Νατάσα Στασινού-Όταν ένα καθεστώς κλείνει το διαδίκτυο, γεμίζει τις φυλακές και τα νεκροτομεία και εξακολουθεί να φοβάται τον δρόμο, δεν είναι ισχυρό. Είναι γυμνόΥπάρχουν στιγμές που μια κρίση λειτουργεί σαν ακτινογραφία. Η σημερινή εξέγερση στο Ιράν δεν δείχνει –ακόμη– το τέλος του ισλαμικού καθεστώτος.
Δείχνει όμως καθαρά ότι το σύστημα που οικοδόμησε και επέβλεψε ο Αλί Χαμενεΐ επί σχεδόν τέσσερις δεκαετίες έχει χάσει το τελευταίο του στρατηγικό πλεονέκτημα: την ικανότητα ελέγχου χωρίς ωμή βία.
Αυτό που αποκαλύπτεται δεν είναι απλά μια επανάσταση εν εξελίξει, αλλά μια εξουσία που επιβιώνει αποκλειστικά μέσω καταστολής. Τα εργαλεία συναίνεσης –η ιδεολογία, η υπόσχεση κοινωνικής δικαιοσύνης, ακόμη και η στοιχειώδης οικονομική σταθερότητα– έχουν καταρρεύσει. Όταν ένα καθεστώς κλείνει το διαδίκτυο, γεμίζει τις φυλακές και τα νεκροτομεία και εξακολουθεί να φοβάται τον δρόμο, δεν είναι ισχυρό. Είναι γυμνό.
Οι διαδηλώσεις που ξεκίνησαν από την ακρίβεια και την κατάρρευση του νομίσματος εξελίχθηκαν γρήγορα σε ανοιχτή αμφισβήτηση της θεοκρατικής εξουσίας. Είναι πιο μαζικές, πιο γεωγραφικά διάχυτες και πιο πολιτικοποιημένες από εκείνες του 2009 ή του 2022. Κι όμως, παρά το μέγεθός τους, δεν έχουν προκαλέσει το κρίσιμο ρήγμα: καμία σοβαρή αποσκίρτηση στον σκληρό πυρήνα της ασφάλειας – στους Φρουρούς της Επανάστασης και τους Basij.
Αυτός είναι και ο λόγος που οι προσδοκίες άμεσης ανατροπής είναι συγκρατημένε. Η ιστορία του 1979 δεν επαναλαμβάνεται. Τότε υπήρχε διάσπαση της ελίτ, ένας ενιαίος ηγέτης της αντιπολίτευσης και ένας στρατός που δίστασε. Σήμερα, η αντιπολίτευση παραμένει κατακερματισμένη, ακόμη κι αν η φιγούρα του Ρεζά Παχλαβί αναδεικνύεται –έστω αμφιλεγόμενα– ως σημείο αναφοράς.
Το καθεστώς των μουλάδων ίσως και να αντέξει αυτόν τον γύρο. Αλλά η επιβίωση δεν ισοδυναμεί με σταθερότητα. Το ιρανικό καθεστώς βιώνει στρατηγική απομόνωση, οικονομική ασφυξία και κοινωνική απονομιμοποίηση. Κάθε νέος κύκλος καταστολής βαθαίνει το χάσμα με την κοινωνία και μετατρέπει την επόμενη εξέγερση σε ζήτημα «πότε», όχι «αν».
Και κάπου εδώ έρχεται και ο απρόβλεπτος ρόλος του Ντόναλντ Τραμπ. Την ώρα που γραφόταν αυτό το άρθρο υπήρχαν πληροφορίες για αμερικανικό χτύπημα εντός 24 ωρών – χωρίς να είναι σαφές τι μορφή θα λάβει. Αν υπάρξει διέξοδος όμως για τους Ιρανούς πολίτες αυτή δεν θα έρθει από βόμβες. Γιατί τα αυταρχικά καθεστώτα δεν πεθαίνουν όταν βομβαρδίζονται, αλλά όταν αναγκάζονται να κυβερνούν μόνο με φόβο – και αυτό, αργά ή γρήγορα, τα σκοτώνει από μέσα.
Πηγή: Ναυτεμπορική
Ακολουθήστε μας στο Google News για να ενημερώνεστε για τα τελευταία νέα
