Θεαματική βελτίωση του κλίματος καταγράφεται στις ευρωπαϊκές αγορές

Ο πανευρωπαϊκός δείκτης Stoxx 600 ενισχύεται περίπου κατά 1%Θεαματική βελτίωση του κλίματος καταγράφεται στις ευρωπαϊκές αγορές στις πρώτες ώρες της σημερινής συνεδρίασης, καθώς οι επενδυτές σπεύδουν να επανατοποθετηθούν σε μετοχές μετά την αιφνιδιαστική αλλαγή τόνου από τον Ντόναλντ Τραμπ γύρω από τη Γροιλανδία και τους δασμούς προς την Ευρώπη.

Με εξαίρεση τη Φρανκφούρτη, τα μεγάλα χρηματιστήρια κινούνται ανοδικά, ακολουθώντας τον ενθουσιασμό που προκάλεσε χθες το βράδυ η Wall Street.

Λίγο μετά το άνοιγμα, ο πανευρωπαϊκός δείκτης Stoxx 600 ενισχύεται περίπου κατά 1%, ενώ κέρδη υψηλότερα του 1% εμφανίζουν Λονδίνο, Παρίσι, Μιλάνο και Μαδρίτη. Ο γερμανικός DAX υποχωρεί ελαφρά, αποτυπώνοντας επιλεκτικές ρευστοποιήσεις και πιο συγκρατημένη στάση από τους επενδυτές.

Το «TACO» αλλάζει ξανά το αφήγημα

Η βελτίωση του κλίματος έρχεται μετά την ανάρτηση του Τραμπ, αλλά και τη συνέντευξή του στο CNBC στο περιθώριο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ στο Νταβός, όπου έκανε λόγο για ένα «πλαίσιο μελλοντικής συμφωνίας» με το ΝΑΤΟ αναφορικά με τη Γροιλανδία. Το κρίσιμο για τις αγορές στοιχείο ήταν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος ξεκαθάρισε πως δεν προχωρά σε επιβολή νέων, κλιμακούμενων δασμών σε βάρος ευρωπαϊκών χωρών, αποσύροντας μια απειλή που είχε προκαλέσει έντονη νευρικότητα τις προηγούμενες ημέρες.

Παρότι ο ίδιος χαρακτήρισε το πλαίσιο περισσότερο ως «concept» και απέφυγε να δώσει συγκεκριμένες λεπτομέρειες, η αλλαγή ρητορικής ήταν αρκετή για να ανατρέψει πλήρως το επενδυτικό κλίμα. Στις αγορές, το μοτίβο αυτό έχει αποκτήσει πλέον δικό του ακρωνύμιο: TACO — Trump Always Chickens Out, δηλαδή ο Τραμπ πάντα υποχωρεί όταν η αντίδραση των αγορών γίνεται έντονη.

Θολώνει – για την ώρα – η λάμψη του χρυσού

Η ανακούφιση αποτυπώνεται και σε άλλες αγορές. Η όρεξη για ρίσκο επιστρέφει στις μετοχές, περιορίζοντας τη ζήτηση για ασφαλή καταφύγια. Ο χρυσός, που είχε σκαρφαλώσει σε διαδοχικά ιστορικά υψηλά εν μέσω γεωπολιτικής έντασης, υποχωρεί ελαφρά, καθώς οι επενδυτές μειώνουν τις αμυντικές τους τοποθετήσεις.

Στην αγορά συναλλάγματος, το δολάριο σταθεροποιείται μετά την πρόσφατη αποδυνάμωσή του, κινούμενο σχεδόν αμετάβλητο έναντι του ευρώ και της στερλίνας, ενώ εμφανίζει οριακές απώλειες έναντι του ελβετικού φράγκου. Η εικόνα αυτή αντανακλά την προσωρινή εκτόνωση της ανησυχίας για μια νέα εμπορική σύγκρουση ΗΠΑ–Ευρώπης.

Προσοχή στα επόμενα βήματα

Παρά τη σημερινή άνοδο, οι αγορές παραμένουν επιφυλακτικές. Το περιεχόμενο του λεγόμενου «πλαισίου συμφωνίας» παραμένει ασαφές, ενώ ανοικτό παραμένει και το μέτωπο των εμπορικών σχέσεων ΕΕ–ΗΠΑ, μετά το πάγωμα της διαδικασίας έγκρισης της διατλαντικής εμπορικής συμφωνίας από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Για την ώρα, πάντως, το μήνυμα είναι σαφές: μια ακόμη αιφνιδιαστική στροφή από τον Λευκό Οίκο αρκεί για να αλλάξει ριζικά το κλίμα. Και οι ευρωπαϊκές αγορές, έστω και με ανομοιογενή εικόνα, σπεύδουν να ακολουθήσουν.

Τι μπορεί να σημαίνει στην πράξη το «πλαίσιο συμφωνίας» για τη Γροιλανδία

Πίσω από τη γενική και σκόπιμα ασαφή διατύπωση περί «πλαισίου συμφωνίας», οι αγορές προσπαθούν να αποκρυπτογραφήσουν τι ακριβώς συζητείται για τη Γροιλανδία και ποια μπορεί να είναι η ουσιαστική του σημασία. Το βασικό σενάριο που εξετάζουν αναλυτές είναι ότι δεν πρόκειται για ζήτημα κυριαρχίας ή αλλαγής καθεστώτος, αλλά για μια διευρυμένη συμφωνία στρατηγικής και οικονομικής συνεργασίας.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η ασφάλεια στον Αρκτικό κύκλο, σε μια περίοδο όπου η περιοχή αποκτά ολοένα μεγαλύτερη γεωπολιτική και στρατιωτική βαρύτητα. Η αναφορά σε συνεργασία στο πλαίσιο ενός συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας τύπου «Golden Dome» ερμηνεύεται ως προσπάθεια ενίσχυσης της αμερικανικής και ευρωατλαντικής παρουσίας, με τη Γροιλανδία να λειτουργεί ως κρίσιμος κόμβος έγκαιρης προειδοποίησης και επιτήρησης.

Παράλληλα, ιδιαίτερο βάρος φαίνεται να έχει και το σκέλος των φυσικών πόρων. Η Γροιλανδία διαθέτει σημαντικά αποθέματα σπάνιων γαιών και άλλων κρίσιμων ορυκτών, τα οποία θεωρούνται στρατηγικής σημασίας για την ενεργειακή μετάβαση, την αμυντική βιομηχανία και την τεχνολογία. Ένα πιθανό σενάριο είναι η εξασφάλιση προνομιακής πρόσβασης αμερικανικών και ευρωπαϊκών εταιρειών, χωρίς να θίγεται τυπικά η πολιτική κυριαρχία.

Ένα τρίτο, πιο «ήπιο» σενάριο αφορά τη θεσμική κατοχύρωση της συνεργασίας μέσω ΝΑΤΟ, ώστε να παρουσιαστεί ως συλλογική ευρωατλαντική επιλογή και όχι ως διμερής αμερικανική πίεση. Αυτό εξηγεί και γιατί η ρητορική μετατοπίστηκε από την αντιπαράθεση στους δασμούς σε έναν τόνο συνεννόησης.

Για τις αγορές, πάντως, η ουσία δεν βρίσκεται ακόμη στις λεπτομέρειες — που παραμένουν άγνωστες — αλλά στο μήνυμα αποκλιμάκωσης. Το γεγονός ότι το θέμα μετακινείται από τη σύγκρουση στη διαπραγμάτευση αρκεί, προς το παρόν, για να περιορίσει το γεωπολιτικό ρίσκο και να επαναφέρει το σενάριο της σταθερότητας στο προσκήνιο.