Το τέλος της αυταπάτης

Γράφει η Έφη Τριήρη – Το ερώτημα δεν είναι αν η αλληλουχία των γεγονότων είναι τυχαία

Η διπλωματία των συμβολισμών αποδείχθηκε, για ακόμη μία φορά, εύθραυστη. Η πρόσφατη κατάργηση δασμών στο σκωτσέζικο ουίσκι, μετά την επίσκεψη του βασιλικού ζεύγους Καρόλου και Καμίλα, παρουσιάστηκε ως ένδειξη επαναπροσέγγισης στις διατλαντικές σχέσεις. Στην πραγματικότητα, μπορεί να αποδειχθεί απλώς μια ανάπαυλα πριν από την επόμενη ένταση.

Μέσα σε λιγότερο από 24 ώρες, ο Ντόναλντ Τραμπ ανέτρεψε το κλίμα, ανακοινώνοντας αιφνιδιαστικά αύξηση των δασμών σε ευρωπαϊκά αυτοκίνητα και φορτηγά στο 25%. Μια κίνηση που δεν συνιστά απλώς εμπορική πίεση, αλλά ευθεία αμφισβήτηση της ίδιας της έννοιας της συμφωνίας.

Το ερώτημα δεν είναι αν η αλληλουχία των γεγονότων είναι τυχαία. Δεν είναι. Η κλιμάκωση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο μοτίβο πίεσης προς την Ευρώπη, που εκτείνεται πέρα από το εμπόριο και αγγίζει την ασφάλεια. Οι απειλές για απόσυρση αμερικανικών στρατευμάτων από χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία, αλλά και οι αιχμές προς τη Γερμανία, δεν είναι αποσπασματικές. Συνθέτουν μια στρατηγική που συνδέει άμεσα τη γεωπολιτική με το εμπόριο: όποιος δεν ευθυγραμμίζεται, πληρώνει είτε σε δασμούς είτε σε ασφάλεια.
Η πρόσφατη επίσκεψη του Ευρωπαίου επιτρόπου Μάρος Σέφκοβιτς στην Ουάσιγκτον δεν φαίνεται να απέδωσε ουσιαστικά αποτελέσματα, επιβεβαιώνοντας ότι οι Βρυξέλλες συνεχίζουν να κινούνται με τη λογική της διαπραγμάτευσης, τη στιγμή που η άλλη πλευρά λειτουργεί με όρους ισχύος.

Και εδώ βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα, η Ευρώπη εξακολουθεί να αναζητά σταθερότητα σε ένα περιβάλλον που επιβραβεύει την αστάθεια. Η συμφωνία, που υποτίθεται ότι θα παρείχε προβλεψιμότητα, καταρρέει πριν καν εφαρμοστεί πλήρως. Όχι επειδή παρερμηνεύτηκε, αλλά επειδή δεν στηρίχθηκε σε πραγματική σύγκλιση συμφερόντων.

Μπορεί, όμως, αυτή η κρίση να λειτουργήσει ως ευκαιρία; Ναι, αλλά μόνο αν η Ευρώπη εγκαταλείψει την αυταπάτη της «ήπιας προσαρμογής». Μια ουσιαστική επαναδιαπραγμάτευση θα απαιτούσε κόστος και πολιτική βούληση για κλιμάκωση. Όμως, χωρίς αυτήν, η Ε.Ε. θα συνεχίσει να αντιδρά αντί να διαμορφώνει εξελίξεις.

Στο τέλος της ημέρας, η αξιοπιστία δεν κερδίζεται με δηλώσεις καλής θέλησης, αλλά με την ικανότητα επιβολής όρων. Και αυτή τη στιγμή, το ερώτημα δεν είναι τι θέλει η Ευρώπη, αλλά αν είναι διατεθειμένη να το διεκδικήσει.g

Πηγή: ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ