Τι είναι τελικά η Τσικουδιά Κρήτης; Η ιστορία, η ΠΓΕ και η διαφορά από το τσίπουρο

Γράφει ο Γιώργος Νικηφόρος, Founder ByRaki flavor

Η τσικουδιά είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό απόσταγμα της Κρήτης. Παρ’ όλα αυτά, πολλοί την γνωρίζουν με λάθος όνομα ή την συγχέουν με άλλα ποτά.

Ας ξεκαθαρίσουμε τι ακριβώς είναι.

Η «Τσικουδιά Κρήτης» είναι προϊόν με Προστατευόμενη Γεωγραφική Ένδειξη (ΠΓΕ) από το 1989. Αυτό σημαίνει ότι:

• Παράγεται αποκλειστικά στην Κρήτη
• Ακολουθεί συγκεκριμένες προδιαγραφές παραγωγής
• Συνδέεται άμεσα με την τοπική παράδοση και τεχνογνωσία

Η κατοχύρωση αυτή έγινε για να προστατευτεί η αυθεντικότητα του προϊόντος και να ξεχωρίζει από άλλα αποστάγματα.

Για πολλά χρόνια, στην καθημερινότητα των Κρητικών, η τσικουδιά λεγόταν απλά «ρακή».

Όμως, αυτό δημιουργούσε σύγχυση, κυρίως στο εξωτερικό, όπου ο όρος “raki” παραπέμπει σε διαφορετικά ποτά.

Έτσι, επίσημα καθιερώθηκε η ονομασία «Τσικουδιά Κρήτης», η οποία χρησιμοποιείται πλέον:

• σε εμφιαλωμένα προϊόντα
• στις εξαγωγές
• στη νομοθεσία

Παρόλα αυτά, στην τοπική κουλτούρα, η λέξη «ρακή» παραμένει ζωντανή.

Η τσικουδιά παράγεται από Στέμφυλα σταφυλιών, τα υπολείμματα μετά το πάτημα για κρασί.

Η διαδικασία περιλαμβάνει φυσική ζύμωση και απόσταξη.

Το αποτέλεσμα είναι ένα καθαρό απόσταγμα, χωρίς πρόσθετα αρωματικά.

Τα πρόσθετα αρωματικά συνήθως χρησιμοποιούνται σε περίπτωση που τα σταφύλια έχουν κάποια ζημιά για να καλυφθούν οσμές και ανεπιθύμητες γεύσεις.

Τα πρόσθετα είναι και η μία από τις διαφορές βάση νομοθεσίας της Τσικουδιάς με το Τσίπουρο. Ποιες είναι όλες οι διαφορές;

Τσικουδιά:

• Παράγεται στην Κρήτη
• Φτιάχνεται αποκλειστικά από στέμφυλα
• Δεν περιέχει γλυκάνισο

Τσίπουρο:

• Παράγεται σε πολλές περιοχές της Ελλάδας
• Μπορεί να είναι διπλής απόσταξης
• Μπορεί να περιέχει γλυκάνισο

Αν και οι ποικιλίες των σταφυλιών μπορεί συχνά να είναι ίδιες, το τελικό απόσταγμα διαφοροποιείται σημαντικά λόγω των συνθηκών καλλιέργειας. Η ίδια ποικιλία αποκτά εντελώς διαφορετικό προφίλ ανάλογα με:

• Το Υψόμετρο: Επηρεάζει τη θερμοκρασία και την οξύτητα του καρπού.
• Το Έδαφος: Η σύσταση του χώματος προσδίδει διαφορετικά μέταλλα και ιχνοστοιχεία.
• Το Μικροκλίμα: Οι ώρες ηλιοφάνειας, οι βροχοπτώσεις και οι άνεμοι καθορίζουν τη συγκέντρωση των σακχάρων και των αρωμάτων.

Στην ουσία, το σταφύλι δεν είναι απλώς η πρώτη ύλη, αλλά ο «καθρέφτης» του τόπου και των καιρικών συνθηκών που το γέννησαν.

Η τσικουδιά δεν είναι απλώς ένα αλκοολούχο ποτό. Είναι μέρος της καθημερινότητας, της φιλοξενίας και της κοινωνικής ζωής στην Κρήτη.