Συντάξεις πριν από τα 62: Ποιοι ασφαλισμένοι μπορούν να αποχωρήσουν το 2026

Οκτώ κατηγορίες παλαιών ασφαλισμένων έχουν τη δυνατότητα να συνταξιοδοτηθούν πριν συμπληρώσουν το 62ο έτος της ηλικίας τους, εφόσον πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις 

Δυνατότητα εξόδου στη σύνταξη πριν από τα 62 έτη διατηρούν και το 2026 συγκεκριμένες ομάδες ασφαλισμένων που υπάγονται στο ΙΚΑ, στα πρώην ειδικά ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών, στα ταμεία Τύπου, καθώς και στο Ταμείο Νομικών. Πρόκειται κυρίως για ασφαλισμένους που εντάχθηκαν στο σύστημα πριν από το 1993 και έχουν κατοχυρώσει δικαίωμα βάσει των μεταβατικών διατάξεων.

Σύμφωνα με τον «Ελεύθερο Τύπο», οι προϋποθέσεις διαφέρουν ανάλογα με το ασφαλιστικό ταμείο, τα έτη ασφάλισης, την ύπαρξη ανήλικου τέκνου σε συγκεκριμένο έτος και την ηλικία που είχε συμπληρωθεί έως το 2019 ή το 2020. Σε ορισμένες περιπτώσεις προβλέπεται μειωμένη σύνταξη, ενώ σε άλλες είναι δυνατή η αποχώρηση με πλήρη σύνταξη πριν από το γενικό όριο ηλικίας.

Οι οκτώ κατηγορίες που μπορούν να συνταξιοδοτηθούν πριν από τα 62

1. Μητέρες ασφαλισμένες στο ΙΚΑ με ανήλικο τέκνο

Στην πρώτη κατηγορία εντάσσονται γυναίκες που ασφαλίστηκαν στο ΙΚΑ πριν από το 1993 και είχαν συμπληρώσει 5.500 ημέρες ασφάλισης έως το 2010 ή το 2011, με ανήλικο παιδί. Για όσες κατοχύρωσαν το σχετικό δικαίωμα και συμπλήρωσαν τα απαιτούμενα ηλικιακά όρια μέσα στις προβλεπόμενες μεταβατικές περιόδους, μπορεί να ισχύουν ευνοϊκότερα όρια για μειωμένη σύνταξη.

Ειδικότερα, για τις ασφαλισμένες που είχαν συμπληρώσει το 50ό έτος έως το 2019, τα μεταβατικά όρια διαμορφώνονται από τα 58,5 έως τα 61 έτη και 10 μήνες, ανάλογα με το έτος συμπλήρωσης της ηλικίας. Αντίστοιχα, για όσες είχαν κατοχυρώσει δικαίωμα με 5.500 ημέρες ασφάλισης και ανήλικο τέκνο το 2012, προβλέπονται διαφορετικές ηλικιακές προϋποθέσεις, με βάση τη συμπλήρωση του 55ου έτους.

2. Μητέρες σε ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών με 25ετία

Ευνοϊκές διατάξεις ισχύουν και για μητέρες που ασφαλίστηκαν στα πρώην ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών και είχαν συμπληρώσει 25 χρόνια ασφάλισης έως το 2011, με ανήλικο τέκνο.

Όσες είχαν συμπληρώσει το 50ό ή το 52ο έτος της ηλικίας τους έως το 2017 μπορούν, εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις, να αποχωρήσουν με πλήρη σύνταξη σε ηλικία έως 58,5 ετών. Για όσες συμπλήρωσαν τις αντίστοιχες ηλικίες το 2018 ή το 2019, τα μεταβατικά όρια αυξάνονται.

Για τις μητέρες που συμπλήρωσαν 25ετία το 2012 και είχαν ανήλικο τέκνο, η δυνατότητα πλήρους συνταξιοδότησης συνδέεται με τη συμπλήρωση του 55ου έτους και το έτος κατά το οποίο αυτό συμπληρώθηκε. Σε ορισμένες περιπτώσεις το όριο φτάνει τα 62 έτη και 6 μήνες, ενώ για άλλες ασφαλισμένες εφαρμόζονται υψηλότερα όρια, εκτός εάν συμπληρώνεται 40ετία, που επιτρέπει πλήρη σύνταξη στα 62.

3. Τρίτεκνες ασφαλισμένες σε ΔΕΚΟ και τράπεζες

Ξεχωριστή κατηγορία αποτελούν οι τρίτεκνες ασφαλισμένες στα πρώην ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών.

Όσες είχαν συμπληρώσει 20ετία έως το 2010 μπορούν, βάσει των σχετικών διατάξεων, να συνταξιοδοτηθούν χωρίς ηλικιακό περιορισμό, εφόσον πληρούν όλες τις απαιτούμενες προϋποθέσεις.

Για όσες συμπλήρωσαν 20 χρόνια ασφάλισης το 2011, η αποχώρηση συνδέεται με μεταβατικά όρια ηλικίας που κυμαίνονται από 58,5 έως 61 έτη και 10 μήνες, ανάλογα με το πότε συμπληρώθηκε το 52ο έτος. Για όσες συμπλήρωσαν την απαιτούμενη 20ετία το 2012, το όριο μπορεί να φτάσει τα 62 έτη και 6 μήνες, εφόσον είχαν συμπληρώσει το 55ο έτος έως το 2019.

4. Μητέρες ασφαλισμένες στο ΕΤΑΠ-ΜΜΕ

Στις ειδικές κατηγορίες περιλαμβάνονται και μητέρες που είχαν ασφαλιστεί πριν από το 1993 στο ΕΤΑΠ-ΜΜΕ, στον τομέα ΤΣΠΕΑΘ.

Για τις ασφαλισμένες που είχαν ανήλικο τέκνο και τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης έως το 2012, η δυνατότητα συνταξιοδότησης εξαρτάται από το έτος κατά το οποίο συμπληρώθηκε το 50ό ή το 52ο έτος της ηλικίας τους.

Όσες συμπλήρωσαν το απαιτούμενο ηλικιακό όριο έως το 2019 μπορούν, ανάλογα με την περίπτωση, να αξιοποιήσουν μεταβατικά όρια που αρχίζουν από τα 58,5 έτη. Αντίθετα, για όσες συμπλήρωσαν τις συγκεκριμένες ηλικίες από το 2020 και μετά, τα όρια είναι υψηλότερα. Η συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης μπορεί να επιτρέψει πλήρη σύνταξη στα 62, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.

5. Μητέρες ασφαλισμένες στο Ταμείο Νομικών

Ειδικές διατάξεις προβλέπονται και για μητέρες που είχαν ασφαλιστεί στο Ταμείο Νομικών πριν από το 1993.

Συγκεκριμένα, εξετάζονται περιπτώσεις ασφαλισμένων που είχαν ανήλικο τέκνο το 2010 ή το 2011 και είχαν συμπληρώσει, αντίστοιχα, 21,5 ή 22 έτη ασφάλισης.

Η δυνατότητα εξόδου πριν από τα 62 εξαρτάται από τη συμπλήρωση των προβλεπόμενων ηλικιακών ορίων έως το 2019, καθώς και από τις ειδικότερες προϋποθέσεις που ισχύουν για κάθε περίπτωση.

6. Ασφαλισμένοι με ένσημα στα βαρέα και ανθυγιεινά

Στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα ισχύουν ξεχωριστές προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.

Για άνδρες και γυναίκες με συνολικά 10.500 ημέρες ασφάλισης, εκ των οποίων οι 7.500 στα βαρέα, προβλέπεται πλήρης σύνταξη στα 62 και μειωμένη στα 60, σύμφωνα με τα ισχύοντα όρια.

Για τις γυναίκες που είχαν συμπληρώσει 4.500 ημέρες ασφάλισης συνολικά και 3.600 ημέρες στα βαρέα έως το 2010, το 2011 ή το 2012, προβλέπονται ειδικότερα ηλικιακά όρια για πλήρη σύνταξη. Αυτά διαμορφώνονται στα 55, 56 και 57 έτη αντίστοιχα, εφόσον πληρούται και η προϋπόθεση των 1.000 ημερών στα βαρέα μέσα στην τελευταία 17ετία πριν από την αίτηση.

7. Μητέρες στο ΙΚΑ με κατοχυρωμένο δικαίωμα μειωμένης σύνταξης

Στην κατηγορία αυτή υπάγονται ασφαλισμένες που είχαν συγκεντρώσει 5.500 ένσημα και ανήλικο τέκνο, αλλά και την απαιτούμενη ηλικία κατά τα έτη που ορίζουν οι μεταβατικές διατάξεις.

Για όσες συμπλήρωσαν το 50ό έτος το 2017, το όριο συνταξιοδότησης διαμορφώνεται στα 58,5 έτη. Για όσες συμπλήρωσαν την ηλικία το 2018 ή το 2019, αυξάνεται στα 60 έτη και 2 μήνες ή στα 61 έτη και 10 μήνες αντίστοιχα. Από την 1η Ιανουαρίου 2020, το όριο για τις συγκεκριμένες περιπτώσεις διαμορφώνεται στα 62 έτη.

Ανάλογη μεταβατική κλίμακα εφαρμόζεται στις ασφαλισμένες με 5.500 ημέρες ασφάλισης και ανήλικο τέκνο το 2011 ή το 2012, με διαφοροποιήσεις ως προς την ηλικία κατοχύρωσης.

8. Ασφαλισμένες σε ΔΕΚΟ και τράπεζες με δικαίωμα μειωμένης σύνταξης

Οι μητέρες που ασφαλίστηκαν στα πρώην ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών μπορούν, σε ορισμένες περιπτώσεις, να αξιοποιήσουν μεταβατικές διατάξεις για μειωμένη σύνταξη.

Για όσες είχαν ανήλικο τέκνο και 25ετία το 2011, η ηλικία συνταξιοδότησης εξαρτάται από το πότε συμπληρώθηκε το 50ό έτος. Για όσες το συμπλήρωσαν το 2017, το όριο είναι 58,5 έτη, ενώ για τις επόμενες χρονιές αυξάνεται σταδιακά, έως τα 62 έτη από το 2020.

Για τις ασφαλισμένες με ανήλικο τέκνο και 25ετία το 2012, οι μεταβατικές διατάξεις συνδέονται με τη συμπλήρωση του 53ου έτους. Το αντίστοιχο όριο διαμορφώνεται στα 59 έτη και 6 μήνες για όσες συμπλήρωσαν την ηλικία το 2017, στα 61 έτη για το 2018 και στα 62 έτη από το 2019.

Πόσα χρήματα αντιστοιχούν σε μειωμένη και πλήρη σύνταξη

Το ύψος της σύνταξης εξαρτάται κυρίως από τα συνολικά έτη ασφάλισης και τις συντάξιμες αποδοχές της περιόδου 2002-2026. Οι ακόλουθοι ενδεικτικοί υπολογισμοί αφορούν μικτά ποσά για αιτήσεις που υποβάλλονται εντός του 2026.

Μειωμένη σύνταξη με 30 έως 31 έτη ασφάλισης

Για ασφαλισμένους με μέσες συντάξιμες αποδοχές 1.710 ευρώ, η μεικτή σύνταξη υπολογίζεται σε 764 ευρώ με 30 έτη ασφάλισης και σε 798 ευρώ με 31 έτη.

Με χαμηλότερες συντάξιμες αποδοχές, της τάξης των 1.454 ευρώ, τα αντίστοιχα ποσά διαμορφώνονται σε 696 και 725 ευρώ.

Μειωμένη σύνταξη με 33 έως 34 έτη ασφάλισης

Για 33 έτη ασφάλισης και συντάξιμες αποδοχές 1.806 ευρώ, η σύνταξη ανέρχεται σε 896 ευρώ μικτά. Με 34 έτη, το ποσό αυξάνεται στα 942 ευρώ.

Για αποδοχές 1.512 ευρώ, η μεικτή σύνταξη υπολογίζεται σε 801 ευρώ με 33 έτη και σε 839 ευρώ με 34 έτη ασφάλισης.

Πλήρης σύνταξη με 35 έως 36 έτη ασφάλισης

Για ασφαλισμένους με 35 χρόνια ασφάλισης και μέσες συντάξιμες αποδοχές 2.225 ευρώ, η πλήρης σύνταξη υπολογίζεται σε 1.277 ευρώ μικτά. Με 36 έτη ασφάλισης, το ποσό αυξάνεται στα 1.333 ευρώ.

Αν οι συντάξιμες αποδοχές ανέρχονται σε 1.637 ευρώ, η σύνταξη διαμορφώνεται σε 1.058 ευρώ με 35 έτη και σε 1.099 ευρώ με 36 έτη.

Πλήρης σύνταξη με 38 έως 40 έτη ασφάλισης

Η συμπλήρωση περισσότερων ετών ασφάλισης οδηγεί σε υψηλότερο ποσό σύνταξης, καθώς αυξάνεται το ποσοστό αναπλήρωσης.

Για συντάξιμες αποδοχές 2.950 ευρώ, η σύνταξη ανέρχεται σε 1.772 ευρώ με 38 έτη, σε 1.847 ευρώ με 39 έτη και σε 1.922 ευρώ με 40 έτη ασφάλισης.

Για αποδοχές 2.264 ευρώ, τα αντίστοιχα ποσά διαμορφώνονται σε 1.464, 1.521 και 1.579 ευρώ μικτά.

Ποιο είναι το κόστος της μειωμένης σύνταξης

Η επιλογή της μειωμένης σύνταξης συνεπάγεται χαμηλότερο ποσό για όλη τη διάρκεια καταβολής της. Σύμφωνα με τα στοιχεία του δημοσιεύματος, η μείωση αφορά την εθνική σύνταξη και μπορεί να φτάσει το 30%.

Για το 2026, η πλήρης εθνική σύνταξη αναφέρεται στα 446,87 ευρώ, ενώ μετά τη μέγιστη μείωση το ποσό περιορίζεται περίπου στα 312,80 ευρώ.

Επομένως, πριν από την υποβολή αίτησης, είναι σημαντικό να εξετάζονται τόσο το ηλικιακό όριο όσο και η οικονομική διαφορά μεταξύ μειωμένης και πλήρους σύνταξης.

Θα καταργηθούν οι πρόωρες συντάξεις;

Σύμφωνα με τον «Ελεύθερο Τύπο», οι μεταβατικές διατάξεις που επιτρέπουν συνταξιοδότηση πριν από τα 62 έτη αφορούν ολοένα και λιγότερους ασφαλισμένους, καθώς τα σχετικά ηλικιακά όρια έχουν σταδιακά αυξηθεί.

Παράλληλα, έχει τεθεί στο τραπέζι το ενδεχόμενο νέων αλλαγών από το 2030, στο πλαίσιο της σύνδεσης των ορίων ηλικίας με το προσδόκιμο ζωής. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, ενδέχεται να επηρεαστεί και το γενικό όριο των 62 ετών.

Ωστόσο, οποιαδήποτε αλλαγή εξαρτάται από τις αποφάσεις που θα ληφθούν σε θεσμικό επίπεδο. Για τον λόγο αυτό, οι ασφαλισμένοι που θεωρούν ότι έχουν θεμελιώσει ή κατοχυρώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης θα πρέπει να ελέγχουν τον ασφαλιστικό τους φάκελο και τις ειδικές διατάξεις που εφαρμόζονται στην περίπτωσή τους πριν προχωρήσουν στην αίτηση.