Καθορίζονται οι ποσότητες νερού που θα λαμβάνουν έως τον Απρίλιο και στη συνέχεια οι περιοχές Ηράκλειο, Χερσόνησος και Άγιος Νικόλαος από τις πηγές του Αλμυρού
Με 100 χιλιάδες κυβικά νερού μέχρι τον Απρίλιο θα πορευτούν οι Δήμοι Ηρακλείου Χερσονήσου και Αγίου Νικολάου, προκειμένου να έχουν στη διάθεση τους τα 770 χιλ. κυβικά νερού τη θερινή περίοδο, που όλα δείχνουν ότι θα είναι η χειρότερη των τελευταίων χρόνων.
Την ίδια στιγμή, ο ΟΑΚ φαίνεται ότι έχει ήδη διαμορφώσει πρόταση -την οποία μάλιστα έχει προωθήσει και στα αρμόδια υπουργεία-, με την οποία βάζει στο κάδρο τα γλυκά νερά του Αλμυρού.
Η πρόταση προβλέπει μεταξύ άλλων ότι, την περίοδο που το νερό του Αλμυρού είναι κατάλληλο προς πόσιν, θα μπορεί να γίνεται άντληση με σκοπό να διαχέεται μέσα από τους αγωγούς της Τυλίσσου, που ο ΟΑΚ προτείνει να αντικατασταθούν με σύγχρονα δίκτυα, τα οποία θα έχουν την αναγκαία διατομή, ώστε να μπορούν να μεταφέρουν το νερό.
Αντίστοιχα, προτείνεται η αντικατάσταση του αγωγού Μάλια – Αποσελέμης και η δημιουργία νέου αγωγού, δια μέσω του οποίου θα μπορεί να μεταφέρεται το νερό στο φράγμα.
Οι νέοι αγωγοί θα επιτρέψουν τη μεταφορά μεγαλύτερων ποσοτήτων νερού με ασφάλεια, ενώ ταυτόχρονα θα συμβάλουν ουσιαστικά στη δραστική μείωση – έως και τον πρακτικό μηδενισμό – των απωλειών που σήμερα παρατηρούνται στα παλαιά συστήματα μεταφοράς.
Η αντικατάσταση των αγωγών, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΟΑΚ, μπορεί να συμβάλλει στην εξοικονόμηση του νερού μέχρι και 4 εκ κυβικά (!). Υπάρχει όμως και εναλλακτική πρόταση το γλυκό νερό του Αλμυρού να μεταφέρεται σε ένα νέο ταμιευτήρα που μπορεί να κατασκευαστεί στο Γιόφυρο, χωρητικότητας της τάξης των 10 έως 12 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων.
Ένα τέτοιο έργο εκτιμάται ότι μπορεί να λειτουργήσει ως στρατηγικός ρυθμιστικός ταμιευτήρας για το σύστημα ύδρευσης και διαχείρισης νερού της ευρύτερης περιοχής του Ηρακλείου, του Δήμου Μαλεβιζίου και των έργων Αποσελέμη, αλλά και ως έργο αντιπλημμυρικής προστασίας της πόλεως του Ηρακλείου.
Τι αποφασίστηκε στη χθεσινή σύσκεψη του ΟΑΚ με τις ΔΕΥΑ
Δραστική μείωση των ποσοτήτων νερού που παίρνουν οι Δήμοι Ηρακλείου Χερσονήσου και Αγίου Νικολάου από το φράγμα Αποσελέμη μέχρι τον Απρίλιο αποφασίστηκε στο πλαίσιο τηλεδιάσκεψης που έγινε με τον Οργανισμό Ανάπτυξης Κρήτης.
Η σύσκεψη συγκλήθηκε με πρωτοβουλία του Διευθύνοντος Συμβούλου του Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης (Ο.Α.Κ.), κ. Άρη Παπαδογιάννη, υπό την παρουσία του Προέδρου του Δ.Σ. του Ο.Α.Κ., κ. Θοδωρή Νίνου, και τη συμμετοχή των διοικήσεων των συνεργαζόμενων ΔΕΥΑ της Ανατολικής Κρήτης (Ηρακλείου, Χερσονήσου, Αγίου Νικολάου), με αντικείμενο τη διαχείριση των διαθέσιμων υδάτινων πόρων από το φράγμα Αποσελέμη.
Η συζήτηση πραγματοποιήθηκε εν όψει της επερχόμενης δύσκολης τουριστικής και καλοκαιρινής περιόδου, όπου τα σημερινά δεδομένα δείχνουν ότι θα είναι από τις χειρότερες των τελευταίων ετών, με δεδομένο το γεγονός ότι έχουν απομείνει στο φράγμα διαθέσιμα 770 χιλ. κυβικά νερού, για να ενισχύσουν το Ηράκλειο τη Χερσόνησο και τον Άγιο Νικόλαο.
Έτσι, ενώ αρχικά είχε συζητηθεί το ενδεχόμενο να κλείσουν οι βάνες του φράγματος, τελικά αποφασίστηκε να μειωθούν δραστικά οι ποσότητες νερού που παίρνουν οι τρεις Δήμοι και να περιοριστούν στα 100 κυβικά. Όπως είναι γνωστό, σήμερα το Ηράκλειο παίρνει από το φράγμα Αποσελέμη 300 κυβικά, ενώ η Χερσόνησος 100 κυβικά, όπως και ο Άγιος Νικόλαος.
Ωστόσο, πλέον τα πράγματα αλλάζουν με βάση τα όσα σήμερα αποφασίστηκαν, και οι τρεις Δήμοι θα μοιράζονται από κοινού 100 κυβικά μέχρι τον Απρίλιο, που θα προκληθεί μια νέα συνάντηση στο πλαίσιο της οποίας θα επανεξεταστεί το κρίσιμο ζήτημα της διαχείρισης του νερού του Αποσελέμη.
Η λύση αυτή επιλέχθηκε με αφορμή την εμπειρία του περσυνού καλοκαιριού, όπου η διακοπή της λειτουργίας του φράγματος σηματοδότησε μια σειρά από προβλήματα και κυκλικές κρίσεις σε ό,τι αφορά στην ομαλή υδροδότηση των τριών Δήμων με τις γνωστές συνέπειες που ζήσαμε όλοι.
Παράλληλα, στη σημερινή συνάντηση συζητήθηκε και το θέμα της αύξησης της χρέωσης του νερού του Αποσελέμη, που ήδη η διοίκηση του ΟΑΚ έχει αποφασίσει να αυξήσει από το 0,31 στο 0,33.
Με την αύξηση διαφώνησε ευθέως η πλευρά του Δήμου Χερσονήσου που υποστήριξε ότι από την ώρα που λειτούργησε ο Αποσελέμης, αθροιστικά μέχρι σήμερα, οι αυξήσεις της χρέωσης του νερού φτάνουν το 70%, με τον ΟΑΚ να απαντά ότι η αύξηση δεν είναι κερδοσκοπική, καθώς μόνο οι αυξήσεις στο κόστος της ενέργειας φτάνουν το 138%.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος της ΔΕΥΑΗ, Γιώργος Βουρεξάκης, τόνιζε ότι μέχρι τον Ιούνιο θα μοιραστούν οι τρεις ΔΕΥΑ 100 κυβικά για να μη κλείσει το διυλιστήριο και έχουμε ξανά τα ίδια προβλήματα με αυτά που εμφανίστηκαν πέρσι. Από τα 100 κυβικά, το Ηράκλειο θα παίρνει 60 κυβικά πριν αρχίσει η μεγάλη τουριστική κίνηση, μετά βλέπουμε.
Η πρόταση που προωθεί ο ΟΑΚ στα αρμόδια υπουργεία για το θέμα του νερού
Ο πρόεδρος του ΟΑΚ, κ. Θεόδωρος Νίνος, με δηλώσεις του στην «Π», εξηγεί ότι «σήμερα είναι περισσότερο από ποτέ αναγκαίο να υιοθετήσουμε ένα ενιαίο στρατηγικό σχέδιο διαχείρισης των υδάτων της Κρήτης, το οποίο θα συνδυάζει την αξιοποίηση των μεγάλων φυσικών υδατικών πόρων του νησιού με στοχευμένες τεχνικές παρεμβάσεις χαμηλού κόστους και υψηλής απόδοσης.
Σε αυτό το πλαίσιο, ένας από τους σημαντικότερους, αλλά ταυτόχρονα λιγότερο αξιοποιημένους υδατικούς πόρους της Κρήτης, είναι η καρστική πηγή του Αλμυρού Ηρακλείου.
Η πηγή του Αλμυρού αποτελεί την εκ φόρτιση ενός εκτεταμένου καρστικού υδροφορέα που τροφοδοτείται από τον ανατολικό τομέα του Ψηλορείτη. Οι επιστημονικές μελέτες εκτιμούν ότι το υπόγειο υδατικό δυναμικό του συστήματος αυτού προσεγγίζει τα 250 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως, γεγονός που καταδεικνύει το μέγεθος του φυσικού αυτού πόρου.
Παρά το τεράστιο αυτό δυναμικό, η αξιοποίηση του Αλμυρού παραμένει περιορισμένη, λόγω του φαινομένου της υφαλμύρωσης. Η υφαλμύρωση, όμως, δεν αποτελεί ένδειξη έλλειψης νερού, αλλά αποτέλεσμα της υδραυλικής αλληλεπίδρασης μεταξύ γλυκού και θαλασσινού νερού μέσα στο καρστικό σύστημα.
Όταν η παροχή του γλυκού νερού είναι υψηλή, η πίεση του υδροφορέα αυξάνεται και η πηγή αποδίδει νερό καλής ποιότητας. Όταν η παροχή μειώνεται, το θαλασσινό νερό μπορεί να εισχωρήσει στο σύστημα και να αυξήσει την αλατότητα.
Το κρίσιμο στοιχείο που αναδεικνύεται από τις μελέτες είναι ότι ο Αλμυρός δεν είναι μια μόνιμα υφάλμυρη πηγή, αλλά μια πηγή που σε σημαντικά χρονικά διαστήματα αποδίδει γλυκό νερό υψηλής ποιότητας.
Υπολογίζεται ότι κατά μέσο όρο υπάρχουν περίπου 40-45 ημέρες τον χρόνο κατά τις οποίες το νερό της πηγής είναι κατάλληλο για αξιοποίηση, με δυνατότητα άντλησης χιλιάδων κυβικών μέτρων γλυκού νερού ημερησίως.
Η ποσότητα αυτή μπορεί να υπερκαλύψει 100% της ζήτησης ύδρευσης της πόλης του Ηρακλείου κατά τις συγκεκριμένες περιόδους».
Πώς θα αξιοποιηθεί η δυναμική του Αλμυρού;
Όπως εξηγεί ο κ. Νίνος, «η πραγματική στρατηγική λοιπόν για τον Αλμυρό δεν είναι να προσπαθήσουμε να μεταβάλουμε τη φυσική λειτουργία της πηγής με μεγάλης κλίμακας παρεμβάσεις, αλλά να αξιοποιήσουμε με ευφυή τρόπο τη φυσική της δυναμική.
Η πλέον ρεαλιστική και άμεσα εφαρμόσιμη προσέγγιση είναι η δημιουργία ενός ευέλικτου συστήματος άντλησης και διαχείρισης που θα ενεργοποιείται όταν το νερό της πηγής είναι γλυκό, σε συνδυασμό με τη σύνδεση της πηγής με το υφιστάμενο υδροδοτικό σύστημα της ευρύτερης περιοχής (σε δεύτερο στάδιο θα προβλέπεται να τοποθετηθεί μονάδα αφαλάτωσης για αξιοποίηση του νερού την περίοδο που αυτό είναι στα όρια του υφάλμυρου).
Στο σημείο αυτό, αποκτούν ιδιαίτερη σημασία οι νέες υποδομές που βρίσκονται ήδη σε σχεδιασμό.
Η κατασκευή του νέου αγωγού μεταφοράς νερού από την Τύλισο προς το Ηράκλειο, καθώς και του νέου αγωγού από τις πηγές των Μαλίων προς το ταμιευτήρα Αποσελέμη, αποτελούν κρίσιμες υποδομές για το σύστημα ύδρευσης των ΔΕΥΑΗ, ΔΕΥΑΧ και ΔΕΥΑΑΝ.
Οι νέοι αγωγοί θα επιτρέψουν τη μεταφορά μεγαλύτερων ποσοτήτων νερού με ασφάλεια, ενώ ταυτόχρονα θα συμβάλουν ουσιαστικά στη δραστική μείωση – έως και τον πρακτικό μηδενισμό – των απωλειών που σήμερα παρατηρούνται στα παλαιά συστήματα μεταφοράς.
Η αναβάθμιση αυτή δημιουργεί και τις προϋποθέσεις ώστε το νερό, που μπορεί να αξιοποιηθεί από τον Αλμυρό, να ενταχθεί αποτελεσματικά στο υδροδοτικό σύστημα της περιοχής.
Παράλληλα, μια τρίτη στοχευμένη παρέμβαση, που θα ενισχύσει σημαντικά την ανθεκτικότητα του συστήματος, είναι η κατασκευή ενός ταμιευτήρα στον Γιόφυρο, χωρητικότητας της τάξης των 10 έως 12 εκατομμυρίων κυβικών μέτρων.
Ένα τέτοιο έργο μπορεί να λειτουργήσει ως στρατηγικός ρυθμιστικός ταμιευτήρας για το σύστημα ύδρευσης και διαχείρισης νερού της ευρύτερης περιοχής του Ηρακλείου, του Δήμου Μαλεβιζίου και των έργων Αποσελέμη, αλλά και ως έργο αντιπλημμυρικής προστασίας της πόλεως του Ηρακλείου.
Σε περιόδους υψηλών παροχών, το νερό από τον Αλμυρό θα μπορεί να αποθηκεύεται, ενώ σε περιόδους αυξημένης ζήτησης ή μειωμένων εισροών θα μπορεί να αξιοποιείται για την κάλυψη των αναγκών.
Η συνδυασμένη λειτουργία: της αξιοποίησης του Αλμυρού, του νέου αγωγού Τυλίσου – Ηρακλείου, του νέου αγωγού από τις πηγές των Μαλίων προς το ταμιευτήρα Αποσελέμη και ενός ταμιευτήρα στον Γιόφυρο, μπορεί να δημιουργήσει ένα ευέλικτο και ανθεκτικό σύστημα διαχείρισης νερού, με σχετικά περιορισμένο κόστος και με άμεσο όφελος για την υδατική ασφάλεια της Ανατολικής Κρήτης.
Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι οι παρεμβάσεις αυτές δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως απομονωμένα έργα, αλλά ως τμήμα ενός ευρύτερου σχεδιασμού.
Η Κρήτη διαθέτει σημαντικούς υδατικούς πόρους: φράγματα, ταμιευτήρες, καρστικές πηγές και υπόγειους υδροφορείς. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς η κατασκευή νέων έργων, αλλά η έξυπνη διασύνδεση και ολοκληρωμένη διαχείριση των υπαρχουσών υποδομών σε επίπεδο νησιού.
Σε αυτή τη στρατηγική, ο ρόλος του Οργανισμού Ανάπτυξης Κρήτης είναι καθοριστικός.
Ο ΟΑΚ, ως φορέας με εμπειρία στη διαχείριση μεγάλων υδατικών έργων και υποδομών, μπορεί να αποτελέσει τον πυρήνα ενός σύγχρονου συστήματος ενιαίας διαχείρισης υδάτων για την Κρήτη.
Η αξιοποίηση του Αλμυρού, σε συνδυασμό με τις νέες υποδομές μεταφοράς και αποθήκευσης νερού, μπορεί να αποτελέσει ένα από τα πρώτα και πιο ουσιαστικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.
Το νερό δεν είναι απλώς ένας φυσικός πόρος. Είναι ο θεμέλιος λίθος της ανάπτυξης του νησιού μας, της αγροτικής παραγωγής, της ποιότητας ζωής των κατοίκων και της βιωσιμότητας του τουρισμού.
Πλέον, το ζητούμενο και η αναγκαιότητα είναι ο μετασχηματισμός και η ταχύτητα στην εφαρμογή του υπάρχοντος ενιαίου σχεδίου που εδράζεται στην επιστημονική τεκμηρίωση και την συνέργεια».
Ακολουθήστε μας στο Google News για να ενημερώνεστε για τα τελευταία νέα
