Τι παγώνει το Bitcoin και πόσο αντέχει

Ο… πυρηνικός χειμώνας των crypto;

Δεν μοιάζει με τις προηγούμενες κρίσεις. Δεν υπήρξε έκρηξη, ούτε ένα γεγονός που να δείχνει προς μια συγκεκριμένη κατεύθυνση. Κι όμως, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο – ίσως και βαρύτερο. Στον πυρηνικό χειμώνα δεν καταστρέφονται τα πάντα μονομιάς. Αλλάζει το κλίμα.

Η θερμοκρασία πέφτει απότομα, το φως λιγοστεύει και η ζωή συνεχίζεται μόνο για όσους αντέχουν σε ένα νέο, αφιλόξενο περιβάλλον.

Κάπως έτσι μοιάζει και η τρέχουσα φάση της αγοράς κρυπτονομισμάτων: μια ιστορική κατάρρευση, που αφήνει πίσω της όχι απλώς απώλειες, αλλά ένα οικοσύστημα αναγκασμένο να επαναπροσδιοριστεί. Και το πιο περίεργο; Μια κατάρρευση που δεν έχει προφανή αιτία.

Η εβδομάδα που πέρασε ήταν η χειρότερη για το bitcoin εδώ και περισσότερα από τρία χρόνια. Το μεγαλύτερο κρυπτονόμισμα υποχώρησε κατά 16% μέσα σε λίγες ημέρες, στα περίπου 70.000 δολάρια, έχοντας χάσει σχεδόν 45% από το ιστορικό υψηλό των 126.000 δολαρίων που είχε καταγράψει τον Οκτώβριο. Μάλιστα την Παρασκευή το πρωί είχε διολισθήσει προς στιγμήν στα 60.000 δολάρια για να καλύψει μέρος των απωλειών αργότερα.

Το ether κατέγραψε ακόμη βαθύτερη πτώση, άνω του 20% σε εβδομαδιαία βάση, με απώλειες που ξεπερνούν το 50% από τα υψηλά του. Σε απόλυτους αριθμούς, η εικόνα είναι ακόμη πιο σκληρή: περίπου 500 δισ. δολάρια εξαϋλώθηκαν μέσα σε μία εβδομάδα, ενώ από τον Οκτώβριο του 2025 η συνολική κεφαλαιοποίηση της αγοράς έχει μειωθεί κατά σχεδόν 2 τρισ. δολάρια.

Κι όμως, παρά το μέγεθος της πτώσης, ακόμη και οι πιο έμπειροι «παίκτες» της αγοράς δυσκολεύονται να εξηγήσουν τι ακριβώς έσπασε.

Όταν δεν υπάρχει αιτία, υπάρχει ανησυχία

Σε προηγούμενους κύκλους, οι κρίσεις είχαν ονόματα και ημερομηνίες. Το 2018, η φούσκα των ICO έσκασε κάτω από το βάρος χιλιάδων υποσχέσεων χωρίς προϊόν.

Το 2022, η κατάρρευση του Terra/Luna και αργότερα της FTX προκάλεσαν ντόμινο χρεοκοπιών και κρίση εμπιστοσύνης. Αυτή τη φορά, δεν υπάρχει ένα αντίστοιχο γεγονός. Όπως παραδέχονται ακόμη και κορυφαίοι παράγοντες της αγοράς, αν ρωτήσει κανείς πέντε ειδικούς, θα πάρει πέντε διαφορετικές απαντήσεις.

Αυτή ακριβώς η απουσία σαφούς αιτίας είναι και το πιο ανησυχητικό στοιχείο. Όταν μια αγορά καταρρέει χωρίς προφανή καταλύτη, το πρόβλημα δεν είναι ένα λάθος ή μια απάτη. Είναι το ίδιο το πλαίσιο μέσα στο οποίο λειτουργεί.

Από την «ασύμμετρη ευκαιρία» στον ανταγωνισμό του hype

Για χρόνια, το bitcoin παρουσιαζόταν ως η απόλυτη ασύμμετρη επένδυση: περιορισμένη προσφορά, αυξανόμενη υιοθέτηση και μια αφήγηση που το τοποθετούσε είτε ως «ψηφιακό χρυσό» είτε ως αντιστάθμισμα απέναντι στη νομισματική αστάθεια.

Σήμερα, αυτό το αφήγημα δεν είναι πια μόνο του.Η προσοχή των επενδυτών διασπάται. Τεχνητή νοημοσύνη, αγορές προβλέψεων, meme μετοχές, αλλά και τα ίδια τα πολύτιμα μέταλλα διεκδικούν ρόλο στο ίδιο πεδίο κερδοσκοπίας. Το αποτέλεσμα είναι ότι το bitcoin παύει να είναι το προεπιλεγμένο στοίχημα για όσους αναζητούν «κάτι με προοπτική».

Σε ένα περιβάλλον όπου το hype ανακυκλώνεται ταχύτερα από ποτέ, τα crypto δεν μονοπωλούν πλέον το ενδιαφέρον.

Η σπανιότητα στη σκιά των ETFs

Στον πυρήνα της αξιακής πρότασης του bitcoin βρισκόταν πάντα η σπανιότητα: μόνο 21 εκατ. νομίσματα, τίποτα παραπάνω. Όμως η θεσμική ενσωμάτωση της αγοράς άλλαξε τη δυναμική. Η εξάπλωση των ETFs και των παραγώγων επιτρέπει πλέον σε επενδυτές να στοιχηματίζουν στην τιμή χωρίς να κατέχουν το ίδιο το περιουσιακό στοιχείο.

Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Τα αμερικανικά spot bitcoin ETFs, που το 2024 απορροφούσαν κεφάλαια με ρυθμούς-ρεκόρ, καταγράφουν πλέον εκροές δισεκατομμυρίων. Μόνο τον Ιανουάριο, οι εκροές ξεπέρασαν τα 3 δισ. δολάρια, ενώ τους προηγούμενους μήνες είχαν προηγηθεί ακόμη μεγαλύτερα ποσά.

Δεν πρόκειται απλώς για τεχνική διόρθωση. Είναι ένδειξη ότι οι παραδοσιακοί επενδυτές αποσύρονται, αφαιρώντας ρευστότητα από μια αγορά που βασίζεται σε αυτήν.

Crypto σε μακροοικονομικό καθεστώς

Ένας ακόμη λόγος που αυτός ο «χειμώνας» διαφέρει είναι ότι τα crypto δεν λειτουργούν πια σε απομόνωση. Επηρεάζονται άμεσα από το μακροοικονομικό περιβάλλον: επιτόκια, δολάριο, γεωπολιτική αβεβαιότητα.

Η ενίσχυση του δολαρίου και οι προσδοκίες για πιο σφιχτή νομισματική πολιτική –ιδίως μετά τον διορισμό του Κέβιν Γουόρς στην προεδρία της Federal Reserve– δημιουργούν συνθήκες που ιστορικά πιέζουν τα εναλλακτικά assets.

Ταυτόχρονα, πιο σύνθετοι μηχανισμοί, όπως οι στρατηγικές μόχλευσης μέσω carry trades, συνδέουν πλέον την αγορά crypto με κινήσεις σε νομίσματα όπως το γεν και με αναταράξεις σε άλλες αγορές, από το ασήμι έως τα options ETFs. Όταν κάτι σπάει σε αυτό το πλέγμα, οι επιπτώσεις μεταφέρονται ταχύτατα – και συχνά αόρατα.

Γιατί αυτός ο χειμώνας δεν μοιάζει με τους προηγούμενους

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν πρόκειται για έναν ακόμη «crypto winter». Είναι αν αυτός ο χειμώνας αφήνει πίσω του το ίδιο οικοσύστημα. Μέχρι στιγμής, δεν έχουν καταρρεύσει κολοσσοί, δεν έχουν αποκαλυφθεί συστημικές απάτες.

Κι όμως, η ζημιά είναι βαθιά. Η απομόχλευση, η απώλεια εμπιστοσύνης και η μεταφορά της αγοράς σε ένα αυστηρότερο μακροοικονομικό καθεστώς σημαίνουν ότι η επόμενη άνοιξη –αν και όποτε έρθει– δεν θα μοιάζει με τις προηγούμενες.

Όπως σε έναν πυρηνικό χειμώνα, η ζωή δεν εξαφανίζεται. Αλλά εξελίσσεται σε κάτι πιο λιτό, πιο σκληρό και πολύ πιο επιλεκτικό. Το ερώτημα, πλέον, δεν είναι πότε «θα επιστρέψουν τα crypto».

Είναι ποια θα επιβιώσουν, με ποιους όρους και σε ποιον ρόλο μέσα σε έναν κόσμο που δεν τα αντιμετωπίζει πια ως εξαίρεση, αλλά ως ένα ακόμη –και σαφώς πιο ριψοκίνδυνο– κομμάτι του παγκόσμιου χρηματοοικονομικού συστήματος.

Πηγή: naftemporiki.gr