Πολιτισμός, πόλις, πολίτης

Γράφει η Κατερίνα Τζωρτζινάκη – Ερώτηση για τη Γάζα διακόπηκε στη μέση σε ζωντανή μετάδοση

Βερολίνο. «Είμαστε εδώ για να κρίνουμε ταινίες». Ο σκηνοθέτης της μοναξιάς και πρόεδρος της κριτικής επιτροπής στην 76η Μπερλινάλε δεν θέλει φασαρίες.

Ερώτηση για τη Γάζα διακόπηκε στη μέση σε ζωντανή μετάδοση. Λόγω «τεχνικής βλάβης», είπαν οι διοργανωτές, αλλά ο Γερμανός δημοσιογράφος και πολλοί άλλοι δεν φάνηκε να πείστηκαν ότι τα δαιμόνια της τεχνολογίας έκαναν κεφάλι.

Αθήνα. «Δεν ήμασταν έξω, ήμασταν μέσα. Μη μας ρωτάτε τέτοια πράγματα, σας παρακαλώ πάρα πολύ. Αυτή τη στιγμή εδώ θα μας ρωτήσετε για εμάς, τι χρειάστηκε να κάνουμε εμείς, σας παρακαλώ πάρα πολύ». Ο παρουσιαστής του ελληνικού τελικού της Eurovision, προφανώς, έχει δικαίωμα να μη σχολιάσει τις διαμαρτυρίες για τη συμμετοχή του Ισραήλ στον διαγωνισμό, αλλά τις υποδείξεις για ερωτήσεις πώς να διαλύσεις;

Βερολίνο ξανά. «Πρέπει να μείνουμε εκτός πολιτικής, γιατί αν κάνουμε ταινίες που έχουν πολιτικό χρώμα, μπαίνουμε στην πολιτική αρένα κι εμείς. Το σινεμά όμως πρέπει να είναι αντίδοτο των όσων συμβαίνουν στην πολιτική. Το σινεμά έχει τη μεγάλη δύναμη της ενσυναίσθησης και της κατανόησης…»

Κατανοητή η επιλογή του κινηματογραφιστή. Ιδίως στη Γερμανία, με βαθιά τα τραύματα της Ιστορίας.

Ο ίδιος άνθρωπος που πριν από δύο χρόνια δήλωνε «εξαιρετικά χαρούμενος που το φεστιβάλ παίρνει πάντα πολιτική θέση», όταν ακυρώθηκαν οι προσκλήσεις μελών του AfD, πλέον θέλει τέχνη καθαρή, απαλλαγμένη από τον θόρυβο της πολιτικής.

Συγγνώμη, αλλά κι αυτό είναι πολιτική θέση και στάση. Ο Αριστοτέλης στα Πολιτικά όρισε τη φάση. «… φανερόν ότι των φύσει η πόλις εστί, και ότι ο άνθρωπος φύσει πολιτικόν ζώον, και ο άπολις δια φύσιν και ου δια τύχην ήτοι φαύλος εστιν, ή κρείττων ή άνθρωπος· ώσπερ και ο υφ’ Ομήρου λοιδορηθείς “αφρήτωρ αθέμιστος ανέστιος”».

Δεν θα μπορούσε να συμβεί αλλιώς. Έτσι τα έθεσε ο παλιός. Κανένας δεν βρίσκει τη θέση του στον δημόσιο χώρο των ιδεών μουρμουρίζοντας, απέχοντας ή περιμένοντας απλώς να περάσει η μπόρα.