Σε κομβική χρονιά για το μέλλον της κρουαζιέρας στην Ελλάδα

Η εικόνα αυτή είναι παρόμοια σε ολόκληρη τη Μεσόγειο

Σε κομβική χρονιά για το μέλλον της ελληνικής, και όχι μόνον, κρουαζιέρας αναδεικνύεται το 2026, καθώς πυκνώνουν οι ενδείξεις σημαντικής επιβράδυνσης του αριθμού των προσεγγίσεων σε ελληνικά λιμάνια. Παράμετροι που σχετίζονται με τον αυξημένο ανταγωνισμό και την άνοδο των λειτουργικών εξόδων των πλοίων εξαιτίας των ευρωπαϊκών ρυθμιστικών απαιτήσεων, αναφέρονται ως οι βασικές αιτίες.

Η εικόνα αυτή είναι παρόμοια σε ολόκληρη τη Μεσόγειο, ωστόσο στην Ελλάδα υφίστανται και επιπλέον ζητήματα υποδομών, παρωχημένων δηλαδή λιμενικών εγκαταστάσεων, και αντιδράσεων των τοπικών κοινωνιών στις αυξημένες ροές ημερήσιων επισκεπτών. Ροές που συχνά δεν οφείλονται στα κρουαζιερόπλοια, αλλά στις ημερήσιες εκδρομές που πραγματοποιούν ταχύπλοα κυρίως ακτοπλοϊκά σκάφη από την Κρήτη προς τις Κυκλάδες, αλλά και από την Τουρκία προς τα Δωδεκάνησα.

Πλοία σαν σούπερ γιοτ

Την ίδια ώρα, οι υψηλού εισοδηματικού επιπέδου ταξιδιώτες στρέφονται ολοένα και συχνότερα προς μια νέα γενιά μικρότερων υπερπολυτελών πλοίων που θυμίζουν περισσότερο σούπερ γιοτ και λιγότερο συμβατικά κρουαζιερόπλοια.

Αν σε όλα αυτά προστεθεί και το άνοιγμα νέων προορισμών που τραβούν πλέον τη ζήτηση, όπως τα ταξίδια στον αρκτικό κύκλο αλλά και στην Ανταρκτική, και η ανάδυση νέων αγορών για την κρουαζιέρα όπως της Ασίας μαζί με την ισχυροποίηση παραδοσιακών αγορών όπως της Καραϊβικής, γίνεται καλύτερα αντιληπτό γιατί οι συμμετέχοντες στην αγορά αυτή εκτιμούν ότι το 2026 θα είναι χρονιά σταθεροποίησης.

«Το ιδιαίτερα υψηλό κόστος συμμόρφωσης με το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο για τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου αλλά και άλλων ρύπων καθιστά τη λειτουργία των πλοίων στη Μεσόγειο και την Ελλάδα λιγότερο ελκυστική για τις εταιρείες», εξηγεί μιλώντας στην «Καθημερινή» ο πρόεδρος της Ενωσης Εφοπλιστών Κρουαζιερόπλοιων και Φορέων Ναυτιλίας και Chief Operating Officer της Celestyal Γιώργος Κουμπενάς.

Και αν το κόστος αυτό μετακινηθεί στις τελικές τιμές, συρρικνώνεται η ανταγωνιστικότητα του προϊόντος για τους μεγάλους πελάτες της κρουαζιέρας που συνήθως έχουν ως αφετηρία τις Ηνωμένες Πολιτείες. Οπως σημειώνει, η τάση των κρατήσεων πλοίων για προσεγγίσεις στα ελληνικά λιμάνια φέτος αλλά και για το 2027 εμφανίζει σημαντική κάμψη σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. Ειδικά για την Ελλάδα και τα υψηλότερα αεροπορικά μεταφορικά κόστη σε σχέση με προορισμούς όπως η Ισπανία και βέβαια η Καραϊβική αποτελούν ανταγωνιστικό μειονέκτημα.

Μείωση προσεγγίσεων

Ο Γιάννης Καμαράτος, επικεφαλής του τουριστικού πρακτορείου Αστόρια στην Πάτμο, σημειώνει πως ήδη κάποιες εταιρείες, και συγκεκριμένα η Silver, έχουν περιορίσει έως και κατά 75% την προσέγγισή τους στο ιερό νησί της Αποκάλυψης. Στον Πειραιά, έπειτα από μια χρονιά-ρεκόρ του 2025, ο προγραμματισμός προσεγγίσεων για φέτος δείχνει έστω και οριακά μικρότερο αριθμό πλοίων από πέρυσι. Κατά το 2025, το λιμάνι του Πειραιά υποδέχθηκε 863 κρουαζιερόπλοια, ενώ ο συνολικός αριθμός επιβατών ανήλθε σε περίπου 1,85 εκατ. επιβάτες. Αυτή τη στιγμή ο προγραμματισμός για την τρέχουσα χρονιά είναι για λίγο λιγότερα από 800 πλοία.

Βεβαίως, κόντρα σε όλες αυτές τις τάσεις πορεύεται η μεγαλύτερη πλέον εταιρεία κρουαζιέρας στον κόσμο, η MSC Cruises, η οποία όχι μόνο δεν μειώνει αλλά αυξάνει πλοία και δρομολόγια στην Ελλάδα και παράλληλα διεκδικεί τις παραχωρήσεις λιμανιών όπως του Λαυρίου και του Κατάκολου, για να εδραιώσει ακόμα περισσότερο την παρουσία της στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο.

Στροφή στην πολυτέλεια

Την ίδια ώρα, μια νέα γενιά πλοίων φτάνει στην Ελλάδα: υπερπολυτελή σκάφη, που είναι περισσότερο θαλαμηγοί και λιγότερο κρουαζιερόπλοια, με δυναμικότητες επιβατών μεταξύ 300 και 450 ατόμων, προσφέρουν σουίτες, μεγάλους χώρους και κυρίως εξατομικευμένες υπηρεσίες και ιδιωτικότητα.

Ritz-carlton Yacht Collection, Four Seasons, Orient Express και Aman είναι πολυτελείς ταξιδιωτικές αλυσίδες που ανοίγονται πια στην κρουαζιέρα με νεότευκτα υπερπολυτελή πλοία αλλά και πάρα πολύ υψηλές τιμές. Και πολλές από αυτές έχουν ξεκινήσει ήδη δρομολόγια στα ελληνικά νερά, ενώ άλλες αναμένονται και φέτος.

Τέτοια πλοία όπως και η κλάση μέχρι τους 800-900 επιβάτες, όπως της Viking Cruises, που επίσης αυξάνει την παρουσία της στην Ελλάδα, θεωρούνται πολύ πιο κατάλληλα για τις ελληνικές θάλασσες, καθώς λόγω περιορισμένου μεγέθους και αριθμού επισκεπτών προκαλούν πολύ μικρότερη όχληση στις τοπικές κοινωνίες. Κοινωνίες που συχνά επιβαρύνονται όχι τόσο από τους επιβάτες της κρουαζιέρας αυτούς καθαυτούς, όσο από τα οργανωμένα ημερήσια ταξίδια από γειτονικούς προορισμούς.

Στη Σαντορίνη, για παράδειγμα, εκτιμάται ότι τουλάχιστον 6.000 ημερήσιοι επισκέπτες κατά την κορύφωση της σεζόν έρχονται με ταχύπλοα ακτοπλοϊκά σκάφη από την Κρήτη, παρακάμπτοντας τους περιορισμούς που ισχύουν για τους επιβάτες κρουαζιέρας και μη καταβάλλοντας τα σχετικά τέλη.