Νέα προγράμματα για ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, κοινωνικές κατοικίες, ηλεκτρικά οχήματα, λεωφορεία και μέσα μετακίνησης – Πώς κατανέμονται τα κονδύλια έως το 2032
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το ελληνικό Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα συνολικό πρόγραμμα ύψους 4,77 δισ. ευρώ την περίοδο 2026-2032, με επίκεντρο τα ευάλωτα νοικοκυριά, τις πολύ μικρές επιχειρήσεις και τους πολίτες που αντιμετωπίζουν υψηλό ενεργειακό ή μεταφορικό κόστος.
Η Ελλάδα είναι η πέμπτη χώρα της ΕΕ της οποίας το σχέδιο εγκρίθηκε από την Κομισιόν και, σύμφωνα με την Επιτροπή, πρόκειται για το μεγαλύτερο μέχρι σήμερα από τα εθνικά σχέδια που έχουν εγκριθεί στο πλαίσιο του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου.
Πού κατευθύνονται τα χρήματα
Από τα 4,77 δισ. ευρώ, περίπου 3,58 δισ. ευρώ, δηλαδή το 75%, προέρχονται από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο της ΕΕ, ενώ περίπου 1,19 δισ. ευρώ αποτελούν την εθνική συμμετοχή της Ελλάδας.
Το σχέδιο δεν αφορά ένα μόνο πρόγραμμα. Περιλαμβάνει ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων για κατοικίες, θέρμανση, κοινωνική στέγαση, ηλεκτρική ενέργεια, δημόσιες συγκοινωνίες και καθαρή μετακίνηση.
Στον τομέα των κτιρίων προβλέπονται συνολικά περίπου 2,91 δισ. ευρώ, ενώ για τις οδικές μεταφορές κατευθύνονται περίπου 1,46 δισ. ευρώ.
Κατοικίες: Ενεργειακή αναβάθμιση και νέες κοινωνικές κατοικίες
Ένα από τα μεγαλύτερα σκέλη του σχεδίου αφορά την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών. Προβλέπονται παρεμβάσεις σε περίπου 62.000 κατοικίες, με συνολικό προϋπολογισμό περίπου 1,748 δισ. ευρώ.
Οι παρεμβάσεις θα περιλαμβάνουν ενεργειακές αναβαθμίσεις και την εγκατάσταση αποδοτικότερου εξοπλισμού, όπως αντλίες θερμότητας και ηλιακά συστήματα θέρμανσης νερού, ενώ προβλέπεται επίσης στήριξη για εγκατάσταση φωτοβολταϊκών.
Στόχος είναι η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και, κατ’ επέκταση, του κόστους που επιβαρύνει τα νοικοκυριά.
Ιδιαίτερη θέση έχει και η κοινωνική κατοικία. Το σχέδιο προβλέπει περίπου 2.800 κοινωνικές κατοικίες: 2.350 νέες μονάδες σε κτίρια μηδενικών εκπομπών και ακόμη 450 κατοικίες που θα προκύψουν από την ανακαίνιση δημόσιων κτιρίων.
Η επένδυση ανέρχεται σε περίπου 487,5 εκατ. ευρώ και εκτιμάται ότι θα προσφέρει οικονομικά προσιτή και ενεργειακά αποδοτική στέγαση σε περίπου 11.500 δικαιούχους.
Παράλληλα, προβλέπεται η ανακαίνιση 15 φοιτητικών εστιών σε 10 πανεπιστήμια, με προϋπολογισμό περίπου 226,6 εκατ. ευρώ, ώστε να βελτιωθούν οι συνθήκες στέγασης για περίπου 5.930 φοιτητές.
Στήριξη για μικρές επιχειρήσεις
Σημαντικό τμήμα των πόρων κατευθύνεται και στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, οι οποίες είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες στις μεταβολές του κόστους ενέργειας και καυσίμων.
Το σχέδιο προβλέπει περίπου 396 εκατ. ευρώ για ενεργειακές αναβαθμίσεις κτιρίων και εγκατάσταση ενεργειακά αποδοτικού εξοπλισμού, με στόχο να ενισχυθούν περίπου 9.350 πολύ μικρές επιχειρήσεις, ιδιαίτερα σε κλάδους με υψηλή ενεργειακή κατανάλωση.
Παράλληλα, προβλέπονται περίπου 373,7 εκατ. ευρώ για περίπου 15.550 ευάλωτες πολύ μικρές επιχειρήσεις, ώστε να αποκτήσουν ή να μισθώσουν οχήματα χαμηλών ή μηδενικών εκπομπών.
Ηλεκτρικά αυτοκίνητα με κοινωνικό leasing
Ένα από τα μέτρα που αναμένεται να συγκεντρώσει μεγάλο ενδιαφέρον είναι το κοινωνικό leasing ηλεκτρικών οχημάτων.
Προβλέπεται χρηματοδότηση περίπου 165,3 εκατ. ευρώ για τη μίσθωση οχημάτων μηδενικών εκπομπών από περίπου 15.000 νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν προβλήματα ενεργειακής ή μεταφορικής φτώχειας.
Το πρόγραμμα εντάσσεται στη γενικότερη προσπάθεια να δοθεί πρόσβαση σε καθαρότερες μορφές μετακίνησης σε πολίτες που διαφορετικά θα δυσκολεύονταν να επωμιστούν το κόστος ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου.
Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία περίπου 4.400 δημόσια προσβάσιμων σημείων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων, με χρηματοδότηση περίπου 135 εκατ. ευρώ, ιδιαίτερα σε περιοχές όπου η αγορά δεν έχει αναπτύξει επαρκές δίκτυο.
Λεωφορεία, μετρό και προσβασιμότητα
Το σχέδιο δεν περιορίζεται στα ιδιωτικά οχήματα. Για τις δημόσιες συγκοινωνίες προβλέπονται 211 νέα λεωφορεία μηδενικών εκπομπών για Αθήνα και Θεσσαλονίκη, με συνολικό προϋπολογισμό περίπου 129 εκατ. ευρώ.
Στην Αθήνα προβλέπεται επίσης η αναβάθμιση 10 συρμών της Γραμμής 1, καθώς και η προμήθεια 12 νέων συρμών για τις Γραμμές 2 και 3 του μετρό.
Παράλληλα, θα γίνουν παρεμβάσεις προσβασιμότητας σε 33 σιδηροδρομικούς σταθμούς και 65 σταθμούς μετρό, με στόχο τη διευκόλυνση των ατόμων με αναπηρία και των πολιτών με περιορισμένη κινητικότητα.
Για τις μετακινήσεις μαθητών με ειδικές ανάγκες προβλέπεται επίσης η προμήθεια λεωφορείων μηδενικών εκπομπών, ώστε να καλύπτονται καθημερινές ανάγκες μετακίνησης έως και 11.000 μαθητών.
Ειδική στήριξη για άτομα με αναπηρία
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει και ξεχωριστή δράση για την ατομική ηλεκτρική κινητικότητα ατόμων με αναπηρία.
Περίπου 13.200 άτομα αναμένεται να ενισχυθούν για την απόκτηση ηλεκτρικών αμαξιδίων, mobility scooters και hand bikes, μέσω δράσης ύψους περίπου 41,4 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, προβλέπονται υπηρεσίες μεταφοράς κατά παραγγελία σε περιοχές με περιορισμένη πρόσβαση σε μέσα μαζικής μεταφοράς, με ιδιαίτερη έμφαση σε ηλικιωμένους, άτομα με αναπηρία και άλλες ευάλωτες ομάδες.
Τι αλλάζει με το νέο Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο
Το πρόγραμμα συνδέεται άμεσα με τη νέα ευρωπαϊκή πολιτική για την τιμολόγηση των εκπομπών στους τομείς των κτιρίων και των οδικών μεταφορών, γνωστή ως ETS2.
Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο δημιουργήθηκε ακριβώς για να περιορίσει τις κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις αυτής της μετάβασης.
Η χρηματοδότηση μπορεί να κατευθυνθεί σε ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων, καθαρή θέρμανση και ψύξη, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθαρότερες μεταφορές και, υπό προϋποθέσεις, προσωρινή εισοδηματική στήριξη.
Η Κομισιόν εκτιμά ότι στην Ελλάδα περίπου 1,76 εκατομμύρια νοικοκυριά ζουν σε ενεργειακά μη αποδοτικές κατοικίες, ενώ περίπου 1,47 εκατομμύρια ευάλωτοι χρήστες μεταφορών αναμένεται να επηρεάζονται σημαντικά από τις εξελίξεις στο κόστος μετακίνησης.
Μέχρι το 2032, το ελληνικό σχέδιο εκτιμάται ότι θα μπορούσε να βγάλει περίπου 460.000 ευάλωτα νοικοκυριά και 300.000 ευάλωτους χρήστες μεταφορών από την ενεργειακή ή μεταφορική φτώχεια.
Πότε ξεκινούν οι δράσεις
Το ελληνικό σχέδιο αφορά την περίοδο 2026-2032, όμως η έγκριση της Κομισιόν δεν σημαίνει ότι όλα τα προγράμματα ανοίγουν ταυτόχρονα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι η Ελλάδα θα μπορεί να ζητήσει την πρώτη πληρωμή το πρώτο τρίμηνο του 2027, αφού έχει ξεκινήσει η εφαρμογή του σχεδίου και έχουν επιτευχθεί τα απαιτούμενα πρώτα αποτελέσματα και ορόσημα.
Επομένως, οι δικαιούχοι δεν πρέπει να θεωρούν ότι από την ανακοίνωση της έγκρισης αποκτούν αυτόματα δικαίωμα σε κάποια συγκεκριμένη επιδότηση. Για κάθε δράση θα απαιτηθούν οι αντίστοιχες προσκλήσεις, όροι συμμετοχής και κριτήρια επιλεξιμότητας, όταν αυτές ενεργοποιηθούν.
Η επίσημη σελίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το ελληνικό σχέδιο περιλαμβάνει αναλυτικά τα μέτρα, τους προϋπολογισμούς και τα προβλεπόμενα οφέλη και αποτελεί την ασφαλέστερη πηγή για την παρακολούθηση της εφαρμογής του προγράμματος.
Πηγή: neakriti.gr
Ακολουθήστε μας στο Google News για να ενημερώνεστε για τα τελευταία νέα
