Αρθρογραφία 03.09.2026, 13:22

Το μάθημα της 3ης Σεπτεμβρίου

Tης Νατάσας Στασινού – Πριν από ακριβώς 97 χρόνια, στις 3 Σεπτεμβρίου 1929 η Wall Street έμοιαζε να βρίσκεται στην κορυφή του κόσμου. Πολύ σύντομα θα αποδεικνυόταν ότι ήταν ένα βήμα πριν πέσει στον γκρεμό.


Ο Dow Jones έκλεινε σε ιστορικό υψηλό, στις 381,17 μονάδες. Η οικονομία είχε πίσω της χρόνια ισχυρής ανάπτυξης, οι νέες τεχνολογίες υπόσχονταν να αλλάξουν τα πάντα και η πίστη στις μετοχές είχε περάσει από τους επαγγελματίες στους απλούς Αμερικανούς. Το κραχ θα ερχόταν λίγες εβδομάδες αργότερα. Ο Dow θα χρειαζόταν 25 χρόνια για να επιστρέψει εκεί.

Η επέτειος προσφέρεται για εύκολους παραλληλισμούς με το σήμερα. Καλύτερα να τους αποφύγουμε. Το 2026 δεν είναι 1929 και οι αγορές, οι οικονομίες και το χρηματοπιστωτικό σύστημα είναι εντελώς διαφορετικά.

Υπάρχει όμως ένα διαχρονικό μάθημα: οι κορυφές (όπως και οι γκρεμοί) αναγνωρίζονται μόνο εκ των υστέρων. Και συνήθως προηγείται μια περίοδος κατά την οποία οι κίνδυνοι μοιάζουν διαχειρίσιμοι.

Σήμερα η προειδοποίηση δεν έρχεται τόσο από τις μετοχές όσο από τα ομόλογα. Οι αποδόσεις ανεβαίνουν απότομα από τις ΗΠΑ έως την Ευρώπη και την Ιαπωνία, καθώς στις ήδη μεγάλες ανησυχίες για χρέη και ελλείμματα προστίθενται το ακριβότερο πετρέλαιο και ο επίμονος πληθωρισμός. Και αυτό αφορά τους πάντες: από τη Wall Street έως την τσέπη μας.

Όταν το αμερικανικό 10ετές πλησιάζει το 5%, το «ασφαλές» χρήμα αρχίζει να προσφέρει ανταγωνιστικές αποδόσεις. Ταυτόχρονα αυξάνεται το κόστος χρηματοδότησης και ανεβαίνει ο πήχης που πρέπει να περάσουν οι εταιρικές αποδόσεις για να δικαιολογήσουν υψηλές αποτιμήσεις – ιδιαίτερα στους τεχνολογικούς τίτλους που προεξοφλούν μεγάλα κέρδη από την ΑΙ στο μέλλον.

Δεν σημαίνει ότι έρχεται κραχ. Ούτε ότι η σημερινή άνοδος των μετοχών έχει τελειώσει. Σημαίνει κάτι πολύ απλούστερο. Όσο ακριβότερο γίνεται το χρήμα, τόσο ακριβότερη γίνεται και η αισιοδοξία.

Και η 3η Σεπτεμβρίου 1929 θυμίζει ότι αυτό είναι ένα κόστος που οι αγορές έχουν την τάση να υποτιμούν – μέχρι τη στιγμή που δεν μπορούν πια να το αγνοήσουν.

Πηγή: naftemporiki.gr


Ακολουθήστε μας στο Google News για να ενημερώνεστε για τα τελευταία νέα