Αρθρογραφία 21.02.2026, 19:32

Υπάρχουν δικαστές στην Αμερική

Γράφει ο Μιχάλης Ψύλος – Το Ανώτατο Δικαστήριο στέρησε από τον Λευκό Οίκο τον ακρογωνιαίο λίθο της οικονομικής του πολιτικής

Σε μια ιστορική απόφαση, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ δήλωσε στον πρόεδρο Τραμπ ότι υπάρχει διάκριση των εξουσιών, κάτι που φαίνεται να ξεχνάει αρκετά συχνά.

Τι λέει η απόφαση: Οι αμερικανικοί δασμοί που επέβαλε ο Αμερικανός πρόεδρος είναι παράνομοι. Τουλάχιστον αυτοί που επιβλήθηκαν (κατά τα δύο τρίτα) βάσει του Διεθνούς Νόμου περί Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης (IEEPA) για την αντιμετώπιση των έκτακτων απειλών μιας εθνικής έκτακτης ανάγκης.

Οι έξι από τους εννιά Ανώτατους Δικαστές, συμπεριλαμβανομένων και τριών συντηρητικών, αποφάνθηκαν ότι οι δασμοί του Ντόναλντ Τραμπ ήταν παράνομοι βάσει του αμερικανικού δικαίου. «Οι τοποτηρητές» του Συντάγματος έκριναν ότι «μόνο στο Κογκρέσο» έχει την εξουσία να επιβάλλει δασμούς σε καιρό ειρήνης. Δηλαδή ότι ο πρόεδρος υπερέβη τις εξουσίες του. Πρόκειται αναμφίβολα για τη μεγαλύτερη ήττα της δεύτερης θητείας του Τραμπ.

Ζωντανό το κράτος δικαίου

Το αμερικανικό κράτος δικαίου είναι ζωντανό. Το Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο είχε προηγουμένως δώσει σημαντικό περιθώριο λάθους στην κυβέρνηση Τραμπ, επαναστάτησε αυτή τη φορά. Τώρα, η δικαστική εξουσία είναι αυτή που στέλνει ένα μήνυμα αντίστασης. Ο Τραμπ είχε προειδοποιήσει τους δικαστές να μην εκδώσουν αποφάσεις κατά της δασμολογικής του πολιτικής, προειδοποιώντας για μια «οικονομική κρίση ιστορικών διαστάσεων». Οι δικαστές παρέμειναν ασυγκίνητοι. Δικαίως.

Ο πρόεδρος Τραμπ χαρακτήρισε μάλιστα «ντροπιαστική» την απόφαση και κατηγόρησε ως υποκινούμενους από την… Κίνα τους δικαστές που την ψήφισαν.

Για να αποφύγει την παραδοχή της ήττας, ο πρόεδρος Τραμπ επικαλέστηκε τον κανόνα που του επιτρέπει να επιβάλει δασμούς 10% για 150 ημέρες. Στη συνέχεια, έκανε μια αινιγματική δήλωση: «Θα αναζητήσω εναλλακτικές λύσεις αντί του Ανωτάτου Δικαστηρίου». Μια ιδέα που δεν ανέλυσε, αλλά είναι πολύ περίεργη, αλλά που θα μπορούσε ακόμη και να ανοίξει μια συνταγματική κρίση.

Κι άλλοι πρόεδροι στο παρελθόν είχαν επίσης προσπαθήσει να παρακάμψουν τους νόμους. Ωστόσο, ουδείς είχε αμφισβητήσει ποτέ ανοιχτά το Ανώτατο Δικαστήριο, τουλάχιστον πρόσφατα.

Ρήγμα στους Ρεπουμπλικάνους και στους πολίτες

Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου αντανακλά μια κατάσταση που υπάρχει τόσο στο ίδιο το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, όσο και στον αμερικανικό πληθυσμό και ιδίως στην εκλογική βάση του Τραμπ.

Υπάρχει μια πτέρυγα των Ρεπουμπλικάνων που θέλει να υπερασπιστεί την Αμερική ως οικονομική δύναμη, αλλά τάσσεται σθεναρά υπέρ του ελεύθερου εμπορίου. Αυτή η πτέρυγα του κόμματος χαιρέτισε την απόφαση των δικαστών.

Από την άλλη πλευρά, οι δασμοί, έχουν προκαλέσει αύξηση του κόστους ζωής καθώς έχουν μετακυλιστεί στις επιχειρήσεις και στα νοικοκυριά. Και αυτό είναι που έχει τη μεγαλύτερη σημασία για τον μέσο Αμερικανό.

Μιλάμε για ένα σεισμικό γεγονός – νομικό, πολιτικό και οικονομικό.

Το Ανώτατο Δικαστήριο στέρησε από τον Λευκό Οίκο τον ακρογωνιαίο λίθο της οικονομικής του πολιτικής, σταμάτησε την επέκταση της εκτελεστικής εξουσίας σε βάρος της νομοθετικής και εγκαινίασε μια περίοδο μεγάλης αβεβαιότητας στο παγκόσμιο εμπόριο. Η απόφαση του δικαστηρίου αποτελεί μια κρίσιμη στιγμή στη δεύτερη προεδρία του Τραμπ από τρεις απόψεις:

Καταρχάς, προειδοποιεί για τον σαφή και αδιαμφισβήτητο περιορισμό της εκτελεστικής εξουσίας στον συνταγματικά καθορισμένο ρόλο της. Αυτό καθιστά ακόμη πιο σημαντικό για την αμερικανική δημοκρατία ότι η τρίτη εξουσία εκπληρώνει τους ελέγχους και τις ισορροπίες της. Στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα που αντηχεί πολύ πέρα ​​από τα σύνορα της Αμερικής.

Δεύτερον, οι δασμοί είχαν αναγορευτεί από τον πρόεδρο των ΗΠΑ ως πανάκεια για την μείωση του γιγαντιαίου εμπορικού ελλείμματος των ΗΠΑ. Το Ανώτατο Δικαστήριο αφαιρεί τώρα αυτό το παντοδύναμο όπλο από τον πρόεδρο ή έστω απλώς το υποβαθμίζει.

Τρίτον, μετριάζει την αχαλίνωτη δασμολογική φρενίτιδα του προέδρου Τραμπ. Και αυτό είναι προς το συμφέρον της αμερικανικής οικονομίας και, πάνω απ’ όλα, της παγκόσμιας, στο σύνολό της.

Διότι σχεδόν τίποτα δεν έχει προκαλέσει μεγαλύτερη ζημιά στην παγκόσμια οικονομία από τη ρήξη με την παγκόσμια εμπορική τάξη από την ηγετική δύναμη της Δύσης.

Αλλαγή ατζέντας με πόλεμο στο Ιράν

Οι δικηγόροι του Τραμπ θα πρέπει τώρα να εργαστούν για να θέσουν τους εν λόγω δασμούς σε διαφορετική νομική βάση. Ο πρόεδρος Τραμπ χρειάζεται όμως άμεσα μια σημαντική ανακάλυψη, κάτι εντυπωσιακό που θα σβήσει τους δασμούς, αλλά και τα αρχεία Επστιν, από την ατζέντα των μέσων ενημέρωσης. Και κυρίως ,θα αποκαταστήσει την αύρα του νικητή ή τουλάχιστον ενός προέδρου που θα τυγχάνει σεβασμού.

Μπορεί να επιδεινώσει την κρίση με το Ιράν, άλλωστε έχει συγκεντρώσει στον Κόλπο την μεγαλύτερη αρμάδα από τον πόλεμο στο Ιράκ και δεν μπορεί να την αφήσει να γυρίσει άπρακτη .

Ο Τραμπ είναι εξαιρετικός στην επικοινωνία. Δεν πρέπει ποτέ να τον υποτιμάμε. Είναι ικανός να ανακάμψει. Μέχρι στιγμής, βέβαια έχει παίξει τα πάντα με βάση τη δύναμη και την απρόβλεπτη φύση του, προσπαθώντας να ενσταλάξει φόβο για να πιέσει άλλες χώρες να συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις του. Είναι πιθανό η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου να ενθαρρύνει όμως και άλλες να αντισταθούν στον Τραμπ περισσότερο από ό,τι σήμερα. Με ό,τι αυτό σημαίνει για την παγκόσμια σύγκρουση που ήδη εξελίσσεται..

Πηγή: ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ


Ακολουθήστε μας στο Google News για να ενημερώνεστε για τα τελευταία νέα