Το “αντισύστημα” θρέφει το σύστημα

Του Νίκου Γιαννόπουλου *

Η Μαρία Καρυστιανού δεν έκανε τίποτα άλλο από το να συνταχθεί με το κυρίαρχο πολιτικό ρεύμα, με τη μόδα της εποχής μας.

Προφανώς και έχετε/έχουμε καταλάβει ότι η ακροδεξιά και ο συντηρητισμός πλασάρονται ως η τελευταία λέξη της πολιτικής μόδας. Πανευρωπαϊκά και παγκόσμια, θα έλεγε κανείς.

Υπό αυτήν την έννοια, η ενέργεια της Μαρίας Καρυστιανού να διατυπώσει σκοταδιστική (το δίχως άλλο) άποψη για τις αμβλώσεις (δικαίωμα που στην Ελλάδα κατοχυρώθηκε νομικά πριν από 40 χρόνια) έχει την πολιτική αξία της αν την εντάξει κανείς στα γενικότερα συμφραζόμενα στην πολιτική σκηνή της χώρας.

Με άλλα λόγια η Ελληνίδα γιατρός δεν έκανε τίποτα άλλο από το συνταχθεί με το κυρίαρχο ρεύμα της εποχής. Οπισθεν ολοταχώς, επιστροφή στις “αξίες” και στις “ρίζες μας”, σκεπτικισμός αν όχι απαξίωση για την προοδευτική σκέψη και τα αποτελέσματα που παρήγαγε τις τελευταίες δεκαετίες, αποστροφή γι’ αυτό που ο νεοσυντηρητισμός αποκαλεί “δικαιωματισμό”, την έφεση δηλαδή της προοδευτικής Αριστεράς σε θέματα που άπτονται των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της προστασίας τους.

Να μιλήσουμε τη γλώσσα της αλήθειας; Με στενούς όρους πολιτικού μάρκετινγκ, η κα Καρυστιανού πολιτεύτηκε αναμενόμενα. Αυτό “πουλάει” σήμερα στην πολιτική αγορά. Πολύς κόσμος έχει πειστεί ότι για την πτώση του βιοτικού του επιπέδου, για το αβίωτο της ζωής του, έχουν σημαντικό μερίδιο ευθύνης το δικαίωμα στην άμβλωση, η παράνομη μετανάστευση, η κατοχύρωση των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤΚΙ και ότι άλλο μπορεί να σκεφθεί κανείς προς αυτή την κατεύθυνση.

Αυτό θέλουν να ακούσουν και αυτό τους προσφέρουν (σχεδόν καθημερινά). Ένα κόμμα που εμφανίζεται για πρώτη φορά γιατί να μην υιοθετήσει αυτή τη γραμμή, γιατί να μην συνταχθεί με το σωρό, γιατί να μην επιχειρήσει να ψαρέψει στα θολά νερά του νεοσυντηρητισμού; Αυτό είναι το εύκολο, αυτό είναι το “επικερδές” πολιτικά.

Δεν γίνεται, άρα, κατανοητή η έκπληξη πολλών για την εξέλιξη. Περίεργο να πει κανείς ότι δεν την περίμεναν ή τουλάχιστον δεν την υποψιάζονταν τα τελευταία χρόνια. Πασίδηλο ήταν. Και φαινόταν ακόμα και όταν η κα Καρυστιανού απολαμβάνε σαρωτικά ποσοστά δημοφιλίας (τα οποία, σημειωτέον, δεν έχουν μειωθεί αισθητά).

Επίσης, υπάρχει πάντα και ο κόσμος που είναι διατεθειμένος να της συγχωρέσει αυτά τα πρώιμα “ατοπήματα” στο όνομα της απειρίας της και να της δώσει την πίστωση του χρόνου που χρειάζεται για να αποκτήσει παραστάσεις και εμπειρίες στον πολιτικό στίβο. Το πόσο θα περιμένουν, θα το κρίνουν οι ίδιοι. Οι κόκκινες γραμμές του καθενός παραβιάζονται σε διαφορετικό χρόνο και διάσταση.

Όλα τα παραπάνω όμως συνιστούν μάθημα για τον προοδευτικό χώρο και πιστοποιούν ότι το έργο του, στην παρούσα πολιτική συγκυρία, είναι τρομακτικά δύσκολο. Πως να πείσει για την ορθότητα των επιχειρημάτων σου σ’ αυτό το ανορθολογικό πλαίσιο; Πώς να οργανώσεις κόσμο στις γραμμές σου όταν ο νεοσυντηρητισμός κερδίζει συνεχώς έδαφος στην κοινωνία αλλά (δυστυχώς) και στις καρδιές των ανθρώπων; Ακόμα και τα αυτονόητα μοιάζουν πλέον περίπλοκα, μιλάς γι’ αυτά και σε κοιτάζουν με επιφύλαξη, αν όχι με μίσος.

Είναι μονόδρομος φυσικά η συνέχιση της προσπάθειας, της συνολικής προσπάθειας, έτσι ώστε να μετακινηθεί, έστω και λίγο, αριστερότερα το κέντρο του πολιτικού βάρους. Ο μεγάλος αυτός κόπος δύσκολα όμως θα δικαιωθεί άμεσα, στο παρόντα χρόνο. Εργαζόμαστε περισσότερο για το μέλλον.

Μέχρι τότε, η πρώτη επιλογή των κάθε λογής αντισυστημικών (που στην ουσία τους είναι βαθιά συστημικοί) θα παραμένει πάντα ο ανορθολογισμός, το χάιδεμα των πιο ταπεινών ενστίκτων των συνανθρώπων μας, η καταφυγή στην εύκολη λύση. Και εφόσον το σύστημα, μέσα από τις συγκεκριμένες επιλογές, όχι μόνο αναπαράγεται άνετα αλλά ενισχύει την κυριαρχία του, δεν έχει λόγο να διαφοροποιηθεί. Το “αντισύστημα” θρέφει, επαρκώς και ικανοποιητικά, το σύστημα.