Κρήτη 23.08.2026, 10:58

Ρέθυμνο: Έκκληση για τη διάσωση της ιστορικής οικίας του Καπετάν Λεμονιά στις Καρίνες

Αίτημα προς την Περιφέρεια Κρήτης και τους αρμόδιους φορείς

Την άμεση παρέμβαση της Περιφέρειας Κρήτης και των αρμόδιων φορέων για τη διάσωση της ιστορικής οικίας του Νικόλαου Παπαδάκη, γνωστού ως Καπετάν Λεμονιά, στις Καρίνες Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνου, ζητά με ανοιχτή επιστολή διαμαρτυρίας ο Βασίλειος Κοκοτσάκης. Αφορμή αποτελούν πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες το ακίνητο έχει πωληθεί σε ιδιώτη, γεγονός που, όπως υποστηρίζεται στην επιστολή, δημιουργεί κίνδυνο αλλοίωσης του ιστορικού και αρχιτεκτονικού χαρακτήρα του.

Ζητείται να «παγώσει» κάθε εργασία που θα μπορούσε να μεταβάλει το κτίριο, να κινηθούν οι διαδικασίες για τον χαρακτηρισμό του ως διατηρητέου μνημείου και να διερευνηθεί η δυνατότητα εξαγοράς ή απαλλοτρίωσής του, με τελικό στόχο την αποκατάσταση και μετατροπή του σε Μουσείο και Κέντρο Ανάδειξης της Εθνικής Αντίστασης.

Ακολουθεί το σχετικό κείμενο της ανοικτής επιστολής του κ. Κοκοτσάκη:
ΑΝΟΙΚΤΗ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ – ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ

ΠΡΟΣ: Περιφέρεια Κρήτης – Γραφείο Περιφερειάρχη
Περιφέρεια Κρήτης – Διεύθυνση Πολιτισμού & Αθλητισμού
Αντιπεριφερειάρχη Περιφερειακής Ενότητας Ρεθύμνου

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ:
-Δήμαρχο Αγίου Βασιλείου
-Μέλη Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Αγίου Βασιλείου
-Υπουργείο Πολιτισμού (Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων Κρήτης)
-Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης Κρήτης

ΘΕΜΑ: Κατεπείγον αίτημα προστασίας, κήρυξης ως διατηρητέου και απαλλοτρίωσης της ιστορικής οικίας του Καπετάν Λεμονιά (Νικόλαου Παπαδάκη) στις Καρίνες Αγίου Βασιλείου, μετά τη φημολογούμενη πώλησή της σε ιδιώτη.

Αξιότιμε κύριε Περιφερειάρχη,

Αξιότιμη κυρία Αντιπεριφερειάρχη, Αρμόδιοι φορείς της Διεύθυνσης Πολιτισμού,

Με την παρούσα επιστολή εκφράζουμε την έντονη ανησυχία, την αγανάκτηση και την κατηγορηματική μας διαμαρτυρία για την παρατεταμένη αδράνεια των τοπικών αρχών, η οποία οδηγεί σε οριστικό αφανισμό ένα κορυφαίο τοπόσημο της Εθνικής Αντίστασης στην Κρήτη.

Συγκεκριμένα, το ιστορικό σπίτι του Νικόλαου Παπαδάκη, ευρύτερα γνωστού ως Καπετάν Λεμονιά (1901-1945), εμβληματικού ηγέτη και Καπετάνιου του ηρωικού 44ου Συντάγματος Πεζικού του ΕΛΑΣ Ρεθύμνου, το οποίο βρίσκεται στις Καρίνες Αγίου Βασιλείου, αφέθηκε επί δεκαετίες να ρημάζει.

Σαν να μην έφτανε η δομική του κατάρρευση, με βάση πρόσφατες και έγκυρες πληροφορίες, το κτίριο έχει πλέον πωληθεί σε ιδιώτη και κινδυνεύει με πλήρη αρχιτεκτονική και ιστορική αλλοίωση, προκειμένου να μετατραπεί σε ιδιωτική κατοικία καλοκαιρινής αναψυχής.

Ο Καπετάν Λεμονιάς αποτέλεσε σύμβολο αγνού πατριωτισμού, ενότητας και ανιδιοτέλειας. Διέθεσε το σύνολο της προσωπικής του περιουσίας για τις ανάγκες του απελευθερωτικού αγώνα κατά των Ναζί κατακτητών, ηγούμενος νικηφόρων μαχών (Μάχη των Ποταμών, Αγριοχώραφο του Κουρταλιώτη, Κοξαρέ κ.ά.).

Το ίδιο το χωριό του, οι Καρίνες, καθορίστηκε ως το «βουλευτήριο» της ενιαίας Αντίστασης, φιλοξενώντας μεταξύ άλλων και την ιστορική Παγκρήτια Συνδιάσκεψη του ΕΑΜ τον Μάρτιο του 1943. Μετά την αποχώρηση των Γερμανών, επιδεικνύοντας σπάνιο δημοκρατικό ήθος και μετριοπάθεια, αρνήθηκε κατηγορηματικά να συμμετάσχει στην εμφύλια διαμάχη, διέλυσε το αντάρτικο σώμα του και επέστρεφε ειρηνικά στις Καρίνες.

Η στάση του αυτή πληρώθηκε με τη ζωή του, καθώς τον Ιανουάριο του 1945 δολοφονήθηκε ύπουλα και μπαμπέσικα από παρακρατικές δυνάμεις στη θέση «Σαραζίνα». Ένα ελληνικό χέρι δεν του επέτρεψε να απολαύσει την ελευθερία για την οποία μάτωσε.

Παρά τα επανειλημμένα αιτήματα των κατοίκων και αντιστασιακών οργανώσεων προς κάθε αρμόδιο για την πολιτιστική αξιοποίηση και αναστήλωση της οικίας, δεν υπήρξε ουσιαστικό ενδιαφέρον. Το γεγονός ότι ένα τέτοιο ιστορικό κειμήλιο αφέθηκε να καταλήξει στην ιδιωτική αγορά προς ιδιωτική εκμετάλλευση, αποτελεί μέγιστη προσβολή για την ιστορική μνήμη της Κρήτης.

Καλούμε την Περιφέρεια Κρήτης να παρέμβει άμεσα με την πολιτική και θεσμική της ισχύ.

Πρέπει άμεσα να κινηθούν οι διαδικασίες ελέγχου ώστε να παγώσει κάθε εργασία που μπορεί να αλλοιώνει την αρχιτεκτονική και την ιστορικότητα του κτιρίου.

Επίσης η Περιφέρεια Κρήτης, σε συνεργασία με την Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού, να προχωρήσει στον άμεσο χαρακτηρισμό της οικίας ως διατηρητέου μνημείου.

Να εξεταστούν χρηματοδοτικά εργαλεία από την Περιφέρεια με χρηματοδότηση -ενίσχυση στον δήμο Αγίου Βασιλείου , για την εξαγορά ή απαλλοτρίωση του ακινήτου, ώστε να περιέλθει στην ιδιοκτησία του Δήμου.

Σε συνδυασμό με το ιστορικό σχολείο των Καρινών, το σπίτι του Καπετάν Λεμονιά να αποκατασταθεί πλήρως στην αρχική του μορφή και να μετατραπεί σε επισκέψιμο Μουσείο και Κέντρο Ανάδειξης της Εθνικής Αντίστασης, με όλα τα απαραίτητα έργα εξωραϊσμού της περιοχής που βρίσκεται.

Η ιστορία και η μνήμη των ηρώων μας δεν είναι εμπορεύσιμα είδη προς τουριστική κατανάλωση. Αναμένουμε τις άμεσες ενέργειές σας για τη σωτηρία του μνημείου πριν να είναι πολύ αργά.

Με ιδιαίτερη τιμή

Κοκοτσάκης Βασίλειος

Πηγή: Neakriti.gr


Ακολουθήστε μας στο Google News για να ενημερώνεστε για τα τελευταία νέα