Χωρίς «δεκανίκια»

Του Πλάτωνα Τσούλου – Οι κυβερνητικές παρεμβάσεις για τη συγκράτηση των τιμών είθισται να αποτελούν αναγκαίο εργαλείο σε περιόδους έκτακτων κρίσεων, όπως αυτές που βίωσε η ελληνική οικονομία τα τελευταία χρόνια.

Ωστόσο, η συνεχής προσφυγή σε διοικητικά μέτρα, ειδικού τύπου ρυθμίσεις (που πολλές φορές τείνουν να γίνουν μόνιμες) και «εθνικές κοινωνικές συμφωνίες» για μειώσεις τιμών δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμο μοντέλο λειτουργίας της αγοράς.

Μια ώριμη και αναπτυσσόμενη οικονομία οφείλει να στηρίζεται πρωτίστως στους κανόνες του υγιούς ανταγωνισμού. Η διαμόρφωση των τιμών, η ποιότητα των προϊόντων και η προστασία του καταναλωτή επιτυγχάνονται αποτελεσματικότερα όταν οι επιχειρήσεις λειτουργούν σε ένα περιβάλλον πραγματικού ανταγωνισμού, χωρίς στρεβλώσεις και αθέμιτες πρακτικές. Η κρατική παρέμβαση πρέπει να περιορίζεται στον εποπτικό της ρόλο, διασφαλίζοντας ότι οι κανόνες τηρούνται και ότι δεν αναπτύσσονται συνθήκες ολιγοπωλιακής ή μονοπωλιακής λειτουργίας.

Στην Ελλάδα, ο δημόσιος διάλογος περί λειτουργίας του ανταγωνισμού κρατά χρόνια. Ήδη από το 1994, όταν ψηφίστηκε ο πρώτος νόμος περί λειτουργίας της Επιτροπής Ανταγωνισμού, με την προοπτική η οικονομία να περάσει από τη λογική των διοικητικών παρεμβάσεων στη λογική της εποπτευόμενης ελεύθερης αγοράς. Παρά τα πολλά και σημαντικά βήματα που έχουν γίνει προς αυτή την κατεύθυνση, ο ανταγωνισμός στην Ελλάδα ασθενεί, με τις κυβερνήσεις να αναζητούν τακτικότατα λύσεις μέσω προσωρινών παρεμβάσεων, αντί να επενδύουν δυναμικότερα στην ενίσχυση του ανταγωνισμού και κυρίως στην αυστηρή εφαρμογή των νόμων.

Η εμπειρία δείχνει ότι μόνιμες μειώσεις τιμών δεν προκύπτουν από ιδιότυπες συμφωνίες ούτε από διοικητικές παρεμβάσεις. Προκύπτουν από περισσότερες επενδύσεις, μεγαλύτερη παραγωγικότητα, ευκολότερη είσοδο νέων επιχειρήσεων στην αγορά και αποτελεσματικό έλεγχο των αντι-ανταγωνιστικών πρακτικών. Μόνο έτσι δημιουργούνται συνθήκες που ευνοούν ταυτόχρονα την ανάπτυξη, την καινοτομία και το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών.

Η οικονομία δεν έχει ανάγκη από διαρκή «δεκανίκια», αλλά από ισχυρούς – τολμηρούς θεσμούς, αποτελεσματική εποπτεία και αγορές που λειτουργούν σε απόλυτη διαφάνεια.

Πηγή: naftemporiki.gr