Η παραγωγικότητα είναι το κλειδί, αλλά το χάσαμε

Toυ Δημήτρη Γ. Παπαδοκωστόπουλου – Στην Ελλάδα έχουν διαπιστωθεί όλα τα στραβά πολλές φορές. Στη διόρθωση χωλαίνουμε και εκεί είναι το δύσκολο, καθώς έχουμε έλλειμμα «εθελοντών» πολιτικών που θα αναλάβουν την αντιστροφή της πορείας, αγνοώντας το πολιτικό κόστος και κυρίως λέγοντας στον κόσμο πού στεκόμαστε.

Το ΙΟΒΕ πριν από λίγες ημέρες έκανε μια αξιοπρόσεκτη διαπίστωση, που «φωτογραφίζει» το μείζον πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας, που είναι η χαμηλή παραγωγικότητα, για την οποία φωνάζουν πολλοί δείκτες, που αγνοούνται ηθελημένα τόσο από την κυβέρνηση όσο και από την αντιπολίτευση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΙΟΒΕ, η αύξηση των εισοδημάτων στην Ελλάδα ενώ στηρίζει την κατανάλωση δεν οδηγεί σε αύξηση της αποταμίευσης, που είναι η χαμηλότερη (-2,5% έναντι 14% το 2024) στην Ε.Ε. Την περίοδο 2019-2024, το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα ανά κάτοικο στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 14,3% έναντι 6,2% στην Ευρωζώνη. Στο ίδιο διάστημα η πραγματική κατανάλωση ανά κάτοικο αυξήθηκε κατά 14,4% έναντι 3,8% στην Ευρωζώνη.

Η χαμηλή αποταμίευση περιορίζει την οικονομική ανθεκτικότητα των νοικοκυριών και τη δυνατότητά τους να αντιμετωπίσουν έκτακτες δαπάνες, απώλεια εισοδήματος ή μια νέα οικονομική κρίση. Τα καθιστά ευάλωτα, έναν παράγοντα που όταν δρα κάνει την οικονομία λιγότερο ανθεκτική, που σηματοδοτεί μια μόνιμη παραγωγική υστέρηση, που αποτυπώνεται με μεγάλα ελλείμματα στο εξωτερικό ισοζύγιο.

Αν πάμε τώρα στο πρώτο τρίμηνο του 2026, τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι το προσαρμοσμένο ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών μειώθηκε κατά 2,5% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο, ενώ η καταναλωτική δαπάνη αυξήθηκε κατά 1,2%.

Αν και οι μεταβολές του τριμήνου δεν διαμορφώνουν μόνιμη τάση, εν τούτοις η εξέλιξη πρέπει να προβληματίζει σοβαρά.

Η έρευνα οικογενειακών προϋπολογισμών της ΕΛΣΤΑΤ για το 2025 σημειώνει ότι το φτωχότερο 20% των νοικοκυριών διέθεσε το 54,4% του προϋπολογισμού του για τρόφιμα και στέγαση, ενώ στο πλουσιότερο 20% το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 34,5%.

Αυτή η διαφορά εξηγεί γιατί η ίδια ποσοστιαία αύξηση εισοδήματος δεν έχει το ίδιο αποτέλεσμα για όλους. Ένα νοικοκυριό με χαμηλό εισόδημα είναι πιθανότερο να χρησιμοποιήσει ολόκληρη την αύξηση για να καλύψει βασικές ανάγκες, ενώ ένα νοικοκυριό με υψηλότερο εισόδημα έχει μεγαλύτερη δυνατότητα αποταμίευσης και επενδύσεων.

Η αρνητική αποταμίευση είναι σύμπτωμα της αδυναμίας της ελληνικής οικονομίας να δημιουργήσει επαρκώς υψηλά και διατηρήσιμα πραγματικά εισοδήματα. Και ενώ η αύξηση των εισοδημάτων είναι αναγκαία, για να διατηρηθεί μακροπρόθεσμα πρέπει να συνοδεύεται από αύξηση της παραγωγικότητας. Αυτό προϋποθέτει περισσότερες παραγωγικές επενδύσεις, σύγχρονο εξοπλισμό, τεχνολογία, καινοτομία και ενίσχυση κλάδων που δημιουργούν υψηλή εγχώρια προστιθέμενη αξία.

Και όσο η κατανάλωση αυξάνεται χωρίς αντίστοιχα να έχουμε εγχώρια παραγωγή, θα κατευθύνεται σε εισαγόμενα που μεσοπρόθεσμα αφελληνίζουν την οικονομία και συντηρούν την αδυναμία.

Πηγή: naftemporiki.gr