγκλόνισε την παγκόσμια οικονομία. Ακολούθησε η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η ενεργειακή κρίση και η ισχυρότερη άνοδος του πληθωρισμού εδώ και δεκαετίες. Η ΕΚΤ αναγκάστηκε να αντιστρέψει την προηγουμένως πολύ επεκτατική νομισματική της πολιτική και να αυξήσει απότομα τα επιτόκια.

Η Λαγκάρντ κατόρθωσε πάντως να κρατήσει γερά το τιμόνι του ευρώ-της βασικής αποστολής της ΕΚΤ. Αλλά επτά χρόνια μετά, το περιβάλλον έχει επιδεινωθεί ξανά. Η αλλαγή ηγεσίας συμπίπτει με μια περίοδο κατά την οποία οι αποφάσεις νομισματικής πολιτικής είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες.

Η οικονομία στην ευρωζώνη παραμένει αδύναμη, ενώ ο πληθωρισμός «πετάει» προς το 4% και το Γαλλικό εθνικό χρέος απειλεί να «μολύνει» ολόκληρη την Ε.Ε..

Με στόχο την Λεπέν

Αναμφίβολα, η Λαγκάρντ ανακοίνωσε πρόωρα την παραίτησή της για να διευκολύνει το Βερολίνο και το Παρίσι να επιλέξουν τον διάδοχό της , πριν την πιθανότατη εκλογή της ακροδεξιάς Μαρίν Λεπέν στην Γαλλική προεδρία.

Αν οι κάλπες δώσουν τα κλειδιά της Γαλλία στην αιώνια διεκδικήτρια των Ηλυσίων Πεδίων, η Λεπέν θα είχε τεράστιο βάρος στο τραπέζι των Ευρωπαίων αρχηγών κρατών. Ενδεχομένως να εξαπέλυε έναν σκληρό διπλωματικό πόλεμο για να εμποδίσει ή να επηρεάσει την επιλογή του νέου προέδρου της ΕΚΤ.

Πίσω από την κίνηση της Λαγκάρντ, βρίσκεται άλλωστε και ο Εμμανουέλ Μακρόν. Ολοφάνερα απαξιωμένος και πολιορκημένος στο Παρίσι, ο Γάλλος πρόεδρος αρνείται να εγκαταλείψει την άσκηση των εξουσιών του μέχρι τέλους, έστω και αδίστακτα, στα όρια της γαλλικής και ευρωπαϊκής συνταγματικής νομιμότητας.

Αλλωστε, ο Μακρόν ήταν αυτός που ουσιαστικά πίεσε τον Γάλλο κεντρικό τραπεζίτη, Φρανσουά Βιλερουά ντε Γκαλό, να παραιτηθεί, 18 μήνες πριν την λήξη της θητείας του. Για να δώσει τη θέση του σε έναν συνεργάτη από το Μέγαρο των Ηλυσίων. Τώρα, ο Γάλλος πρόεδρος θέλει σαφώς να διαπραγματευτεί την τελευταία στιγμή -πρώτα και κύρια με τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς- για τον «δικό τους» πρόεδρο της ΕΚΤ.

Η επίσπευση του αποχαιρετισμού της Λαγκάρντ σημαίνει «κλείδωμα» του Eurotower και αναγκασμό της παλιάς ισορροπίας δυνάμεων να σωθεί λίγο πριν από έναν πιθανό σεισμό.

Φυσικά, ουδείς γνωρίζει πώς θα μεταβληθεί η ισορροπία δυνάμεων στην Ευρωζώνη μετά από αυτό και τι αντίκτυπο μπορεί να έχει στην κορυφαία θέση της ΕΚΤ.

Γεράκι ή περιστέρι

Το κεντρικό ερώτημα τους επόμενους μήνες θα είναι ποιος θα διαδεχθεί τη Λαγκάρντ: Ένα «γεράκι» ή ένα «περιστέρι»; Μεταξύ των πιθανών υποψηφίων είναι δύο πρώην διοικητές κεντρικών τραπεζών- ο Ολλανδός, Κλάας Κνοτ και ο Ισπανός, Πάμπλο Ερνάντες ντε Κος.

Το Βερολίνο επίσης θα ήθελε για πρώτη φορά να έχει έναν Γερμανό στο τιμόνι της ΕΚΤ.

Το μεγαλύτερο εμπόδιο για κάτι τέτοιο είναι το γεγονός ότι στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρόεδρος είναι ήδη μια Γερμανίδα: η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Δύο Γερμανοί στην κορυφή τόσο σημαντικών θεσμών στην Ευρώπη, πιθανότατα θα ήταν δύσκολο να δικαιολογηθεί στον αγώνα εξουσίας για την κυριαρχία στην Ευρώπη.

Πηγή: naftemporiki.gr