Ο Τραμπ πήρε το πετρέλαιο της Βενεζουέλας, αλλά τα δύσκολα είναι μπροστά

Γράφει ο Μιχάλης Ψύλος – Η μεγάλη προτεραιότητα που έχει θέσει ο Τραμπ είναι ο πλήρης έλεγχος του πετρελαϊκού τομέα, της οικονομικής μηχανής της Βενεζουέλας

Ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ επιβεβαίωσε αυτό που ήταν ήδη μια έντονη υποψία: δεν θα υπάρξουν εκλογές στη Βενεζουέλα σε τριάντα ημέρες, όπως ορίζει ο νόμος σε περίπτωση αναγκαστικής αντικατάστασης του αρχηγού του κράτους.

Αντ’ αυτού, η αμερικανική κυβέρνηση θα επιβλέπει τη χώρα ενώ ταυτόχρονα θα ανοικοδομεί τον πετρελαϊκό τομέα, ένα έργο που ο Τραμπ εκτιμά ότι θα διαρκέσει 18 μήνες.

Στη διάρκεια αυτής της περιόδου, μια ομάδα τεσσάρων εξαιρετικά έμπιστων συνεργατών του Τραμπ θα ελέγχει τη Βενεζουέλα: ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς. υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο αρχιτέκτονας της πολιτικής μέγιστης πίεσης που οδήγησε στην απαγωγή του Μαδούρο, ο υπουργός Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ, ο αναπληρωτής προσωπάρχης του Λευκού Οίκου και σύμβουλος εσωτερικής πολιτικής, Στίβεν Μίλε. «Είναι μια ομάδα όλοι αυτοί. Ο καθένας έχει μια ειδικότητα» σημείωσε ο Τραμπ αλλά κατέστησε σαφές ποιος θα είναι τελικά υπεύθυνος για αυτήν την εποπτεία: «Εγώ», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Προς το παρόν, και τώρα που η Ουάσινγκτον συμφώνησε να διαπραγματευτεί με τη νέα ηγέτη της χώρας , την υπηρεσιακή πρόεδρο Ντέλσι Ροντρίγκεζ, οι εκλογές στο εγγύς μέλλον είναι εντελώς εκτός συζήτησης. «Πρέπει πρώτα να διορθώσουμε τη χώρα. Εκλογές δεν μπορούν να διεξαχθούν. Δεν υπάρχει καν τρόπος για να ψηφίσει ο κόσμος», δήλωσε ο Τραμπ. «Θα χρειαστεί λίγος χρόνος. Πρέπει να αποκαταστήσουμε την υγεία της χώρας».

Η Ροντρίγκεζ, η οποία ορκίστηκε νέα πρόεδρος της Βενεζουέλας, συνεργάστηκε με την Ουάσινγκτον μέχρι τώρα, σύμφωνα με τον Τραμπ. Ωστόσο, ο πρόεδρος υποστηρίζει ότι δεν υπήρχαν προηγούμενες επαφές μαζί της πριν από την πτώση του Μαδούρο, κάτι όμως που έρχεται σε αντίθεση με πολλά δημοσιεύματα στα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης. «Δεν ισχύει αυτό», επέμεινε ο Τραμπ. Επιβεβαίωσε μόνο ότι ο Ρούμπιο, βασικός σύμβουλός του για την εξωτερική πολιτική και γιος Κουβανών εξόριστων, είχε έρθει σε επαφή μαζί της και έχει προσωπικό ενδιαφέρον για την περιοχή. «Η σχέση τους ήταν πολύ στενή», εξήγησε.

Ο Τραμπ τόνισε μάλιστα ότι η κυβέρνησή του θα αποφασίσει σύντομα εάν θα άρει τις κυρώσεις εναντίον της νέας προέδρου που, μέχρι την απαγωγή του Μαδούρο, ήταν αντιπρόεδρος του καθεστώτος.Προειδοποίησε την Ροντρίγκεζ ωστόσο με αντίποινα «χειρότερα από αυτά του Μαδούρο» εάν δεν συμμορφωθεί με τις οδηγίες των ΗΠΑ, τονίζοντας ότι δεν θα διστάσει να διατάξει μια νέα στρατιωτική εισβολή στη Βενεζουέλα, αν και προς το παρόν πιστεύει ότι δεν θα είναι απαραίτητο. Οι επικριτές του Τραμπ, τόσο Ρεπουμπλικάνοι όσο και οι Δημοκρατικοί, έχουν επισημάνει ότι ο πρόεδρος δεν ζήτησε άδεια από το Κογκρέσο, όπως απαιτείται για τις πολεμικές πράξεις, πριν δώσει το πράσινο φως στην επιχείρηση στη Βενεζουέλα. Ο πρόεδρος υποστηρίζει ότι ήταν περιττή η άδεια του Κογκρέσου επειδή, κατά την άποψή του, δεν πρόκειται για στρατιωτική δράση, αλλά για αστυνομική επιχείρηση για τη σύλληψη ενός «εμπόρου ναρκωτικών».

Στα «αζήτητα» η Νομπελίστρια Ματσάντο

Όπως ακριβώς απέκλεισε το ενδεχόμενο διεξαγωγής εκλογών στο άμεσο μέλλον, ο Τραμπ απέρριψε επίσης, την επιβολή μιας νέας κυβέρνησης με επικεφαλής την αντιπολίτευσης και την βραβευμένη με το Νόμπελ Ειρήνης, Μαρία Κορίνα Ματσάντο.

Η Washington Post ισχυρίστηκε ότι ο πρόεδρος δεν ήθελε να αναθέσει στην Ματσάντο την ηγεσία της Βενεζουέλας -παρά το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούν το κίνημά της ότι κέρδισε τις εκλογές του Ιουνίου 2024- επειδή η Ματσάντο πήρε το βραβείο που επεδίωκε ο Τραμπ. Στις δηλώσεις του στο NBC, ο Τραμπ αρνήθηκε αυτή την υπόθεση: «Δεν έπρεπε να το είχε κερδίσει», είπε, αλλά «αυτό δεν είχε καμία σχέση με την απόφασή μου».

Αμερικανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ο Τραμπ απογοητεύτηκε σοβαρά με την αντιπολίτευση της Βενεζουέλας, αφότου το κίνημα απέτυχε να εκδιώξει τον Μαδούρο από την εξουσία το 2019, παρά την υποστήριξή του τότε ως πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών.

Όλα για το πετρέλαιο

Η μεγάλη προτεραιότητα που έχει θέσει ο Τραμπ είναι ο πλήρης έλεγχος του πετρελαϊκού τομέα, της οικονομικής μηχανής της Βενεζουέλας, η οποία διατηρεί αποθέματα 300 δισεκατομμυρίων βαρελιών στο υπέδαφος.

Ο Τραμπ εκτιμά ότι θα χρειαστούν 18 μήνες ή λιγότερο για να επιτευχθεί αυτό. Επισημαίνει επίσης ότι θα απαιτηθεί μια τεράστια επένδυση, δισεκατομμυρίων δολαρίων. Αν και οι αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες θα επωμιστούν το κύριο βάρος αυτών των δαπανών, η κυβέρνηση στην Ουάσινγκτον θα μπορούσε επίσης να την επιδοτήσει.

«Ίσως μπορούμε να ολοκληρώσουμε το έργο σε λιγότερο χρόνο, αλλά θα κοστίσει πολλά χρήματα», δήλωσε. «Θα απαιτήσει να δαπανηθεί ένα τεράστιο χρηματικό ποσό, το οποίο θα διαθέσουν οι πετρελαϊκές εταιρείες, αλλά θα το ανακτήσουν μέσω εσόδων ή θα το δουν να αποπληρώνεται από εμάς», επεσήμανε. Η Βενεζουέλα παράγει σήμερα «μόνο» 800.000 βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, περίπου το 0,8% του παγκόσμιου συνόλου,όταν μόλις πριν από 10 χρόνια και πριν την κατάρρευση του πετρελαϊκού τομέα του Καράκας, παρήγαγε τρεις φορές περισσότερα.

Χωρίς μια εύλογη προσδοκία σταθερότητας στο Καράκας, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι οι αμερικανικές εταιρείες θα δεσμεύσουν δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια για το πετρέλαιο της Βενεζουέλας

Τρεις λόγοι που δεν αναστατώθηκε η αγορά

Η προοπτική η χώρα με τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο να επιστρέψει στην τροχιά των ΗΠΑ δεν αναστατώνει τις διεθνείς αγορές αργού πετρελαίου. Στην πρώτη συνεδρίαση συναλλαγών μετά τη σύλληψη του Μαδούρο από την αμερικανική Delta Force , οι τιμές τόσο του Brent όσο και του αμερικανικού αργού, κυμάνθηκαν γύρω από τα επίπεδα κλεισίματος της προηγούμενης εβδομάδας, λίγο πάνω από 60 και 57 δολάρια το βαρέλι αντίστοιχα, τα χαμηλότερα επίπεδά τους από την πανδημία Covid-19.

Οι λόγοι είναι τρεις: Πρώτον, η παγκόσμια αγορά πετρελαίου βιώνει μια φάση υπερπροσφοράς. Μετά το άνοιγμα της «κάνουλας» από τον ΟΠΕΚ+, τον Νοέμβριο ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εκτίμησε ότι η υπερπροσφορά θα μπορούσε να φτάσει τα 4 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα το 2026. «Οι περισσότεροι αναλυτές αναμένουν ότι οι τιμές του πετρελαίου θα συνεχίσουν να μειώνονται στις αρχές του έτους, μετά από μια πτώση 20% το 2025», σημειώνουν οι Financial Times.

Δεύτερον, η παραγωγή της Βενεζουέλας έχει μειωθεί ολοένα και περισσότερο τα τελευταία χρόνια και πλέον αντιπροσωπεύει λιγότερο από το 1% της παγκόσμιας προσφοράς. Βραχυπρόθεσμα, ακόμη και μια πλήρης διακοπή των ροών πετρελαίου από τα κοιτάσματα Ορινόκο θα στερούσε από την παγκόσμια αγορά περίπου ένα εκατομμύριο βαρέλια, το ένα τέταρτο του συνολικού πλεονάσματος.

Τέλος, θα πρέπει να τονιστεί ότι οποιαδήποτε προοπτική αναζωογόνησης της παραγωγής της Βενεζουέλας φαίνεται να εξαρτάται από τόσο ασταθείς μεταβλητές που ωθούν τους επενδυτές να επιδείξουν εξαιρετική προσοχή.

Η Βενεζουέλα μπορεί να κατέχει τουλάχιστον 303 δισεκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου στα αποδεδειγμένα αποθέματά της, το μεγαλύτερο κεφάλαιο μαύρου χρυσού στον κόσμο και το 17% του παγκόσμιου συνόλου, αλλά η αξιοποίησή του δεν θα είναι εύκολη μακροπρόθεσμα. Χρόνια κακοδιαχείρισης έχουν καταστρέψει την παραγωγική και διυλιστική ικανότητα της χώρας.

Επιπλέον, το ερώτημα είναι πού θα μπορούσε να πωληθεί το πετρέλαιο αυτό , το οποίο απαιτεί βαριά διύλιση σε σύγκριση με το «ελαφρύτερο» αργό πετρέλαιο από τον Κόλπο.

Άλλωστε, η χώρα που κινδυνεύει περισσότερο είναι, αναπόφευκτα, οι Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες έχουν χτίσει τη θέση τους ως ο κορυφαίος παραγωγός του τομέα στον κόσμο στο σχιστολιθικό πετρέλαιο , το οποίο όμως απαιτεί δαπανηρές διαδικασίες υδραυλικής ρωγμάτωσης για να φέρει την κερδοφορία των επενδύσεων στα 90 δολάρια το βαρέλι. Αυτό είναι πολύ υψηλότερο από την τρέχουσα αξία του πετρελαίου. Και ακόμη υψηλότερο από την τιμή στην οποία θα συνέβαλε μια «πλημμύρα» αργού πετρελαίου της Βενεζουέλας. «Το πετρέλαιο είναι το κύριο κίνητρο πίσω από τις φιλοδοξίες της Αμερικής για τη Βενεζουέλα, αλλά στην πραγματικότητα η κατάσταση είναι πολύ πιο περίπλοκη» τονίζουν παράγοντες της αγοράς .

Πιο κρίσιμη η Μέση Ανατολή

Ο Τραμπ, μετά την ολοκλήρωση της επιδρομής του στη Βενεζουέλα, προειδοποίησε ξανά το Ιράν ότι «θα πληγεί πολύ σκληρά» αν «συνεχίσει να σκοτώνει ειρηνικούς διαδηλωτές».

Η τελευταία σύγκρουση μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον «επιλύθηκε» σε 12 ημέρες αποφεύγοντας το χειρότερο σενάριο. Φαινόταν άλλωστε ότι κανείς δεν ήθελε πραγματικά να την φτάσει μέχρι το τέλος.

Η Μέση Ανατολή είναι πολύ πιο κρίσιμη για την παραγωγή και τις τιμές πετρελαίου από ό,τι η Βενεζουέλα.

Ο Τραμπ, ωστόσο, φρόντισε να επισημάνει σχετικά με το Ιράν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πλέον «οπλισμένες και έτοιμες για δράση».

Το Ιράν σίγουρα διαθέτει περισσότερα «εργαλεία» για να αντιμετωπίσει και να αντιταχθεί σε μια πιθανή αμερικανική επέμβαση. Μετά την επιχείρηση στη Βενεζουέλα όμως, κανείς δεν μπορεί να υποτιμήσει τα λόγια του Τραμπ.

Πηγή: ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ