Τρεις μεγάλες παραγωγές της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στα Ενετικά Τείχη το Μάιο

13/5 στην πύλη Ιησού, 15/5 στο Αλσύλλιο Προμαχώνα Ιησού και 18 Μαΐου στον Προμαχώνα Ιησού

Με τρεις μεγάλες παραγωγές της Εθνικής Λυρικής Σκηνής (ΕΛΣ) οι οποίες θα παρουσιαστούν στα Ενετικά Τείχη το Μάιο ξεκινά η συνεργασία του Δήμου Ηρακλείου με τον κορυφαίο πολιτιστικό οργανισμό της χώρας, μετά την υπογραφή του Μνημονίου από τον Δήμαρχο Αλέξη Καλοκαιρινό και τον Καλλιτεχνικό Διευθυντή της ΕΛΣ τον Απρίλιο του 2026.

Η καρδιά της Εθνικής Λυρικής Σκηνής θα χτυπήσει στις 13/5 Στην Πύλη Ιησού, στις 15/5 στο Αλσύλλιο του Προμαχώνα Ιησού και στις 18/5 στον Προμαχώνα Ιησού με τις παρακάτω εκδηλώσεις οι οποίες θα έχουν ελεύθερη είσοδο για το κοινό:

· Στις 13/5, στην Πύλη Ιησού, η συναυλία «Πολλά εν θέλω να σου πω…». με τον Ζαχαρία Καρούνη στην ερμηνεία τραγουδιών του 19ου αιώνα από τον κώδικα του Ιστορικού & Παλαιογραφικού Αρχείου του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης, χειρόγραφο 37.

· Στις 15/5, στο Αλσύλλιο Προμαχώνα Ιησού, η μουσικοθεατρική παράσταση – ντοκουμέντο «Ροδινός: O θρυλικός λυράρης», σε σκηνοθεσία, έρευνα και κείμενο του Γιάννη Μπλέτα. Πρόκειται για μια καλλιτεχνική πρόταση που συνδυάζει μουσική, θέατρο και ντοκουμέντα – στοιχεία από τη ζωή σε ένα θεατρικό κείμενο, αποτίοντας φόρο τιμής στην πολιτιστική κληρονομιά και στη βαθιά επιρροή που άσκησε ο Ανδρέας Ρόδινος στη μουσική παράδοση.

· Στις 18/5, στον Προμαχώνα Ιησού, η μεγάλη συναυλία «100 χρόνια Μίκης Θεοδωράκης» σε ενορχήστρωση Γιάννη Μπελώνη, μουσική διεύθυνση Στάθη Σούλη, με τη συμμετοχή των Παντελή Θαλασσινού, της Νίκης Γρανά και 10μελούς μουσικού συνόλου της Ορχήστρας της ΕΛΣ και της Μεικτής Χορωδίας Δήμου Ηρακλείου. Το πρόγραμμα αντλεί από τους πλέον λυρικούς και εμβληματικούς κύκλους τραγουδιών του Μίκη Θεοδωράκη, φωτίζοντας τη βαθιά ποιητική και ανθρωπιστική διάσταση του έργου του.

Η συνεργασία του Δήμου Ηρακλείου με την Εθνική Λυρική Σκηνή εντάσσεται στο πλαίσιο της στρατηγικής του Δήμου Ηρακλείου για την περαιτέρω ανάπτυξη και ενίσχυση του πολιτιστικού αποτυπώματος της πόλης και υλοποιείται στο πλαίσιο της Προγραμματικής Σύμβασης Πολιτισμικής Ανάπτυξης (ΠΣΠΑ) που έχει υπογράψει με το Υπουργείο Πολιτισμού, την Περιφέρεια Κρήτης και τον Οργανισμό Διαχείρισης & Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η μεγάλη περιοδεία στην Κρήτη της ΕΛΣ θα ταξιδέψει σε έξι Δήμους του νησιού –Χανιά, Ρέθυμνο, Ανώγεια, Ηράκλειο, Σητεία, Ιεράπετρα– και θα παρουσιάσει ένα πολυσυλλεκτικό πρόγραμμα εκδηλώσεων που περιλαμβάνει συναυλίες, όπερα σκιών, οπερέτα, μιούζικαλ για παιδιά και νέους, μουσικοθεατρικές παραστάσεις, καθώς και προβολές ντοκιμαντέρ. Από τις 7 έως και τις 31 Μαΐου 2026, θα παρουσιαστούν στην Κρήτη συνολικά 56 παραστάσεις, σε 29 διαφορετικούς χώρους, από θέατρα, εκκλησίες, τζαμιά και ενετικά τείχη μέχρι πλατείες, πάρκα, πεζόδρομους και κινηματογράφους, φέρνοντας τη μουσική και το λυρικό θέατρο πιο κοντά σε κάθε γωνιά του νησιού. Στόχος της νέας μεγάλης περιοδείας, η οποία αποτελεί συνέχεια του εκτεταμένου προγράμματος περιοδειών της ΕΛΣ που ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2025, είναι να προσφέρει στο κοινό της Κρήτης τη δυνατότητα να έρθει σε επαφή με τον συναρπαστικό κόσμο της λυρικής τέχνης, μιας τέχνης ανοιχτής, χωρίς όρια και στεγανά. Το πρόγραμμα «Η ΕΛΣ ταξιδεύει στην Ελλάδα» υλοποιείται με τη στήριξη της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) για την ενίσχυση της καλλιτεχνικής εξωστρέφειας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.

Η περιοδεία στην Κρήτη πραγματοποιείται με τη στήριξη του Υπουργείου Πολιτισμού και σε συνεργασία με τους τοπικούς δήμους, στο πλαίσιο του μνημονίου συνεργασίας. Όλες οι παραστάσεις θα δοθούν με είσοδο ελεύθερη για το κοινό, στο πλαίσιο του προγράμματος «Η ΕΛΣ ταξιδεύει στην Ελλάδα», το οποίο υλοποιείται με τη στήριξη της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) για την ενίσχυση της καλλιτεχνικής εξωστρέφειας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.

O Καλλιτεχνικός Διευθυντής της ΕΛΣ Γιώργος Κουμεντάκης αναφέρει: «Η μεγάλη περιοδεία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής στην Κρήτη φέρει το ειδικό βάρος μιας εσωτερικής επιστροφής στις αρχές και τις αξίες της κρητικής γης. Για το πρόγραμμα των 56 ξεχωριστών εκδηλώσεων που θα παρουσιάσουμε μέσα στον Μάιο, σε 29 διαφορετικούς χώρους σε Χανιά, Ρέθυμνο, Ανώγεια, Ηράκλειο, Σητεία, Ιεράπετρα, επιχειρούμε ένα αμάλγαμα της λυρικής τέχνης με τη μουσική που γέννησε η Κρήτη. Από τον Μίκη Θεοδωράκη και τους λυράρηδες, από τα βυζαντινά τραγούδια και τα αποσπάσματα από όπερες έως τις παραστάσεις μουσικού θεάτρου για παιδιά, τον οπερατικό μας Καραγκιόζη, την οπερέτα, αλλά και το ντοκιμαντέρ για τη Μαρία Κάλλας, η παρουσία της ΕΛΣ στην Κρήτη στοχεύει να παρουσιάσει την τέχνη της μουσικής σε κάθε μορφή της, χωρίς όρια και χωρίς στερεότυπα. Θα ήθελα να ευχαριστήσω το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, για την ενθάρρυνση και την αποφασιστική του στήριξη στο πρόγραμμα των περιοδειών μας. Ευχαριστώ θερμά την Υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη για τη συνδρομή και τη στήριξή της προς κάθε νέο σχέδιο που υλοποιεί η ΕΛΣ, αλλά και τον Περιφερειάρχη, τους Δημάρχους και όλους τους φορείς της Κρήτης που μας προσκάλεσαν και που έχουν αγκαλιάσει τόσο θερμά τον Οργανισμό μας. Θερμές ευχαριστίες και στην CrediaBank και την ANEK Lines για τη στήριξη του προγράμματος αυτού».

Πρόγραμμα Μαΐου 2026

13 Μαΐου 2026 – Πύλη Ιησού, Ηράκλειο | Στις 20.30

Συναυλία

Πολλά εν θέλω να σου πω…

Επιλογή τραγουδιών: Γεράσιμος Παπαδόπουλος, Ζαχαρίας Καρούνης

Μεταφορά από τη βυζαντινή στην ευρωπαϊκή σημειογραφία: Γεράσιμος Παπαδόπουλος

Ερμηνεύει ο Ζαχαρίας Καρούνης

Moυσικό σύνολο: Γεράσιμος Παπαδόπουλος (ούτι), Στέλλα Βαλάση (σαντούρι), Διονύσης Θεοδόσης (κλαρίνο, καβάλ, φλογέρες), Στρατής Σκουρκέας (κρουστά)

Ο Ζαχαρίας Καρούνης και μια ομάδα τεσσάρων μουσικών επιλέγουν τραγούδια από τον κώδικα του Ιστορικού & Παλαιογραφικού Αρχείου του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης, χειρόγραφο 37. Πρόκειται για συλλογή τραγουδιών του 19ου αιώνα, των οποίων οι μελωδίες αποτυπώνονται στην αναλυτική βυζαντινή σημειογραφία, πάνω σε στίχους που αποπνέουν ρομαντισμό. Το κύριο θέμα των τραγουδιών είναι η αγάπη και κυρίως ο ανεκπλήρωτος έρωτας.

Η επιλογή των τραγουδιών έγινε από τον Ζαχαρία Καρούνη και τον Γεράσιμο Παπαδόπουλο. Αρχικά εργάστηκαν χωριστά ενώ έπειτα συνέκριναν τα αποτελέσματα. Οι επιλογές και των δύο ταυτίστηκαν σχεδόν στο σύνολό τους. Τα κριτήρια, βάσει των οποίων έγινε η επιλογή των τραγουδιών ήταν μουσικά, ερευνώντας κυρίως για πρωτότυπες μουσικές φράσεις, ομοιότητες με παραδοσιακά τραγούδια που έχουν φτάσει ως τις μέρες μας αλλά και ενδιαφέρουσες μουσικές φόρμες και μορφολογικές ιδιαιτερότητες, τις οποίες δεν τις συναντάμε συχνά σε παραδοσιακά τραγούδια. Επίσης, μεγάλο ρόλο στην επιλογή των τραγουδιών έπαιξαν τα ποιητικά κείμενά τους, ο λόγος δηλαδή που τα συνοδεύει. Προσπάθησαν να καλύψουν όλες τις γλωσσικές «ποιότητες», τις οποίες συναντάμε στην εν λόγω συλλογή τραγουδιών.

Το χειρόγραφο του Ιστορικού και Παλαιογραφικού Αρχείου του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης αρ. 37 αποτελεί –σύμφωνα με τη διατύπωση του εξωφύλλου του– μια «Μουσικὴ Συλλογὴ Τραγουδίων παλαιῶν τε καὶ νέων, μελοποιηθέντων καὶ τονισθέντων ὑπὸ Γεωργίου Κ. Ιωαννίτου Πρωτοψάλτου». Πρόκειται για έναν θησαυρό της μουσικής λαογραφίας, με περισσότερες από 230 καταγραφές στη σύγχρονη ψαλτική σημειογραφία λόγιων φαναριώτικων τραγουδιών (μερικά από τα οποία αποτελούν επώνυμες ή πιθανολογούμενες ανώνυμες δημιουργίες του ίδιου του Ιωαννίτη), δημοτικών τραγουδιών από ποικίλες περιοχές της Ελλάδας, κλέφτικων και μερικών οργανικών σκοπών. Το πλήρες όνομα του γραφέα του χειρογράφου είναι Γεώργιος Κωνσταντίνου Πήλελης, πρωτοψάλτης Ιωαννίνων, δάσκαλος και θεωρητικός της μουσικής, ο οποίος γεννήθηκε στα Γιάννενα πιθανότατα στο κατώφλι 18ου και 19ου αιώνα, διδάχθηκε τη λεγόμενη «Νέα Μέθοδο» από τους ίδιους τους δημιουργούς της στην Κωνσταντινούπολη και απεβίωσε το 1885.

18 Μαΐου 2026 – Προμαχώνας Ιησού, Ηράκλειο | Στις 20.30

Συναυλία

100 χρόνια Μίκης Θεοδωράκης

Μουσική επιμέλεια, ενορχήστρωση: Γιάννης Μπελώνης

Μουσική διεύθυνση: Στάθης Σούλης

Ερμηνεύουν ο Παντελής Θαλασσινός και η Νίκη Γρανά

Συμμετέχει δεκαμελές μουσικό σύνολο: Θεόδωρος Μαυρομμάτης (φλάουτο), Ντιμίτρι Σαφαριάν-Σιμονένκο (όμποε), Χρήστος Καλούδης (κόρνο), Κώστας Παναγιωτίδης (βιολί), Νίνα Λιντίτα (βιόλα), Νικόλας Καβάκος (βιολοντσέλο), Βασίλης Παπαβασιλείου (κοντραμπάσο), Γιάννης Μπελώνης (πιάνο), Αλέξανδρος Παντελιάς (κιθάρα), Μαρίνος Τρανουδάκης (κρουστά)

Συμμετέχουν οι τοπικές χορωδίες:

Χανιά: Χορωδία Cantilena Χανίων, υπό την αιγίδα του Λυκείου Ελληνίδων Χανίων, εφηβική χορωδία του Ωδείου Ιωάννης Μανιουδάκης και Δημοτική Χορωδία Ρεθύμνου

Ρέθυμνο: Δημοτική Χορωδία Ρεθύμνου και μέλη των χορωδιών Cantelina και Ωδείου Ιωάννης Μανιουδάκης

Ιεράπετρα: Μικτή Χορωδία Δήμου Ιεράπετρας

Σητεία: Χορωδία της Μουσικής Σχολής Αρετούσα

Ηράκλειο: Μικτή Χορωδία Δήμου Ηρακλείου

Η συναυλία 100 χρόνια Μίκης Θεοδωράκης αποτελεί ένα μοναδικό αφιέρωμα στο σπουδαίο έργο του κορυφαίου Έλληνα συνθέτη. Το πρόγραμμα αντλεί από τους πλέον λυρικούς και εμβληματικούς κύκλους τραγουδιών του Μίκη Θεοδωράκη, φωτίζοντας τη βαθιά ποιητική και ανθρωπιστική διάσταση του έργου του.

Μέσα από την ενορχηστρωτική προσέγγιση του Γιάννη Μπελώνη, τις ερμηνείες των Παντελή Θαλασσινού και Νίκης Γρανά, του δεκαμελούς μουσικού συνόλου αποτελούμενου από σολίστ της Ορχήστρας της ΕΛΣ, υπό τη διεύθυνση του Στάθη Σούλη, η συναυλία αναδεικνύει τον διαχρονικό και οικουμενικό χαρακτήρα της μουσικής του Μίκη Θεοδωράκη.

Το πρόγραμμα έχει επιλεγεί με σκοπό να ψηλαφήσει τη λυρική όψη της θεοδωρακικής τραγουδοποιίας, ενθαρρύνοντας τον στοχασμό γύρω από αυτή την πυρηνική για το έργο και τη σκέψη του συνθέτη έννοια. Τα τραγούδια που θα ερμηνευτούν προέρχονται, στη μεγάλη τους πλειοψηφία, από κύκλους τραγουδιών που αποκαλύπτουν ένα άλλο πρόσωπο του μεγάλου συνθέτη: λυρικότερο, εσωστρεφέστερο και ευαίσθητο, πέρα από το στερεότυπο του ρωμαλέου «θεοδωρακισμού».

15 Μαΐου 2026 – Αλσύλλιο Προμαχώνα Ιησού, Ηράκλειο | Στις 20.00

Μουσικοθεατρική παράσταση – ντοκουμέντο

Ροδινός: O θρυλικός λυράρης

Σκηνοθεσία, έρευνα, κείμενο: Γιάννης Μπλέτας

Ενδυματολογική επιμέλεια: Μαρία Βιβιλάκη – Muses Crete

Μουσική διδασκαλία: Ζαχαρίας Σπυριδάκης

Αφήγηση, κίνηση: Στυλιανός Θωμαδάκης

Αφήγηση, λύρα: Σήφης Καυκαλάς

Λύρα: Γιώργος Γυπαράκης

Λύρα: Μιχάλης Γιαννακάκης

Λαούτο: Αιμίλιος Βολανάκης

Χορεύει η Μαρία Βιβιλάκη

«Λέει ο μύθος, λέει ο θρύλος, λέει κι η παράδοση, λένε οι άνθρωποι – ο κόσμος πάντα λέει».

Ο Ανδρέας Ροδινός άφησε το δικό του ξεχωριστό αποτύπωμα στην κρητική μουσική. Μέσα από την αφήγηση, τη ζωντανή μουσική, τη λύρα και θεατρικές σκηνές, το κοινό ταξιδεύει στη διαδρομή ενός ανθρώπου που αφιέρωσε τη ζωή του στη λύρα και στη διατήρηση της μουσικής παράδοσης.

Η παράσταση αναδεικνύει σημαντικές στιγμές της πορείας του, τις εμπειρίες, τις δυσκολίες και το πάθος που χαρακτήριζε τη σχέση του με τη λύρα. Πρόκειται για μια καλλιτεχνική πρόταση που συνδυάζει μουσική, θέατρο και ντοκουμέντα – στοιχεία από τη ζωή σε ένα θεατρικό κείμενο, αποτίοντας φόρο τιμής στην πολιτιστική κληρονομιά και στη βαθιά επιρροή που άσκησε ο Ανδρέας Ροδινός στη μουσική παράδοση.

«Λέει πως δεν υπήρξε άλλο χέρι, να χάραζε τη λύρα, να μυρίζει καλοκαίρι. Πως τριγυρνούσε στα χωριά μαζεύοντας σκοπούς: της στράτας νανουρίσματα, μοιρολόγια και καημούς, λύπες και χαρές, βεντέτες για έρωτες. Τους έδινε πνοή.

Λέει πως δεν φοβόταν τα μεσάνυχτα να σταθεί στο σταυροδρόμι, να μπει με τη λύρα του στον κύκλο τον χαραγμένο, με μαχαίρι από μαύρη λαβή, να παίξει για να πάρει το χάρισμα, από όντα νυχτόβια.

Λέει πως για μια γυναίκα με γαλάζια μάτια και ξανθά μαλλιά, που μετρούσε χρόνους παραπάνω, μπήκε ο θάνατος μέσα του και άρχισε να τον μαραζώνει.

Λέει πως τελείωσε τη ζωή του ανάμεσα στα δέντρα στο βουνό και οι νότες, πικρές, ταξίδευαν στο άγιο πέλαγος, όμοιες με προσευχή. Οι δοξαριές του, γεμάτες πόνο και παράπονο, αντηχούσαν από τα σκοτάδια μέχρι το Ρέθεμνος: λέει πως το όνομά του ήταν ΡΟΔΙΝΟΣ».