Σε τροχιά μείωσης τα επιτόκια δανεισμού

Του Νίκου Κωτσικόπουλου

Στο 3,9% υποχώρησε το μεσοσταθμικό κόστος δανεισμού των επιχειρήσεων στο τρίτο τρίμηνο του 2025, σε μία χρονιά μείωσης των επιτοκίων, με το χρηματοδοτικό κόστος να αποκτά τις καλύτερες τιμές του για τα δάνεια της κατηγορίας άνω των 250.000 ευρώ που συνάπτουν οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις.

Η μεσοσταθμική μείωση στο χρηματοδοτικό κόστος των επιχειρήσεων μετρήθηκε σε 110 μονάδες βάσης (1,10%) χαμηλότερα σε σχέση με το τελευταίο τρίμηνο του 2024, από την ΤτΕ. Μετρώντας από την έναρξη του πτωτικού κύκλου των επιτοκίων τον Αύγουστο 2023, το μεσοσταθμικό επιτόκιο των επιχειρηματικών δανείων έχει υποχωρήσει κατά 2,5% και, σύμφωνα με την ΤτΕ, το αποτέλεσμα ήταν να αναστραφεί περίπου το 70% των αυξήσεων από τον προηγούμενο ανοδικό κύκλο των επιτοκίων του Ευρωσυστήματος.

Ωστόσο, παρά τη μείωση των επιτοκίων για τις επιχειρήσεις, οι ελληνικές επιχειρήσεις συνεχίζουν να δανείζονται ελαφρώς ακριβότερα. Η μέση απόκλιση από το μέσο κόστος δανεισμού στην Ευρωζώνη παρέμεινε το 2025 και διαμορφώθηκε σε 48 μονάδες βάσης ή 0,48% κατά μέσο όρο στο τρίτο τρίμηνο (Οκτώβριος 2025, 36 μονάδες βάσης), έναντι 55 μονάδων στο τέλος του 2024 και μέγιστης τιμής 3,35% κατά τη δεκαετία 2016-25.

Στη μείωση του κόστους χρηματοδότησης των επιχειρήσεων συνέβαλαν επιπρόσθετα τα προγράμματα του Ομίλου της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) και της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας (ΕΑΤ) και η συγχρηματοδότηση από κεφάλαια του RRF, από τα οποία επωφελήθηκε περίπου το 1/3 των νέων επιχειρηματικών δανείων, αναφέρει η ΤτΕ.

Τα επιτόκια τραπεζικών δανείων προς τα νοικοκυριά υποχώρησαν συγκριτικά λιγότερο από ό,τι τα επιτόκια επιχειρηματικής πίστης. Το κόστος στεγαστικής πίστης ήταν στην πράξη χαμηλότερο από ό,τι αποτυπώνεται στη στατιστική σειρά των επιτοκίων, καθώς περίπου το 1/3 των νέων στεγαστικών δανείων συγχρηματοδοτήθηκε από την ΕΑΤ (κυρίως μέσω του προγράμματος “Σπίτι μου ΙΙ”).

Τα επιτόκια στα στεγαστικά και καταναλωτικά δάνεια
Στα επιτόκια των τραπεζικών δανείων προς τα νοικοκυριά οι μειώσεις επιτοκίων ήταν συγκριτικά μικρότερες από ό,τι για τις επιχειρήσεις. Ειδικότερα, το μεσοσταθμικό επιτόκιο των στεγαστικών δανείων διαμορφώθηκε στο τρίτο τρίμηνο του 2025 σε 3,5% (Οκτώβριος 2025, 3,5%), μόλις 17 μονάδες χαμηλότερα από τη μέση τιμή του τέταρτου τριμήνου του 2024.

Φθηνότερο όμως ήταν το επιτόκιο των στεγαστικών δανείων που χορηγήθηκαν από συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα της ΕΑΤ. Το 90% των στεγαστικών δανείων με συγχρηματοδότηση από την ΕΑΤ ήταν για το πρόγραμμα “Σπίτι μου 2”.

Στα στεγαστικά δάνεια οι μειώσεις επιτοκίων ήταν μεγαλύτερες στα δάνεια με κυμαινόμενα επιτόκια, κατά μέσο όρο περίπου 0,30%.

Μικρότερες, κατά μέσο όρο περίπου 0,20%, ήταν οι μειώσεις στα σταθερά επιτόκια διάρκειας 1-5 ετών και άνω των 10 ετών.

Στην κατηγορία στεγαστικών σταθερού επιτοκίου διάρκειας 5-10 ετών σημειώθηκε άνοδος επιτοκίων μεγαλύτερη από 0,20%.

Στα επιτόκια των καταναλωτικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια παρατηρήθηκε μικρή μείωση 0,26% και η μέση τιμή διαμορφώθηκε σε 10,5%, αν και τα επιτόκια είχαν υποχωρήσει στο 10% το 2023…

Στις πιστωτικές κάρτες, τα ανοικτά δάνεια και τις υπεραναλήψεις από λογαριασμούς όψεως, το επιτόκιο μειώθηκε κατά 37 μονάδες βάσης σε 14,6%, κυρίως λόγω των υπεραναλήψεων από τρεχούμενους λογαριασμούς.

Πόσο μειώθηκαν τα επιτόκια στα επιχειρηματικά δάνεια
Σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις κατευθύνθηκε το 1/3 (34% της ακαθάριστης ροής) των επιχειρηματικών δανείων με συγκεκριμένη χρονική διάρκεια το 2025. Το επιτόκιο σε δάνεια αποκλειστικά προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις μειώθηκε κατά 103 μονάδες βάσης σε 4,2%.

Στα δάνεια μη καθορισμένης διάρκειας το μεσοσταθμικό επιτόκιο μειώθηκε περισσότερο, κατά 144 μονάδες βάσης σε 4,5%.

Βεβαίως, οι μεγαλύτερες μειώσεις επιτοκίων παρατηρήθηκαν στα μεγαλύτερου μεγέθους δάνεια. Η εξέλιξη αυτή, λέει η ΤτΕ, συνδέεται με την προοδευτική αύξηση μεριδίου δανείων σταθερού επιτοκίου στα δάνεια κάτω των 250.000 ευρώ, τα οποία όμως προσφέρονται ακριβότερα από τα δάνεια με κυμαινόμενα επιτόκια.

Το μερίδιο των δανείων σταθερού επιτοκίου για ποσά έως 250.000 ευρώ ήταν 22%, έναντι μόλις 3% σε δάνεια μεσαίου μεγέθους από 250.000 ευρώ έως 1 εκατ. ευρώ και μόλις 1% στα δάνεια μεγάλου μεγέθους, άνω του 1 εκατ. ευρώ.

Το μεσοσταθμικό επιτόκιο δανεισμού διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στο τρίτο τρίμηνο του 2025 σε:
– 5,2% στα δάνεια έως 250.000 ευρώ (τέλος 2024, 5,6%),
– 4,3% στα δάνεια μεταξύ 250.000 ευρώ και 1 εκατ. ευρώ (τέλος 2024, 5,3%) και
– 3,7% στα δάνεια άνω του 1 εκατ. ευρώ (τέλος 2024, 4,8%).

Να σημειωθεί ότι τα νέα δάνεια άνω του 1 εκατ. ευρώ στο τρίτο τρίμηνο αντιπροσώπευαν το 85% της ακαθάριστης ροής επιχειρηματικών δανείων με τακτή λήξη.

Στο σύνολο των μη χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων υπολογίζεται ότι περίπου το 1/3 της ακαθάριστης ροής νέας τραπεζικής χρηματοδότησης συνδέεται με τα εν λόγω προγράμματα ή με τα χαμηλότοκα.

Ωστόσο, πιο ωφελημένες από τα δάνεια του RRF ήταν το 2025 οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς περισσότερο από 40% της νέας τραπεζικής χρηματοδότησης που έλαβαν συνδέεται με δάνεια χαμηλότερου επιτοκίου ή και μειωμένων απαιτήσεων για εξασφαλίσεις.

Πηγή: Carital.gr.