Πώς θα είναι τα ξενοδοχεία έως το 2035

Τι δείχνει η μελέτη του Fraunhofer Institute και ποιο είναι το νέο «DNA» των ξενοδοχείων

Η παγκόσμια ξενοδοχειακή βιομηχανία δεν οδεύει απλώς σε έναν νέο κύκλο αναβάθμισης υπηρεσιών ή ψηφιακού εκσυγχρονισμού. Οδεύει σε ριζικό επαναπροσδιορισμό ρόλου. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα της εκτενούς μελέτης FutureHotel – Future Projections for 2035, που εκπόνησε το Fraunhofer Institute for Industrial Engineering IAO στο πλαίσιο του FutureHotel Innovation Network, ενός από τα σημαντικότερα ευρωπαϊκά ερευνητικά οικοσυστήματα για το μέλλον της φιλοξενίας.

Η μελέτη, που υπογράφουν οι Constanze Heydkamp και Vanessa Borkmann, δεν επιχειρεί προβλέψεις τύπου «trend report». Αντιθέτως, αξιοποιεί επιστημονικές μεθόδους foresight, σενάρια, συμμετοχικά εργαστήρια, αξιολόγηση ειδικών και ανάλυση μακρο-τάσεων, για να απαντήσει σε ένα κεντρικό ερώτημα:

Ποιος θα είναι ο ρόλος των ξενοδοχείων σε έναν κόσμο όπου αλλάζουν τα ταξίδια, η εργασία, η κοινωνία και το κλίμα;

Από το «δωμάτιο» στο οικοσύστημα

Το Fraunhofer ξεκινά από μια θεμελιώδη διαπίστωση: το ξενοδοχείο του 2035 δεν ορίζεται πλέον από τη διανυκτέρευση.

Η φιλοξενία μετατρέπεται σε κόμβο ζωής, εργασίας, κοινότητας, τεχνολογίας και βιωσιμότητας. Τα ξενοδοχεία εντάσσονται σε οικοσυστήματα που περιλαμβάνουν:

• επισκέπτες,
• εργαζομένους,
• τοπικές κοινωνίες,
• επιχειρηματικούς εταίρους,
• ψηφιακές πλατφόρμες,
• ενεργειακές και μεταφορικές υποδομές.

Η επιτυχία τους δεν θα κρίνεται μόνο από πληρότητες ή RevPAR, αλλά από το αν παίζουν ουσιαστικό ρόλο στον τόπο όπου βρίσκονται.

Τα τρία σενάρια του μέλλοντος

Η μελέτη παρουσιάζει τρεις διακριτές αλλά συμπληρωματικές “προβολές” (projections) για το 2035:

Το ξενοδοχείο ως Synergy Hub – (Ο πυρήνας των προορισμών)

Στο πρώτο σενάριο, τα ξενοδοχεία – κυρίως σε αγροτικές και τουριστικές περιοχές – μετατρέπονται σε κεντρικούς κόμβους υπηρεσιών.

Δεν είναι απλώς μονάδες φιλοξενίας, αλλά:

• συγκεντρώνουν διάσπαρτα καταλύματα,
• παρέχουν κοινές υπηρεσίες (F&B, housekeeping, logistics),
• λειτουργούν ως χώροι εργασίας, εκπαίδευσης, πολιτισμού,
• στηρίζουν τους μόνιμους κατοίκους και τους εργαζόμενους.

Το μοντέλο αυτό απαντά σε κρίσιμα προβλήματα:

• εποχικότητα,
• έλλειψη προσωπικού,
• εγκατάλειψη της υπαίθρου,
• χαμηλή βιωσιμότητα μικρών μονάδων.

Το ξενοδοχείο γίνεται οικονομικός και κοινωνικός κινητήρας του προορισμού, όχι απλός αποδέκτης επισκεπτών

Το Self-Driving Hotel – (Η φιλοξενία σε κίνηση)

Το δεύτερο σενάριο αφορά κυρίως business travel και transit.

Εδώ, το δωμάτιο… μετακινείται.

Αυτόνομα, ηλεκτρικά «δωμάτια-οχήματα» λειτουργούν ως:

• χώρος ύπνου,
• χώρος εργασίας,
• χώρος χαλάρωσης, κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.

Οι σταθμοί καυσίμων, τα αεροδρόμια και οι κόμβοι μεταφορών μετατρέπονται σε hotel hubs.

Το business model μετατοπίζεται από τη φιλοξενία στην παραγωγικότητα ως υπηρεσία (Productivity-as-a-Service), μειώνοντας χρόνο, κόστος και εκπομπές.

Το Placemaker Hotel – (Το ξενοδοχείο ως κοινωνικός χώρος πόλης)

Στις πόλεις, το ξενοδοχείο του 2035 παύει να είναι «ξένο σώμα».

Γίνεται:

• χώρος πολιτισμού,
• πλατφόρμα κοινοτήτων,
• τόπος συνάντησης κατοίκων και επισκεπτών,
• αστικός επιταχυντής ζωής.

Ενσωματώνεται στην καθημερινότητα της πόλης, φιλοξενεί εκδηλώσεις, coworking, εκπαίδευση, τέχνη, κοινωνικές υπηρεσίες.

Η φιλοξενία μετατρέπεται σε placemaking: δημιουργία τόπου και ταυτότητας

Τεχνολογία, αλλά όχι χωρίς άνθρωπο

Παρά την εκτενή αναφορά σε:

• AI,
• αυτοματοποίηση,
• ψηφιακά ταξίδια πελατών,
• data-driven εμπειρίες,

H μελέτη είναι σαφής: το ανθρώπινο στοιχείο δεν εξαφανίζεται.

Αντιθέτως, αναβαθμίζεται.

Οι εργαζόμενοι γίνονται:

• facilitators εμπειριών,
• διαχειριστές κοινοτήτων,
• φορείς τοπικής γνώσης.

Η τεχνολογία απελευθερώνει χρόνο, δεν αντικαθιστά τον ρόλο.

Βιωσιμότητα ως προϋπόθεση, όχι ως marketing

Το Fraunhofer αντιμετωπίζει τη βιωσιμότητα όχι ως «πράσινο αφήγημα», αλλά ως λειτουργική αναγκαιότητα.

• Κλιματική αλλαγή,
• έλλειψη πόρων,
• κοινωνική πίεση,
• κανονιστικά πλαίσια,

καθιστούν αναγκαία:

• κυκλικά μοντέλα,
• ενεργειακή αυτονομία,
• κοινωνική ανταποδοτικότητα,
• μακροχρόνια ενσωμάτωση στον τόπο.

Τα ξενοδοχεία που δεν προσαρμοστούν, απλώς δεν θα είναι βιώσιμα επιχειρηματικά.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για την Ελλάδα

Για χώρες όπως η Ελλάδα, η μελέτη λειτουργεί ως καμπανάκι αλλά και ευκαιρία.

• Οι νησιωτικοί και αγροτικοί προορισμοί μπορούν να μετατραπούν σε Synergy Hubs.
• Οι πόλεις να αναπτύξουν ξενοδοχεία-πλατφόρμες.
• Η φιλοξενία να λειτουργήσει ως εργαλείο κοινωνικής συνοχής και ανάπτυξης.

Το ερώτημα δεν είναι αν θα αλλάξει το μοντέλο. Το ερώτημα είναι ποιος θα προλάβει να αλλάξει πρώτος.

Τι πρέπει να κρατήσουν οι Έλληνες ξενοδόχοι από τη μελέτη του Fraunhofer Institute for Industrial Engineering IAO

Η έρευνα FutureHotel – Projections for 2035 δεν απευθύνεται μόνο σε πολυεθνικούς ομίλους. Αντιθέτως, πολλά από τα συμπεράσματά της αφορούν άμεσα και τον ελληνικό ξενοδοχειακό χάρτη, ιδίως σε προορισμούς με έντονη εποχικότητα και πίεση υποδομών.

Τα βασικά “μαθήματα” είναι σαφή:

• Το δωμάτιο δεν αρκεί πλέον. Το ξενοδοχείο οφείλει να προσφέρει πολλαπλές χρήσεις: εργασία, κοινωνικότητα, εμπειρίες, τοπική σύνδεση.
• Η ενσωμάτωση στον τόπο είναι όρος επιβίωσης. Μονάδες αποκομμένες από την κοινωνία και τις ανάγκες της χάνουν νομιμοποίηση και ανταγωνιστικότητα.
• Η τεχνολογία είναι εργαλείο, όχι αυτοσκοπός. Όσα ξενοδοχεία επενδύουν μόνο σε “gadgets” χωρίς στρατηγική εμπειρίας, θα υστερήσουν.
• Η βιωσιμότητα δεν είναι branding. Είναι κόστος, κανονιστικό πλαίσιο και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα μαζί.
• Ο ανθρώπινος παράγοντας αλλάζει ρόλο, δεν εξαφανίζεται. Το προσωπικό μετατρέπεται σε φορέα εμπειρίας και γνώσης, όχι απλό εκτελεστή.

Γιατί Μύκονος και Σαντορίνη δεν είναι «πρόβλημα» – αλλά παράδειγμα!

Η μελέτη του Fraunhofer φωτίζει έμμεσα ένα ζήτημα που στην Ελλάδα συχνά συζητείται με όρους ενοχής: την επιτυχία κορυφαίων προορισμών. Η μελέτη του Fraunhofer Institute δεν αναφέρεται σε συγκεκριμένους ελληνικούς προορισμούς, ωστόσο τα χαρακτηριστικά που περιγράφει για τα “high-pressure Mediterranean leisure destinations” παραπέμπουν ευθέως σε περιπτώσεις όπως η Μύκονος και η Σαντορίνη.

Προορισμοί με παγκόσμια αναγνωρισιμότητα, έντονη εποχικότητα, υψηλή ζήτηση και αυξανόμενη πίεση στις τοπικές κοινωνίες αποτελούν, σύμφωνα με τη μελέτη, το βασικό πεδίο όπου θα κριθεί η μετάβαση του παγκόσμιου ξενοδοχειακού κλάδου έως το 2035». Και λίγο παρακάτω: «Το Fraunhofer Institute επισημαίνει ότι οι προορισμοί αυτού του τύπου θα βρεθούν πρώτοι αντιμέτωποι με το δίλημμα: περισσότερες αφίξεις ή υψηλότερη αξία ανά επισκέπτη — ένα δίλημμα που ήδη απασχολεί έντονα κορυφαίους ελληνικούς προορισμούς».

Σύμφωνα με τη λογική των Synergy Hubs και των Placemaker Hotels, προορισμοί όπως η Μύκονος και η Σαντορίνη δεν είναι στρεβλώσεις του τουριστικού μοντέλου, αλλά πρώιμες εκδοχές του μέλλοντός του.

Τι έχουν ήδη πετύχει:

• Παγκόσμια αναγνωρισιμότητα
• Ισχυρά brands φιλοξενίας
• Επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας
• Πολυλειτουργικές ξενοδοχειακές μονάδες (διαμονή, εστίαση, εμπειρίες, events)

Το πρόβλημα δεν είναι ότι πέτυχαν. Το πρόβλημα είναι ότι άλλοι προορισμοί δεν μπόρεσαν ή δεν τόλμησαν να ακολουθήσουν.

Η μελέτη επιβεβαιώνει ότι ο τουρισμός υψηλής έντασης δεν ακυρώνεται – ρυθμίζεται, οργανώνεται και επιστρέφει αξία στον τόπο.

Πού “κουμπώνουν” τα funds και οι επενδύσεις έως το 2035

Το Fraunhofer δεν μιλά ρητά για επενδυτικά κεφάλαια, όμως τα σενάρια που περιγράφει εξηγούν πλήρως γιατί τα funds αλλάζουν στρατηγική στον παγκόσμιο τουρισμό.

Οι επενδύσεις του μέλλοντος κατευθύνονται σε:

• Ξενοδοχεία με μικτές χρήσεις (hospitality + living + working)
• Assets με ξεκάθαρη ESG στρατηγική
• Clusters μονάδων, όχι μεμονωμένα ακίνητα
• Urban hotels που λειτουργούν ως hubs πόλης
• Προορισμούς με αφήγημα και κοινωνική αποδοχή

Για την Ελλάδα αυτό μεταφράζεται σε:

• λιγότερα “one-off” projects,
• περισσότερα ολοκληρωμένα οικοσυστήματα φιλοξενίας,
• και αυξημένο ρόλο της αυτοδιοίκησης ως συνδιαμορφωτή.

Το ερώτημα δεν είναι «αν» αλλά «ποιος»

Η μελέτη του Fraunhofer Institute δεν περιγράφει ένα μακρινό, θεωρητικό μέλλον. Περιγράφει μια μετάβαση που έχει ήδη ξεκινήσει.

Ο παγκόσμιος τουρισμός δεν θα επιστρέψει στο μοντέλο της απλής διαμονής.

Η φιλοξενία γίνεται:

• εργαλείο ανάπτυξης,
• μοχλός κοινωνικής συνοχής,
• πλατφόρμα εμπειριών,
• και πεδίο επενδυτικής στρατηγικής.

Για την Ελλάδα, που έχει ήδη κερδίσει τη διεθνή προσοχή, το διακύβευμα είναι σαφές:
ή θα εξελιχθεί σε πρότυπο φιλοξενίας του 21ου αιώνα ή θα παγιδευτεί στη διαχείριση της επιτυχίας της.

Και, όπως δείχνει η έρευνα, στον τουρισμό του 2035 οι νικητές δεν είναι όσοι έχουν τους περισσότερους επισκέπτες, αλλά όσοι ξέρουν τι ρόλο θέλουν να παίξουν.

Πηγή: Fraunhofer Institute for Industrial Engineering IAO, Constanze Heydkamp – Vanessa Borkmann, FutureHotel – Future Projections for 2035