Τον Όμηρο διορθώνει

Της Κατερίνας Τζωρτζινάκη – «Θα του έλεγα: “Λοιπόν, Όμηρε, πώς νιώθεις για τον χρόνο που δόθηκε σε αυτές τις γυναίκες στην οθόνη, δεδομένου του πόσο λίγο χρόνο αφιέρωσες σε εκείνες; (…) Χμμ; Μας θυμάσαι;”».

Η ηθοποιός που υποδύεται την Ωραία Ελένη στην κινηματογραφική μεταφορά της Οδύσσειας τον ποιητή «διορθώνει».

Ε, καλά, και κατά την αρχαιότητα δέχτηκε επιθέσεις, μεταξύ άλλων και από τον Ζωίλο από την Αμφίπολη (Κατά της Ομήρου Ποιήσεως Λόγους εννέα), αλλά τα έπη είναι ζωντανά και ο Όμηρος διαβάζεται ξανά και ξανά, μεταφράζεται, διασκευάζεται, ερμηνεύεται, επανασυστήνεται.

Ενώ ο «Ζωίλος ο Αμφιπολίτης ος επεκλήθη Ομηρομάστιξ, ότι επέσκωπτεν Όμηρον. Διό αυτόν διώξαντες οι εν τη Ολυμπία κατά των Σκιρωνίδων πετρών έρριψαν. Ρήτωρ δε ήν και φιλόσοφος» έμεινε Ζωίλος, προσδιορίζοντας κάθε δηκτικό μικρολόγο.

Δικαίωμα της ηθοποιού -που είχε ομολογήσει ότι πριν στον ρόλο βουτήξει «δεν είχε ιδέα τι ήταν η “Οδύσσεια”»- να διαβάζει τον Όμηρο όπως θέλει, αν και στη βιομηχανία του θεάματος έπρεπε να στραφούν τα βέλη. Το Χόλιγουντ γράφει ακόμη ιστορίες επικεντρωμένες στην ανδρική οπτική γωνία.

Η διαχρονική σημασία των ομηρικών επών προφανώς δεν έγκειται στη μετάδοση των αξιών που ίσχυαν στην ομηρική κοινωνία.

Μη λέμε τα αυτονόητα για τον λογοτεχνικό και εννοιολογικό πλούτο σχετικά με την ανθρώπινη ύπαρξη, την έννοια του ήρωα, την περιπέτεια της ζωής, την ευρηματικότητα, τον ρόλο της μοίρας, τον νόστο, τη συντροφικότητα σε έναν κόσμο τεράτων, Κυκλώπων και μαγισσών.

Μη λέμε τα αυτονόητα για μια περιπέτεια πολύτροπη σαν τον ήρωά της, φαινομενικά αντιφατική, που μοιάζει με παραμύθι, αλλά λίγους στίχους μετά ένα κόσμος μεταξύ αλήθειας και ψεύδους, καλού και κακού χτυπά.

Μη λέμε τα αυτονόητα και μένουμε στα ανόητα, όπως τα προ πενταετίας στις ΗΠΑ με το κίνημα #DisruptTexts, που θεωρούσε τον Όμηρο σεξιστή και μισογύνη και τον έκοβε από τα σχολεία, για να μη μολύνει τα εφηβικά κρανία.

Πάντως, αν κάτι δείχνει η ένταση της συζήτησης και η φασαρία γύρω από την ταινία, είναι ακριβώς η ζωντάνια και η ανθεκτικότητα της οικουμενικής ιστορίας. Κι ας ξέρεις μόνο έναν στίχο μιας ραψωδίας. «Άνδρα μοι έννεπε, Μούσα, πολύτροπον…»

Πηγή: naftemporiki.gr